İngiltere, AB, ABD ve İsrail, insan haklarını korumayı amaçlayan bir hamleyle yapay zekaya ilişkin ilk uluslararası anlaşmayı imzaladılar. Bu, dünyanın ilk yasal olarak bağlayıcı yapay zeka anlaşması.
Bu hafta, İngiliz Lord Şansölye ve Adalet Bakanı Shabana Mahmood, yapay zekanın oluşturduğu potansiyel risklerden insan haklarını, demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü korumak için yeni bir uluslararası anlaşma imzalayacak. Avrupa Konseyi tarafından kabul edilen yeni çerçeve, tarafları yapay zeka ürünlerini yönetmek ve kamuoyunu olası kötüye kullanımlardan korumak için kolektif eylemde bulunmaya zorluyor.
Yapay zeka, gelişmiş üretkenlik ve analiz gibi faydalar sunarken, yanlış bilgi yayma veya taraflı veri kullanma gibi riskler de oluşturuyor. Anlaşma, ülkelerin yapay zeka gelişmelerini izlemesini ve teknolojiyi sorumlu bir şekilde yönetmesini sağlıyor.
İngiltere’nin imzaladığı anlaşmanın üç ilkesi var:
- İnsan haklarının korunması – kişisel verilerin uygun şekilde işlenmesini, mahremiyete saygı gösterilmesini ve yapay zeka sistemlerinin ayrımcılık yapmamasını sağlamak.
- Demokrasinin korunması – yapay zekanın kamu kurumlarını ve süreçlerini baltalamasını önlemek.
- Hukukun üstünlüğünü savunmak – ülkelerin yapay zekaya özgü riskleri düzenlemesini ve vatandaşları olası zararlardan korumasını gerektirmek.
Lord Şansölye ve Adalet Bakanı Shabana Mahmood konuyla ilgili açıklamasında şunları söyledi :
“Yapay zeka, kamu hizmetlerinin yanıt verme yeteneğini ve etkinliğini kökten iyileştirme ve ekonomik büyümeyi hızlandırma kapasitesine sahiptir. Ancak, yapay zekanın bizi şekillendirmesine izin vermemeliyiz – biz yapay zekayı şekillendirmeliyiz.
Bu sözleşme, insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi en eski değerlerimizi aşındırmadan bu yeni teknolojilerin kullanılabilmesini sağlamak için önemli bir adımdır”
Bilim, Yenilik ve Teknoloji Bakanı Peter Kyle şunları söyledi:
“Yapay zeka, yeni ekonomik büyümenin, üretkenlik devriminin ve kamusal hizmetlerimizde gerçek dönüşümün itici gücü olma potansiyeline sahiptir; ancak bu hedef, insanların bu değişimi getirecek yeniliklere inanması ve güvenmesiyle gerçekleştirilebilir.
Bugün küresel ortaklarla birlikte imzaladığımız Sözleşme bu çabanın anahtarı olacak. Yürürlüğe girdiğinde, insan hakları, hukukun üstünlüğü ve demokrasi için korumaları daha da artıracak, teknolojiye yönelik kendi yerel yaklaşımımızı güçlendirirken güvenli, emniyetli ve sorumlu yapay zekanın küresel davasını ilerletecek.”
İngiltere’nin Yapay Zeka Güvenlik Enstitüsü Kasım 2023’te kuruldu ve yapay zeka güvenliğine adanmış dünyanın ilk devlet destekli kuruluşu durumunda. Yapay zeka güvenliği araştırmaları konusunda uluslararası iş birliğini ilerletmeye devam ediyor ve bu yılın başlarında Amerika Birleşik Devletleri ile yapay zeka güvenliği konusunda yeni bir anlaşma imzaladı.
Uluslararası Yapay Zeka Anlaşması Nedir?
Hukuken bağlayıcı olan anlaşma uyarınca tüm devletler, yapay zekanın insan haklarına, demokrasiye ve hukukun üstünlüğüne yönelik oluşturduğu tehditleri önlemek için güvenlik önlemlerini uygulamaya koyma konusunda anlaştı. Yapay zeka sistemlerinin tüm yaşam döngüsüne odaklanan anlaşma, uluslararası insan hakları örgütü olan Avrupa Konseyi tarafından oluşturuldu.
Anlaşmanın amacı“hızlı teknolojik gelişmelerin sonucu ortaya çıkabilecek hukuki boşlukları doldurmak ”.
AB Yapay Zeka Yasası Nedir?
AB Yapay Zeka Yasası, AB içerisinde yapay zekanın geliştirilmesi, ticarileştirilmesi ve kullanımı için kapsamlı bir yasal çerçevedir. Yapay zekayı düzenleyen dünya çapındaki ilk büyük yasal çalışmalardan biriydi ve AB’nin ortaya çıkan teknolojilerin güvenli ve etik olmasını sağlamaya yönelik daha geniş stratejisinin bir parçasıydı.
İlk olarak 2021 yılında önerilen kurallar , korumayı amaçlıyorVatandaşları yapay zeka ile ilişkili potansiyel risklere karşı bilinçlendirmek ve aynı zamanda kıta genelinde inovasyonu teşvik etmek. Yasa, yapay zeka sistemlerini dört risk seviyesine ayırıyor: kabul edilemez risk, yüksek risk, sınırlı risk ve minimum veya hiç risk yok.
- Kabul Edilemez Risk: Bu yapay zeka sistemleri kesinlikle yasaktır ve zarar veren sistemleri kapsamaktadır.
- Yüksek Risk: Bu AI sistemlerine izin verilir ancak sıkı düzenlemelere tabi olacaklardır. Bunlara kritik altyapı ve kolluk kuvvetleriyle çalışan AI sistemleri dahildir.
- Sınırlı Risk: Bu kategorideki yapay zeka sistemleri, kullanıcıların yapay zeka ile etkileşimde bulunduklarını bilgilendirmek gibi belirli şeffaflık yükümlülükleri gerektirir.
- Minimum veya Sıfır Risk: Yapay zeka uygulamalarının büyük çoğunluğu bu kategoriye girer ve çok az veya hiç ek gereksinime tabi değildir.
Farklar Nelerdir?
Uluslararası antlaşma ile AB Yapay Zeka Yasası arasında bazı temel farklılıklar bulunmaktadır. Uluslararası AI antlaşması tamamen AI’nın insan hakları ve demokrasi üzerindeki etkisine odaklanırken, AB AI Yasası insanlara yönelik daha geniş bir risk ölçeğine odaklanıyor . AB dışındaki ülkeler de uluslararası AI antlaşmasına imza atmaya çağrılıyor.
Anlaşma ayrıca yapay zeka sistemlerinin kamu ve özel sektör tarafından kullanımını da kapsıyor; AB Yapay Zeka Yasası ise özel büyük dil modelleri ve sistemlerine odaklanıyor.
Dünya çapında pek çok yapay zeka çerçevesi ortaya çıkmasına rağmen , bunların çoğu birbirleriyle bağlantılı olarak çalışmaya çalışıyor. AB Yapay Zeka Yasası gibi bölgesel anlaşmalar, belirli düzenleyici ortamlara odaklanır ve kapsamları genellikle daha katıdır; uluslararası anlaşmalar ise daha geniş, sınır ötesi bir mutabakat hedefler.
Her yargı alanının yapay zekayı kendi yasal bağlamı içinde ele alması gerekiyor ; ancak uluslararası yapay zeka anlaşmasının bu boşluğu kapatması umuluyor.
Kaynak : 