Araştırmanın önceki bölümlerini
- ISMMMO ‘1 yılda 8 milyar Dolar Faiz Transferi Yapıldı’ Uyarısında Bulundu
- ISMMMO ‘Kar Transferlerinin Her Yıl Arttığı’ Uyarısında Bulundu
- ISMMMO ‘Özel Sektörün Faiz Gideri Nasıl Arttı’ Anlatıyor – 3
başlıkları altında okuyabilirsiniz.
Sıcak Para 120 Milyar $’a Ulaştı
Sıcak Para Hareketi
| Sıcak Para Toplamı | |
| 2002 | -593 |
| 2003 | 2.465 |
| 2004 | 8.023 |
| 2005 | 13.437 |
| 2006 | 7.373 |
| 2007 | 717 |
| Mayıs 2008 (son 1 yıl) |
-7.392 |
Yabancı Türkiye’yi Terketmiyor
Cari açığın yıllarca en büyük finansman kalemi olan portföy hareketleri (sıcak para) son bir yıldır Türkiye’de ciddi bir düşüş eğiliminde. Ödemeler dengesi verilerine bakıldığında Türkiye’deki portföy hareketleri eksi gidiyor. 2007 yılı ortasında uluslararası piyasalarda başlayan dalgalanma döneminde sıcak para eksiye düştü ve cari açığı finanse etme pozisyonundan uzaklaşmaya başladı. Öyle ki Ağustos 2007’de 4.2 milyar dolarlık eksi bakiyeyle Türkiye’nin 2001 krizinde bile görmediği bir çıkış yaşanması “Acaba yabancılar Türkiye’yi terk mi ediyor” sorularının sorulmasına neden oldu.
Yıllık bazda Ağustos 2007’ye kadar yükselen portföy yatırımları bir anda 14-15 milyar dolarlık artı bakiyeden hızla düşüşe geçti ve ekim ayına gelindiğinde 762 milyon dolar eksiye düştü.
Mayıs 2008 itibariyle de sıcak para çoğu bono ve tahvil kaynaklı 7.4 milyar dolar eksi oldu.
| Hisse Senedi |
Bono ve Tahvil |
Eurobond | Toplam | |
| 2001 | 5.635 | 727 | 18.348 | 24.710 |
| 2002 | 3.450 | 1.458 | 18.975 | 23.883 |
| 2003 | 8.954 | 3.174 | 17.896 | 30.024 |
| 2004 | 16.141 | 12.314 | 17.296 | 45.751 |
| 2005 | 33.387 | 20.139 | 19.080 | 72.606 |
| 2006 | 33.816 | 29.721 | 28.873 | 92.410 |
| 2007 | 64.201 | 32.165 | 24.262 | 120.628 |
| Kaç Kat Arttı | 18,6 | 22,1 | 1,3 | 5,1 |
| Yurt dışı yerleşiklerin portföyü | 2006 | 2007 | May 08 | Haz 08 | 2007’ye göre Fark |
Mayısa göre Fark |
| Bono Tahvil (YTL cinsi) |
23.030 | 30.035 | 27.103 | 26.917 | -3.118 | -186 |
| Hisse Senedi | 34.897 | 69.943 | 51.456 | 44.497 | -25.446 | -6.959 |
| Mevduat YTL | 886 | 1.385 | 1.539 | 1.354 | -31 | -185 |
| YTL Toplamı | 58.813 | 101.363 | 80.097 | 72.768 | -28.595 | -7.329 |
| . | ||||||
| Bono ve Tahvil (Döviz Cinsi) |
2.988 | 1.551 | 775 | 683 | -868 | -92 |
| Eurobond | 488 | 347 | 619 | 599 | 252 | -20 |
| Döviz cinsi Mevduat | 3.295 | 3.586 | 4.026 | 4.112 | 526 | 86 |
| Döviz Cinsi Mevduat Tutarı | 6.771 | 5.484 | 5.420 | 5.394 | -90 | -26 |
| GENEL TOPLAM | 65.584 | 106.847 | 85.517 | 78.162 | -28.685 | -7.355 |
| Düzeltilmiş Toplam | 44.370 | 46.868 | 44.438 | 43.926 | -2.942 | -512 |
| . | ||||||
Yabancının Net Satışı 200 Milyon Dolarla Sınırlı
Peki sıcak para sanıldığı gibi Türkiye’den kaçıyor mu? Yabancıların Türkiye’den aldığı hisse senedi, bono-tahvil ve Eurobond miktarı 2007 yılına kadar hiç azalmıyor. 2002’de 23.9 milyar dolar olan toplam portföyleri 2006 sonunda 92 milyar dolara kadar çıkıyor. Rakam 2007’de ise 120.6 milyar dolar. Merkez Bankası’nın 2007 sonu itibariyle açıkladığı verilere Fortis Bank Araştırma Biriminin bu yılın ilk 6 ayı için yaptığı hesaplamalarla devam edildiğinde hisse senetlerinde 25.5 milyar, bono tahvilde de 4 milyar dolara yakın bir çıkış var.
Ancak bu verilerin içinde İMKB endeksindeki yüzde 34.5’lik düşüş, faizdeki yükseliş dahil değil. Bu etkilerden arındırılarak yapılan hesaplamaya göre aslında yabancıların portföyünde erime sanıldığının aksine yüzde 25-30’larda değil sadece yüzde 6.2. Bu, yabancıların portföyünü satıp kaçtığı değil değer düşüklüğü nedeniyle elindeki varlıkların değerinin düştüğünü gösteriyor.
Yabancıların hisse senetlerindeki net satışı 200 milyon dolarla sınırlı. Bonoda da durum benzer. Yılın ilk yarısında yabancıların Türkiye portföyündeki toplam düşüş yarım milyar dolar düzeyinde.
BDDK verileri ise temmuzda yabancıların portföylerinde önemli bir değişikliğe gitmediğini gösteriyor. Hatta temmuzun ilk yarısında borsaya küçük çaplı bir girişleri de bulunuyor. Tüm bu veriler aslında yabancıların sıcak para portföylerini azaltmadığını beklemede olduğunu gösteriyor.
Kaynak : 