Bu haberin başlığı bizim koyduğumuz bir başlık değil, BBC’de 25 ağustosta Jonatjan Ball imzasıyla yayınlanan bir haberin başlığı bu[1]. Haber diyor ki; “Yeni Zelanda’lı araştırmacıların son bulgularına göre, İngilizce’nin de içinde yer aldığı Modern Hint-Avrupa dil ailesi 9.000 yıl önce Türkiye’de yaratılmış.” Bu bilgi bu dillerin 5.000 yıl önce Güney Rusya’da yaratılmış olduğu şeklindeki bugünün düşüncesinden farklı.
Science’da yayınlanan araştırmada “virüslerin hastalık yayılımı”na benzeterek, dillerin aile ağaçlarını oluşturulduğu ve bunların gelişimini takip etme methodu kullanıldığı bildiriliyor[2].
Dilbilimciler proto-language (ilk-dil) olarak adlandırdıkları bir başlangıç dilden gelişen dilleri bir diller ailesi olarak görüyorlar. Bu aileleri ise modern dillerde yer alan, aynı şeyi tanımlayan ve benzer sese sahip kelimeleri toplayarak tanımlıyorlar. İngilizce ve Almanca için verilen örnek “water”-“wasser”. Bugün bilinen 100 kadar dil ailesi bulunuyor.
Araştırmacılar Hint-Avrupa dil ailesinde ise, 60 kadar ülkede konuşulan 400 lisandan bahsediyor ama bu dil ailesinin başlangıç noktası belirsiz. Daha önceki ve şu anda kabul edilen teoriye göre, bu dil ailesinin başlangıcı Hazar Denizin üstünde, Rus steplerinde 5.000 yıl önce yaratılmış.
Anadolu hipotezi ise ilk olarak 1980’lerde Prof.Colin Renfrew tarafından ve 8.000 yıl öncesi olarak ortaya atılmış.
İşte yeni Zelandalı araştırmacıların yaptığı, bu 2 teorinin hangisinin daha doğru olduğunu araştırmaktı. Auckland Üniversitesinden Dr.Quentin Atkinson virüs yayılımının takibinde kullanılan ve DNA analizine dayanan “phylogenetic analiz” denilen bir yöntemi kullandı.
DNA’da nesiller arasında aynı özelliklerin taşınması gibi, dillerde de benzer özelliklerin taşındığı düşünüldü. Gerçi diller değişip, gelişebiliyor ama bazı ana kelimelerin değişmediği belirtiliyor. Bunlar aile (anne-baba), vücut parçaları (göz-el), tabiat (ateş-su) olarak veriliyor.
Dr Atkinson ve ekibinin Latince ve Yunanca dahil, 103 Hint-Avrupa lisanında geçen 207 soydaş kelimeden oluşan bir veri tabanı oluşturduğu ve bunun üzerinde phylogenetic analiz uyguladığı, eski dillerle, moder dillerin arasındaki ilişkiyi oluşturdukları belirtiliyor. Bunun sonucunda birbiriyle akraba daha çok kelime bulunduğu raporlanıyor.
Ancak daha önemlisi, dil ailelerinin, başlangıç dilin nerede başladığını da gösterebildiğini düşünüyorlar. Dr.Atkinson ve çalışma arkadaşları da dil ailesinin derinlerine baktıklarında, Anadolu orijinli olduğunu bulmuşlar.
Rus orjinli tezinin doğru olup olamayacağını test etmek için ekip 2 teoriyi karşılaştırmış. Bir kaç kere tekrarlanan testlerde hep Anadolu teorisinin kazandığı belirtiliyor.
Reading Üniversitesinden Prof Mark Pagel : “kullanılan araştırma yöntemleri, sonucu güçlendiriyor” yorumunda bulundu. Ama araştırma henüz dünya çapında onaylanmış değil. Bazı akademisyenler çeşitli eleştirilerde bulunuyorlar.
[1] English language ‘originated in Turkey’
[2] Mapping the Origins and Expansion of the Indo-European Language Family
Kaynak : 