İngiltere’de, binlerce kişi 2’nci Dünya Savaşı sırasında Alman ordusunun Enigma haberleşme şifresini kıran İngiliz ekibinin beyni Alan Turing’e itibarının iade edilmesi için imza kampanyası başlattı. Yapay zekadan biyolojiye kadar birçok araştırmaya öncülük eden Turing, eşcinsel ilişkisinin ortaya çıkması ve ardında yaşananlar nedeniyle 7 Haziran 1954’te siyanür içerek yaşamına son vermişti.
Evrim kuramcısı ve yazar Richard Dawkins ile bir diğer İngiliz yazar Ian McEwan da kampanyayı destekleyen isimler arasında öne çıkıyor. Dawkins, yazdığı kitap nedeniyle Türkiye’de dava konusu olmuş, yazarın “Tanrı Yanılgısı” adlı kitabını yayımlayan Erol Karaaslan, yayın dolayısıyla “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” iddiasıyla dava edilmişti.
Biliminsanına, itibarının iade edilmesi fikri ilk olarak, bilgisayar dahisi John Graham-Cumming tarafından gündeme getirilmişti.
Cumming, Turing’e yöneltilen suçlamanın ardından reva görülen devlet üslubu için özür dilenmesini istiyor. Cumming’in, Kraliçe Elizabeth’e de yazarak Turing’e şövalyelik payesi verilmesini istediği öğrenildi. Turing, 1952 yılında yargılanmasının ardından 1 yıl boyunca östrojen iğnesi olmaya mahkum edilmiş; çalışmakta olduğu İngiliz haberalma örgütü GCHQ ile ilişiği kesilmişti. 2’nci dünya savaşının ardından bir süre Manchester Üniversitesi’nde çalışan Turing’in anısına Sackville Gardens’da bir heykel dikilmişti.
Kendisine reva görülen muamelenin, Turing’i ölüme götürdüğünü ifade eden İngiliz insan hakları savunucusu Peter Tatchell, devletin bu nedenle gecikmeli de olsa özür dilemesini istedi. Hükümetten, Turing için resmi bir özür elde edebilmenin pek mümkün olmadığını belirten John Graham-Cumming, Turing’in yaptığı çalışmaları hatırlatmanın ve kendisine karşı takınılan önyargılı tutumun nelere neden olduğunu anlatmanın önemli olduğunu ifade etti.
Turing, Nazi Almanyası’nın Enigma ve Lorenz şifrelerinin çözülmesi amacıyla kullanılan elektromekanik cihaz ‘bombe’yi geliştirmişti.
Kaynak : 