Uluslararası danışmanlık şirketi Kearney tarafından hazırlanan Küresel Şehirler Endeksi 2025 Raporu açıklandı. 2008 yılından bu yana yayınlanan ve dünyanın önde gelen kuruluşlarınca da referans alınan rapor, küresel öneme sahip şehirleri belirlemeyi amaçlıyor. Rapora temel oluşturan Kearney Küresel Şehirler Endeksi’ne göre ilk üç şehir bu yıl da değişmedi. New York listenin en üstünde yer alırken, Londra ikinci, Paris ise üçüncü sırada yer aldı. Top 10 listesinde Hong Kong iki basmak yükselirken, Los Angeles 9. sıraya geriledi.
İstanbul basamakları hızlı çıkıyor
Bu yıl 158 şehrin incelendiği ve iş aktivitesi, politik katılım, kültürel deneyim, eğitim seviyesi, bilgiye erişim, internet hızı, uluslararası sivil etkinliklerin varlığı gibi 31 metriğin değerlendirildiği endekse Türkiye’den Ankara ve İstanbul girdi.
Rapora göre Ankara listeye 102’inci sıradan girerken, İstanbul son yıllarda devam eden listedeki hızlı yükselişini bu yıl da sürdürdü. 2020 yılındaki listede 34’üncü sırada yer alan İstanbul geçen yıl listeye 19. sıradan girmişti. Bu yıl da yükselişini sürdüren İstanbul küresel şehirler listesinde 18’inci oldu.
İstanbul küresel ticaretin 12. büyük merkezi
İstanbul’u küresel şehirler listesinde üst basamaklara taşıyan etkenler, ticari faaliyetler, kültür faaliyetleri ve insan kaynakları oldu. Rapora göre İstanbul insan kaynaklarında dünyanın en güçlü insan kaynağına sahip 8’inci şehri olurken, kültürel aktivite de ise 12. sırada yer aldı.
İstanbul ticari faaliyetler sıralamasında ise bu yıl 2 basamak yükselerek 12. küresel ticaret merkezi oldu. İstanbul aynı zamanda Paris, Londra, Amsterdam ve Madrid’ten sonra Avrupa’da ticaret aktivitesinin en yüksek olduğu 5’inci şehir olarak listede yerini aldı. .
Rapora göre İstanbul, Bilgiye Erişim ve Siyasi katılım listelerinde ise ilk 30 şehir içine girmeyi başaramadı.
Yapay Zeka Çağı’na hazırlıklı şehirler öne çıkacak
Kearney’nin 2025 Küresel Şehirler Raporu, bu yılın temasını “Yükselen Zekâ Çağı” olarak tanımlıyor.
Rapora göre yapay zekâ artık ekonomik büyüme ve kentsel dönüşümün yardımcı değil, merkezi gücü. Ancak yapay zekâ; istihdam, eşitsizlik ve kurumsal kapasite açısından yeni riskler de yaratıyor. Özellikle bilgi yoğun sektörlerde konumlanan küresel şehirler, bu baskıları en güçlü şekilde hissedecek.
Raporda rekabet gücünün artık şehirlerin büyüklüğünden değil, hazır olma düzeyinden geldiği ifade edilirken, enerji altyapısını modernize eden, çevresel dayanıklılığını artıran ve güçlü insan kaynağı sistemleri kuran şehirlerin yapay zekânın fırsatlarını yakalarken şoklarını da absorbe edebileceği belirtiliyor. Bununla birlikte yeni dönemde kazananların, yapay zekâyı finans, lojistik, kültür ve teknoloji gibi alanlara entegre ederek benzersiz değer önerileri oluşturabilen şehirler olacağı ifade ediliyor.
Batı metropollerinde yorgunluk, Asya ve Ortadoğu’da yaşanabilirlik artıyor
Uluslararası danışmanlık şirketi Kearney’nin 2025 Küresel Şehirler Raporu özellikle şu bulgulara dikkat çekiyor;
Baskı altında dayanıklılık: New York, Londra, Paris, Tokyo ve Singapur, artan küresel belirsizlik ve ekonomik dalgalanmalara rağmen Küresel Şehirler Endeksi’nin zirvesindeki yerlerini korurken Kearney’ye göre günümüzde istikrar, artık geleneksel güç göstergelerinden çok uyum kabiliyetiyle tanımlanıyor. Jeopolitik gerilimlerin ve ekonomik parçalanmanın arttığı bir dünyada, esneklik ve dayanıklılık şehirlerin en değerli varlığı haline geldi.
Yeni rakipler yükseliyor:Rapora göre küresel kentsel hiyerarşisi yeniden şekilleniyor. Taipei, Almatı ve Rio de Janeiro gibi gelişmekte olan merkezler; lojistik, altyapı ve hizmet sektörlerine yaptıkları hedefli yatırımlarla öne çıkarken, Körfez şehirleri ise (özellikle Dubai, Abu Dabi ve Doha) dönüşüm vizyonlarını somut küresel kazanımlara dönüştürerek etkilerini genişletiyor. Bu eğilim, küresel güç merkezlerinin artık yalnızca Batı’da yoğunlaşmadığını, çok kutuplu bir şehirler çağının başladığını ortaya koyuyor.
Geleceğe yönelik farklılaşan beklentiler:Kearney’nin ileriye dönük analizinde, şehirlerin geleceğe ilişkin performans farklarının giderek büyüdüğü vurgulanıyor. Batı’daki birçok metropol; yönetişim sorunları, sosyal yorgunluk ve eşitsizlikle mücadele ederken, Asya ve Orta Doğu şehirleri yaşanabilirlik, inovasyon ve altyapıya yaptıkları yatırımlarla hızla yükseliyor. Bu tablo, geleceğin şehirlerinin yalnızca ekonomik büyüklükle değil, vizyoner yönetim ve sürdürülebilirlik anlayışıyla şekilleneceğini gösteriyor.
Sistemsel uyum, yeni rekabetin anahtarı:Kearney raporu, şehirlerin kalıcı rekabet gücünü belirleyecek temel unsurun; enerji, çevresel dayanıklılık, dijital altyapı ve yetenek geliştirme gibi sistemleri bir bütün halinde entegre etme becerisi olacağını belirtiyor. Bu sistemleri uyum içinde geliştiren şehirler, yalnızca aksaklıklara karşı dirençli olmakla kalmayacak, aynı zamanda yapay zekâ çağının küresel liderleri arasına girecek. Günümüzün metropollerinin önündeki asıl sınav sadece yeni teknolojileri benimsemek değil; bu teknolojilerin potansiyelini en üst düzeye çıkaracak katalitik sistemleri inşa edebilmek.
Dijital altyapıdan temiz enerji ağlarına, düzenleyici mekanizmalardan yetenek havuzlarına kadar her unsur, geleceğin şehirlerinin kaderini belirleyecek temel dinamikler arasında yer alıyor.
Küresel ekonomide daha güçlü bir konumun habercisi
Kearney Türkiye Direktörü Onur Okutur, İstanbul’un Küresel Şehirler Endeksi’nde her yıl düzenli olarak yükseldiğine dikkat çekerek, kentin küresel ölçekte giderek güçlenen konumuna vurgu yaptı.
Okutur şu ifadeleri kullandı:
“Batı metropollerinde gözlenen yorgunluğa karşın, İstanbul’un dinamizmi, genç nüfusu, girişimcilik ekosistemi ve dijital dönüşüm vizyonu her geçen gün güçleniyor. Bu enerji, kentin yalnızca ekonomik değil, kültürel ve insani sermaye açısından da küresel bir merkez olma potansiyelini artırıyor.”
İstanbul’un ticari faaliyetler sıralamasında dünyanın 12’nci, Avrupa’nın ise 5’inci şehri olmasının Türkiye’nin geleceği açısından stratejik bir gösterge olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Bu potansiyel, Türkiye’yi önümüzdeki yıllarda küresel ekonomiler arasında çok daha güçlü bir konuma taşıyabilir.”
Kaynak : 