İnternet’i kim yönetiyor? Bağımsız sanıyorsanız, değil !! Hükümetler arası bir organizasyon sanıyorsanız, o da değil. Hatta tek bir hükümet de değil gibi gözüküyor. İnternet’i, alan adlarını (domain) ve internet protokol adreslerini (IP) yöneten ICANN yönetiyor. Adını okuyucularımız arasında duymayanlar için belirtelim; bugün kullandığınız internet’in başında oturan firmadır. Yani internet, onların kararlarına göre yönlendiriliyor.
1999’da kurulmuş olan ICANN, kar amacı gütmeyen ve merkezi Kaliforniya’da olan bir özel sektör kuruluşudur. Daha doğrusu görünümü böyledir. Ama uzun zamandır Avrupa ve Uzak Doğu, bu şirketin Amerikan hükümeti tarafından yönlendirildiğini düşünüyor ve itiraz ediyorlar. Bir kaç yıldan bu yana düzenlenen “Internet Yönetişimi (IGF)” toplantılarında tartışılan temel konulardan birisi bu[1].
En son 2012 yılında Dubai’de yapılan ve büyük oranda imzalanmayan toplantı sonuçlarından[2] sonra ABD bu konuda adım attı ve bütün dünyanın alan adlarının işlendiği ve yönlendirildiği sunucularını Singapur – İstanbul – Kaliforniya arasında böldü. Ama Avrupa’lıları tatmin edebilmiş değil. Özellikle Gezi Parkı olayları sırasında “İstanbul” konusu çokca tartışılmıştı[3][4].
ABD zamanla daha da yumuşadı, özellikle de haziran 2013’de Snowden rezaleti ortaya çıkınca[5]. Ama hala Avrupa ve Uzak Doğu tarafından yeterli bulunmuyor. Amerikan hükümeti sadece bürokratik işlemleri yaptığı ve ICANN’in işlerine karışmadığı iddiasında ama internet toplumu bunun tam anlamıyla doğru olduğuna ikna olmuyor[6].
Bu yumuşama uzantısında, Mart 2014’de Amerikan hükümeti, internetin yönetişimini ICANN toplumuna aktaracağını yani “çok paydaşlı yönetime” geçeceğini açıkladı. Bunun için de 30 eylül 2015 tarihi belirlendi. ICANN toplumu olarak adlandırılan grupta, hükümetler, şirketler, domain endüstrisi ve sivil toplum örgütleri bulunuyor.
Yani 30 eylül 2015 ICANN’in interneti yönetiminin yeniden şekillenmesi açısından önemli bir tarihti. Güya Amerikan hükümeti sorumluluğu internet topluluğuna veriyor olacaktı ama olmadı. Çünkü ICANN yönetim kurulu bu plana karşı çıktı. ICANN kendi varlığını zayıflatan bu plandan hoşlanmamış gözüküyor.
ICANN’in gönüllüler topluluğu konu üzerinde konferans görüşmeler, mail listelerindeki mailler ya da yüzyüze saatlerce tartıştı ve henüz bir eş-düşünceye varabilmiş değiller. Problem ise gücün kimde olacağı ile ilgili.
ICANN konusunda büyük bir güven problemi var. Domain endüstrisini düzenleyen ICANN, finansal gücünü de bu düzenlemeden alıyor. Şikayetlerden birisi ICANN yönetiminde yer alan kişilerin maaşlarına 2012’den 2013’e geçerken 2 haneli yüzde artışı alması. Yani ICANN’in kendisi tartışılıyor. Yapısının nasıl olması gerektiği gibi konular var.
Sonuç olarak Amerikan hükümeti, 30 eylülde verilemeyen kararı erteledi. Gelecek yıl yeni bir tarih verecek. Bu da yeni başkan seçimlerinden sonraya kalacak gibi gözüküyor. İddialar, Cumhuriyetçi bir başkan gelmesi durumunda, bu planın ortadan kalkacağı yolunda.
Anlayacağınız, internetin yönetimi hala ABD’nin gölgesi altında ve bunun değişmesi yakın zamanda mümkün gözükmüyor.
[2] Dubai’deki ITU Toplantısında Uzlaşma Sağlanamadı, Sonuç Metnini 193 Üye Ülkeden 89’u İmzaladı
[3] ICANN Yönetim Merkezlerini 3’e Çıkarıyor, Birisi İstanbul Olacak
[6] İnternetin Yönetimi Küreselleşiyor
Kaynak : 