Hollanda Oyun sektöründeki firmalara yaptığımız ziyaret[1] sırasında, rakamlarla ilgili bazı bilgiler verildi. Türk pazarında yer almak isteyen Hollanda’lıların ısrarla belirttikleri bir konu da; “Hollanda oyun sektörünün farklı olduğu, ciddi oyunlara ağırlık verdikleri” şeklinde. Bu rakamları turk-internet.com okuyucuları için sunuyoruz.
Son 5 yılda, Dünya digital oyun endüstrisinin ortalama her yıl % 11,2 büyüdüğü müzik endüstrisi ile film endüstrisi arasında bir yere oturduğu raporlanıyor.
Hollanda Avrupa’da oyun alanında en aktif ülkelerden birisi. Hollanda üniversitelerinde 44 “oyunla ilgili” bölüm ve 8000 kayıtlı öğrenci (2012) olduğu belirtiliyor. Hollanda hükümeti de bu duruma kayıtsız kalmamış ve 2011 yılında, ihracat olanağı ve güçlü pazar elde etmek amacıyla, digital oyun endüstrisini 9 öncelikli sektörden birisi olarak ilan etmiş. Farklı ülkelerden 12 gazetecinin ülkedeki oyun firmalarını gezdirilmesi de yine hükümetin bir girişimi ve sektöre desteği.
Hollanda “oyun endüstrisi”nin genç bir sektör olması nedeniyle NACE sınıflandırılması alanında henüz tam yerleşme gelişmediğini ve sektörün boyutlarını bu nedenle tespit edilemediğini belirtiyor. Bazı firmaların “yazılım”, bazı firmaların da “reklam” sınıflandırmasında yer aldığı görülmüş. Zaten ziyaret ettiğimiz firmalardan bazıları önceleri reklam firmasıyken, zaman içinde oyun sektörüne girmiş. Hollanda oyun sektörünü;
Esas işi (gelirinin en az 3’de 1’i) elektronik oyunların geliştirilmesi, üretimi, yayını ya da dağıtımı ile ilgilenen tüm firmalar”
olarak tanımlıyor. Hollanda 2012 itibariyle, bu kapsama giren 330 firma ve 3000 çalışan olduğunu raporluyor. Ancak bu listeye fiziksel oyunlar geliştiren firmalar dahil değil. Firmaların % 70’inin 5 ve altında çalışanı bulunuyor. 50 üzerinde çalışanı olan firma sayısı ise 10 kadar. Bu nedenle firmalar arasında yoğun işbirliği olduğu söyleniyor. Oyun endüstrisinin 2011 geliri ise 150-225 milyon euro arasında veriliyor.
330 firmanın 3/4’ü ve çalışanların yarıdan fazlası, “oyun üreticisi” ve “oyun geliştiricisi” olarak tanımlanıyor. Firmaların ortalama büyüklüğü ise değişiyor. Yerleştikleri şehirler, Amsterdam, Hilversum, Utrecht ve Rotterdam.
| Değer Zinciri | Gelir (milyon Euro) | Çalışan | Firma Sayısı | Şirket Başına Çalışan Sayısı |
| Oyun Üreticisi | 80-100 | 1590 | 250 | 6,2 |
| Oyun Üreticisi/Yayıncısı | 20-30 | 360 | 5 | 116,7 |
| Yayıncı | 20-30 | 380 | 30 | 12,7 |
| Dağıtımcı | 10-20 | 200 | 10 | 16,8 |
| Teknoloji Sağlayıcı | 15-30 | 340 | 10 | 38 |
| Servis Sağlayıcı | 5-15 | 130 | 25 | 5,1 |
| Oyun Endüstrisi Toplamı | 150-225 | 3000 | 330 | 9,1 |
Dünya oyun endüstrisi bugün ağırlıklı “eğlence (entertainment)” türü oyunlara odaklanmış durumda. Hollanda’da ise “eğlence” ve “uygulamalı (ya da “ciddi”)” oyun konusunda % 50-50 olarak veriliyor. Ama firma sayısı olarak bakıldığında, ciddi oyunlarla ilgilenen firma sayısı daha yüksek. Eğlence oyunları konusunda en büyükler Spil Games ile Guerrilla Games. Yayıncılar arasında Ubisoft, Playlogic ve UnitedGames var. Teknoloji Sağlayıcılar olarak Vtech, Xsens, ExMachine sayılıyor.
Uygulamalı ya da ciddi oyunlar olarak verilen oyunların önemli bir müşterisi, devletin kendisi. Mesela savunma bakanlığının bir çok firmadan alım yaptığı belirtiliyor. Biz de gördüğümüz uygulamalarda “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı”na yakıştırdığımız bazı oyunlar gördük; göçmen ebeveynlere, çocuklarına nasıl davranacağını gösteren oyunlar gibi.
Hollanda oyun firmaları genellikle kendi aralarında işbirliği yapıyorlar. Herbirisinin başka bir alanda güçlü olduğu ve terzi usulü projelerde, tasarruf amacı ile böyle yaptıkları anlatılıyor. Bu nedenle oyun ekosisteminde firmalar arasında bir network oluşturulmuş.
Hollanda’daki oyun firmaları “hızlı büyüyen”, “tırmanmakta olan”, “henüz ne yapacağı belirsiz” ve “büyüme planı olmayan küçük” firmalar şeklinde sınıflandırılıyor. Sadece bir kaç firma “hızlı büyüyen” olarak sayılıyor. Çoğunluğunun “tırmanmakta olan” sınıfına girdiği ve “kazara” tırmanmaya başladığı çünkü planları olmadığı da not ediliyor. Bu nedenle hükümetin bu firmalara, finansal destek, stratejik danışmanlık, coaching ve yeni işortaklıkları oluşturmada destek vermesi gerektiği düşünülüyor.
Hollanda’lı oyun firmaları devlete satış yapıyor. Örneğin savunma, sağlık, eğitim amaçlı olarak. Ama sektör, devletin daha büyük bir alıcı olması gerektiği düşüncesinde.
Hollanda oyun sektörünü anlatmaya devam edeceğiz. Ayrıca dünya oyun sektörüne dair ilginç rakamlar vereceğiz (çalışan sayısı gibi).
[1] Digital Oyun Sektörü Yön Değiştiriyor; Ciddi Oyunların Payı Artıyor
Kaynak : 