Son 10 yıldır en popüler bilişim-telekom konularının başında e-Devlet geliyor. Yani devletin internet ve bilişimi kendi işlerinde kullanması. Ama acaba, bu kullanım verimli mi, yoksa “mış gibi” mi yapıyorlar?
E-Devletin yaygınlaşmasını ve devletin her tarafına yayılması eğilimin bir yandan AB zorluyor ama asıl motivasyonu, yerel ya da merkezi yönetim birimlerine birşeyler satmaya çalışan firmalar yaratıyor. Ürünlerini anlatıyorlar ve yönetimler de kendilerinin bilebileceği bazı motivasyon unsurları ile bu ürünleri alıyorlar.
Yani yerel ya da merkezi yönetimler, nerdeyse 20-25 yıldır, kendi talepleri oluşmadan, satıcı firmaların kendi ürünlerini ya da geliştirdikleri teknolojileri tanıtmaları nedeniyle bilişim-internet ürünleri satın alıyor.
Bunun sonucunda da, ya alınan uygulamalar birbiriyle ilişkileri olmayan adacıklar şeklinde çalışıyor ve şunu yapıyor ama bunu yapmak için başka bir yazılıma geçmek gerekiyor, ya da kurumun kendi çalışanları tarafından benimsenmediği için tam verimle kullanılmıyor. Tabi bunun tersine durumlar, yani verimle kullanılan uygulamalar da yok değil. Zaten bunları, varsa internet üzerinden uzantılarını kullananlar farkediyorlar.
Ama internetin yaygınlaşması öncesinde, ben yerel ya da merkezi yönetimlerin kurmuş olduğu bilişim uygulamalarından, ne kadar verim alındığını göremiyorduk. Bazen bir fatura ödemeye gittiğinizde, gişedeki kişinin önünde bir bilgisayar oluyor ama ilave işleminiz olduğunda, bakıyorsunuz o bilgisayardan bu bilgi çıkamıyor. Örnek vermek gerekirse, Türk Telekom’da ADSL ödemeye gittiğinizde, gişedeki ilgili, illa o uzun ADSL numarasını istiyordu. Halbuki o ADSL’in bağlı olduğu bir telefon numarası vardı ve bunu verdiğiniz zaman size “buradan göremiyorum, şuraya git, ordan öğren, sonra tekrar sıraya gir” diyebiliyordu. Gerçi artık böyle değil ama uzunca bir süre bu durum böyleydi.
Yani, son 20-25 yıldır, bir sürü büyük paralara şu devlet kurumu ya da bu devlet kurumu, milyon dolarlar ödeyerek, büyük büyük yazılımlar aldı. Ama karşılığında verim sağladılar mı doğrusu epeyce şüpheli.
2000 öncesinde yerel ve merkezi yönetimlerin bu uygulamalarla neler yaptığını çok net göremiyorduk ama artık öyle değil. İnternetin yaygınlaşması ile bu devlet kurumları tarafından açılan web sitelerinden bazı ipuçları alabiliyoruz.
Ancak bu ipuçlarını değerlendirmek ve bütün hayran olduğumuz demokratik ülkelerde olduğu gibi, kullanıcı (halk) olarak eksikleri ikaz etmek lazım. Aksi takdirde, bu devlet kurumları, başarılı oldukları iddiasındalar.
Incobiz geçtiğimiz ağustos-ekim arasında bu kapsamda bir araştırma gerçekleştirdi. İlk aşamada, yerel yönetimlere ve şimdilik sadece İstanbul’a uygulanan bu araştırmada 32 ilçe ve 1 büyük şehir belediye web sitesi, Avrupa’da yayınlanan bir araştırmanın kriterleri ile değerlendirildi.
Bu araştırmanın ikincisi, bu yıl tekrarlanıyor. Ama bu sefer İstanbul’a ilçe bazında ve 81 büyük şehir belediyesine uygulanacak.
Araştırma, İstanbul kapsamında % 70’i geçen başarılı web sitesine sahip 3 belediye olarak Büyükçekmece, Kadıköy, Eminönü, Pendik ve Büyükşehir Belediyesi’ne işaret ederken, ortalamada % 59 alan İstanbul Belediye siteleri, “madem gerekiyor, bari olsun” kapsamında yapılmış gözüküyor. Sitelerde Kullanışlılık, Erişim, Cevaplandırma Süresi, Fonksiyon Sayısı ve İşlevsel Değerlendirme adını taşıyan 5 başlık altında 46 kriter, 2 ay süresince değerlendirildi.
Araştırmada Güngören, Sarıyer, Adalar, Gaziosmanpaşa ve Bakırköy Belediyeleri % 50’nin altında not alan belediyeler olarak gözüküyor.
Belediyelerin 13 tanesi yani Avcılar, Şişli, Şile, Küçükçekmece, Eyüp, Bahçelievler, Tuzla, Fatih, Sultanbeyli, Silivri, Ümraniye, Maltepe ve Çatalca, web sitelerinin varlığı ve çalışması belirlenen kriterler üzerinden % 50 ile 60 arasında not alan belediyeler olarak gözüküyor.
10 belediye yani Beyoğlu, Zeytinburnu, Kağıthane, Üsküdar, Beykoz, Bayrampaşa, Kartal, Bağcılar, Beşiktaş, Esenler ise web siteleri % 60 ile 70 aralığında değerlendirilen belediye siteleri. Belediyelerinin isimlerinin sayılma sırası aynı zamanda aldıkları notun sıralamasını gösteriyor.
Başlıklar bazında başarıya bakarsak da, kullanışlılık kriterine göre en yüksek notu alan belediye % 82 ile Kadıköy, en başarısız % 27 ile Güngören. Sitenin erişilebilirliği başlığında, belediye web sitelerinin 5 belediye hariç sürekli erişilebilir olduğu görüldü. 2 ay içinde 5 farklı tarih ve saatte yapılan incelemede Küçükçekmece, Beyoğlu, Beşiktaş, Eminönü ve Sultanbeyli belediyelerin birer kez çalışmaz durumda olduğu görüldü.
Cevaplama süresi kriteri belediyelerin en düşük not aldıkları sonuç. En yüksek not alanlar bile %60’ı aşamadı. “Başkana mesaj”, “Beyaz Masa (ya daCHP’li belediyelerde mavi masa)”, Formlara cevap, verilen telefonların cevaplanması gibi pek çok kriterin yer aldığı bu bölümde, harf sırasıyla Adalar, Avcılar, Bağcılar, Bahçelievler, Bakırköy, Eyüp, Fatih, Gaziosmanpaşa ve Sarıyer belediyeleri bu bahsettiğimiz erişim olanaklarının hiçbirine cevap vermeyerek rekor kırdılar ve bu 9 belediye SIFIR aldılar.
Buna karşılık, Esenler ve Pendik Belediyleri % 60 ile en başarılı olanlar. Bunlardan Esenler Belediye Başkanı, bir vatandaş görünümündei, belediyesi ile ilgili teknik bir sorumuza 1 saat içinde cevap vererek rekor kırdı.
İşlevsel değerlendirmede, sitedeki formaların çalışıp çalışmadığı, verilen telefonların açılıp açılmadığı gibi konular değerlendirildi. Burada Güngören Belediyesi % 10 ile en zayıf belediye durumunda, buna karşılık Bağcılar Belediye % 90 almış. Ancak Bağcılar’ın telefon ve mesajlara hiç cevap vermediğini de not edelim.
Son olarak fonksiyon sayısı açısından bakıldığında, Eminönü ve Kadıköy Belediyleri 20’nin üstünde fonksiyon ile en başarılı 2 belediye ve Sarıyer 5’in altında fonksiyon ile en başarısız belediye durumunda.
Sonuçta, bu araştırma bir yandan da belediyelerin neleri eksik yaptığına işaret ediyor. Bu yıl tekrarlanacak olan araştırmada, Incobiz, belediyelerin aynı konularda neler yaptığını da karşılaştırmalı olarak sunacak.
Çalışmanın belediye tarafındaki karşılığını görmek için en başarılı belediye siteleri arasında 76 puan alarak ikinci olan Kadıköy Belediye’sinin geçtiğimiz günlerde % 70’lerde oy alan başkanı Selami Öztürk ile konuştuk. Bu röportajı burayı tıklayarak bulabilirsiniz.
Kaynak : 