TİD, İnternet sektöründe faaliyet gösteren İnternet Servis Sağlayıcılar, yazılım ve donanım tedarikçileri, e-ticaret firmaları, içerik sağlayıcıları ve mobil internet alanında faaliyet gösteren firmaların oluşturduğu bir mesleki örgüt olarak faaliyetini sürdürüyor.
TİD Başkanı İbrahim Sarıoğlu, Türk Telekom’un İnternet pazarındaki uygulamalarını değerlendirdi. Sarıoğlu, küçük ISS’lerin sektörde payının hemen hemen sıfıra yakın olduğunu belirterek, “Türk Telekom’un bir tavsiyesini herkese hatırlatabilirim; ‘İnternet bağlantıları sağlayarak para kazanamazsınız. Bu konu büyüklerin işidir. Siz içerik işine girin’ dedi.
turk-internet.com: ISS’lerin, Türk Telekom’un ADSL dağıtımını durdurması yönündeki şikayeti, Rekabet Kurumu tarafından haklı görüldü ve bu yönde karar çıktı. Şikayet süreci ve Türk Telekom’un ADSL uygulamalarını değerlendirir misiniz?
İBRAHİM SARIOĞLU : Her şeyden önce ISS’ler ADSL dağıtımını durdurmak için harekete geçmediler. ISS’lerin şikayeti çok ucuz fiyatlarla (128 Kbps promosyonlu 49 milyon TL) satışın halen ISS müşterileri olan ev ve işyeri müşterilerinin ADSL’e kayacağı ve ISS’lerin bu hizmetle rekabet edecek bir başka alternatifin olmaması idi.
ISS’ler 1996’dan beri yatırım yaptılar, pazarlama için televizyon reklamları dahil, tanıtım, eğitim faaliyetlerinde bulundular ve sektör için insan yetiştirdiler. ADSL konusunda da serbest bırakılırsa yatırım yapmaya hazırlar. Tüm yatırımların bir anda Türk Telekom’un son kullanıcıya ulaşma kararı yüzünden kaybetmek zorunda kalmak hiç de hakkaniyetli bir durum değil.
Bu sebeple ve bir çözüm bulmak amacı ile Rekabet Kurumu müracaatı yapıldı. Yapılan müracaatta eğer Türk Telekom’un var olan portları ISS’lere açması sağlanamazsa durdurma talep edildi. Çünkü Aralık 2003’te başlayan ADSL dağıtımı ISS’lerin en çok kullanımı olan en iyi müşterilerini hızla almaya, ISS’ler bireysel ve kurumsal müşterilerini kaybetmeye başlamıştı.
Bu olumsuz durumun düzeltilmesinde en son isteğimiz hiç bir şey yapılamıyor ise durdurma yönünde idi. Rekabet Kurumu aldığı kararla Türk Telekom’a, “ADSL dağıtımını Telekomünikasyon Kurumu bir düzenleme yapıncaya kadar durdur” dedi.
Bu da her iki kuruluşa Rekabet Kanunu çerçevesinde bir görev verdi. Rekabet Kurumu Türk Telekom’a, “ISS’lere açılmayan ADSL portlarını satma, aksi takdirde direk soruşturma açarım” dedi. Aynı zamanda Telekomünikasyon Kurumu’na ADSL konusunda muhakkak bir düzenleme gerektiğini hatırlattı. Bu süreçten çok daha önceden Telekomünikasyon Kurumu bu konuyu görüşmekte ve tarafları dinlemekteydi. Ancak Rekabet Kurumu kararına rağmen halen bir düzenleme Telekomünikasyon Kurulu’ndan çıkmamıştır.
Bu süreçte (Rekabet Kurulu kararından bir kaç gün önce) Türk Telekom ile ADSL konusunda 4 görüşme yaptık. Türk Telekom bize bir miktar port dağıtmayı kabul ettiğini söyledi. Rakamlar 10 bin port seviyesindeydi. Türk Telekom ile yapılan görüşmelerde ticari konularda bir gelişme olmadı. Teknik konuda yaptığımız toplantıda ise küçük problemlere rağmen ISS bağlantılarının yapılabileceğini gördük. Türk Telekom en son görüşmemizde 5 bin portun ISS’lere ayrıldığını söyledi. Ancak ticari konuda hiç bir öneri getirmedi ve ısrarlı sorularım karşısında, konunun Telekomünikasyon Kurumu’nda olduğunu ve Telekomünikasyon Kurumu’ndan bir bilgi geleceğini söylediler.
Bu konuşmanın Türk Telekom ile ISS’ler arasındaki ADSL toplantılarının sonu olduğu kanısına vardım. Bundan sonra sektörün yetkili kuruluşu Telekomünikasyon Kurumu’nun yapacağı düzenlemeyi bekliyoruz.
turk-internet.com: Türk Telekom, Rekabet Kurumu’nun kararına rağmen abone alımına başladığı biliniyor. Rekabet Kurumu’na da bu yönde şikayet geldiği bilgisini aldık. Bu süreci değerlendirir misiniz?
İBRAHİM SARIOĞLU : Türk Telekom’un 15 Ocak 2004 tarihinde müracaat eden bir şirketle aynı gün sözleşme yaptığını gösterir belgeler elimizde. Belgenin bir kopyasını Rekabet Kurumu’na ilettik. Bu konuda derneğimizin yapabileceği bir şey yok. Konu artık Rekabet Kurumu ile Türk Telekom arasındadır.
turk-internet.com: Türk Telekom’un, Milli Eğitim Bakanlığı ile yaptığı her okula internet projesi hakkında kamu ihale kurumuna bir şikayetiniz olduğu biliniyor. Bu konuda bilgi verir misiniz?
İBRAHİM SARIOĞLU : Şunu önceden bildirmek isteriz. Derneğimiz, “Her Okula İnternet” projesinin sosyal ve geleceğimiz açısından yayarlı bir proje olduğunu düşünmektedir. Bu proje ile ilgili çalışan herkese teşekkür ederiz. Ancak projenin uygulanış aşamasına itirazımız var. İtirazlarımızı şöyle özetleyebiliriz:
- ISS’ler Telekomünikasyon Kurumu’ndan lisans almış yasal telekomünikasyon şirketleri olup İnternet servisi vermektedirler (2001 den itibaren)
- İnternet servisi vermek için herhangi bir tekel kısıtlaması yoktur.
- İnternet hizmeti rekabete açık bir piyasadır.
- Rekabete açık bir piyasada hizmet için ADSL tek çözüm değildir.(dial-up, uydu hizmetleri vs..)
- Milli Eğitim Bakanlığı Kamu İhale Kanunu’na tabidir.
- İhale açılmadan yıllık 22.5 milyon USD’lik bir proje kimseye verilemez.
- Bu ülkede kanunlar herkese uygulansın
Kamu İhale Kurumu her hangi bir durdurma yapmamıştır. Sadece kendi kanununa aykırı gördüğü bu durum için bir soruşturma başlatmıştır.
Derneğimiz ilke olarak tüm kamu sektörünü Türk Telekom’a bırakmak ve özel sektörde Türk Telekom ile rekabet etmek gibi bir durumu kabul etmemektedir. Rekabet her sektörde ve tüm şirketler arasında olmalıdır ki, Tekel gücünden elde edeceği gelirler ile başka bir sektörü bozacak davranışlar olmasın. Türk Telekom Aralık 2003’te yani Tekel haklarının kalkmasına günler kala kamudaki büyük projeleri KAPATMAK ve serbest rekabet surecinde daha rahat etmek gibi bir davranış sergilemesin.
turk-internet.com: ISS piyasasında büyük holdinge bağlı olanlar dışında küçük ISS’lerin rekabete dayanamayacağı yönünde değerlendirmeler var. Küçük ISS’lerin piyasadaki payı nedir ve nasıl bir strateji uygulamalarını tavsiye edersiniz?
İBRAHİM SARIOĞLU : Rekabete dayanamayan bir çok ISS ya kapandı yada çok temel işlemleri yapan tabela şirketler olarak kaldılar. Bu gün Telekomünikasyon Kurumu sitesine bakarsanız 93 adet ISS lisansı dağıtıldığını görürsünüz. Ancak bu gün piyasada hala satış pazarlama faaliyeti yapabilen 10 dan az ISS var. 2001 yılından başlayan Rekabet Kurumu kararı ile sabit TT haksız rekabeti bir ISS kırım süreci yaşatmıştır.1996 dan beri tüm parasal, is ve akil gücü ile 2001’e gelen ISS’ler bu haksız rekabete uzun sure dayanamadılar. Bu etki büyük finans gücüne sahip holding kurulusu yada iştiraki ISS’leri de etkiledi. Ellerindeki projeleri gözden geçirip bir çoğundan vazgeçtiler, eleman çıkararak küçülmeyi ve şirketlerini daha uzun sure sürdürmeyi hedeflediler. Türk Telekom’un keyfi olarak (pazar payı kapmak için) kendi fiyatlarını düşürüp, ISS girdilerine yüzde 100’e varan zamlar yapması tabii ki karşı konulamaz bir olaydı. Rekabet Kurumu ve Telekomünikasyon Kurumu soruşturma sürecinde ISS’lerde kendi fiyatlarını düşürmek zorunda kaldılar. Bu tüketici için iyi bir şey gibi görülebilir. Ancak İnternet genel cirosu düşünce ISS’lerde 2001’e kadar yaptıkları çeşitli yan hizmetlerden vazgeçtiler. Buna portalları örnek gösterebiliriz.
Küçük ISS payı hemen hemen sıfıra yakındır. Halen var olan ve geçmiş 8 yılın tecrübesini taşıyan bu şirketlere tabii ki benim tavsiyede bulunmam doğru olmaz. Ancak Türk Telekom’un bir tavsiyesini herkese hatırlatabilirim; “İnternet bağlantıları sağlayarak para kazanamazsınız. Bu konu büyüklerin işidir. Siz içerik işine girin”.
turk-internet.com: TİD’in 2004 yılın ilişkin değerlendirmesi ve sektöre önerileri neler olacaktır.
İBRAHİM SARIOĞLU : 2004 yılı serbestleşme yılıdır. TİD 2004 yılında ağırlığını regülasyonlara, bunların bir an önce uygulamaya geçmesine ve uygulamada oluşabilecek aksaklıkların düzeltilmesine verecektir. Bizim görüşümüz İnternetin yaygınlaşması ve daha da ucuzlamasının önündeki en büyük engelin tam serbestliğin sağlanmamış olmasıdır. Tam serbest ve sağlıklı rekabetin olduğu bir piyasada sorunların kendiliğinden çözüleceğine eminiz.
TİD 2004 yılında e-devlet, e-ticaret ve içeriğin geliştirilmesi, kuralların ve kanunların oluşması içinde çaba gösterecektir.
Kaynak : 