İtalyan vergi makamları, Amazon’u 2019 ile 2021 arasında 1,2 milyar avroluk Katma Değer Vergisi (KDV) ödemelerinden kaçınmakla suçladı. Bu iddia, o dönemde Amazon üzerinden, Çin ve diğer AB dışı ülkelerinden yapılan mal satışlarıyla bağlantılı. Faiz ve cezalar dahil toplam iddia 3 milyar avroyu buluyor. Amazon, tüm geçerli vergi yasalarına uyma taahhüdünü belirterek iddiaya itiraz ediyor.
Almanya daha önce Amazon ile ilgili satıcılara Çin KDV dolandırıcılığı nedeniyle para cezası vermişti. İngiltere, pazar yerlerini uluslararası satıcılardan ödenmemiş KDV’den sorumlu tutmak için bir yasa çıkardı. AB, 2021’de yeni KDV kurallarını yürürlüğe koydu ve Amazon gibi platformları 150 €’nun altındaki mallar için KDV toplamaktan sorumlu hale getirdi.
Bu eylemler, e-Ticaret firmalarının iş yapma süreçlerinin gün geçtikçe daha fazla sorgulandığı anlamına geliyor. Amazon ve diğer e-Ticaret firmaları, mal satmak isteyen tüccarlara yer sağlıyor ve karşılığında da komisyon (ya da öne çıkarmak gibi reklamsal paralar) alıyorlar.
AB 2021 İtibariyle e-Ticarette Yeni Kurallar Uygulamaya Başladı
2019-2021 yılları arasında AB, e-Ticarette satılan ithal mallar için KDV tahsilat sürecini elden geçiriyordu. Reformlar, düşük değerli ithalatlar nedeniyle yıllık 5 milyar avro olarak tahmin edilen KDV kaçakçılığını azaltmayı ve iş operasyonlarını basitleştirmeyi amaçlıyordu. 2021’den itibaren yürürlüğe giren yeni kurallar, teknoloji şirketlerini platformlarında satılan tüm ürünler için KDV toplamaktan ve ödemekten sorumlu hale getirdi.
AB genelindeki reformlardan önce İtalya, 2019’da teknoloji şirketlerini platformlarında üçüncü taraf satıcılar tarafından yapılan KDV kaçakçılığından sorumlu tutan ulusal bir yasa çıkardı. Bu yasa, Amazon’a karşı açılan mevcut vergi talebinin temelini oluşturuyor.
İtalyan yetkililer, çoğunlukla Çin’den olmak üzere birçok AB dışı satıcının, gerekli KDV’yi ödemeden Amazon aracılığıyla mal sattığını tespit etti. Bu satıcılar, araştırılan dönemde İtalya’da çevrimiçi satılan tüm malların yaklaşık %70-80’ini oluşturuyordu. Soruşturma, Amazon’un platformunun KDV uyumluluğunu yeterli şekilde sağlamadan bu satışları kolaylaştırdığını ve bunun İtalya için önemli vergi kayıplarına yol açtığını öne sürüyor.
Amazon’un İtalya’da vergiyle ilgili soruşturmalarla karşı karşıya kalması bu ilk sefer değil. Temmuz 2024’te İtalyan vergi polisi, iddia edilen vergi dolandırıcılığı ve yasadışı işçi uygulamaları soruşturmasının bir parçası olarak Amazon’un bir İtalyan biriminden yaklaşık 121 milyon avro ele geçirdi.
İtalyan Soruşturmalarında Türk Tüccarların Satışları Var mı?
İtalya’nın soruşturmasının temel odağı, AB ile Gümrük Birliği anlaşması bulunan Türkiye yerine, özellikle Çin olmak üzere AB dışı ülkelerden gelen mallar.
Türkiye, 1996 yılından beri AB-Türkiye Gümrük Birliği’nin bir parçası olduğundan Türkiye’den doğrudan İtalya’ya gönderilen mallar ithalat vergilerine tabi değil ve AB KDV kurallarına uygun. Türk ihracatçılarının genellikle B2B işlemleri için ters ücret mekanizması kapsamında hedef ülkede (İtalya) KDV uygulaması gerekiyor.
İtalya’ya yapılan Türk ihracatlarının çoğu, Amazon gibi e-ticaret platformlarını sıklıkla kullanan Çin mallarına kıyasla KDV kaçırma olasılığını daha düşük kılan yerleşik, uyumlu kanallar aracılığıyla gerçekleştiriliyor.
Ama Türk işletmeleri Amazon üzerinden üçüncü taraf satıcı olarak (yani dropshipping ile) mal satmışsa ve İtalya’da KDV’ye kayıt yaptırmamışsa, soruşturmaya dahil edilebilirler. Ancak, Türk ihracatçıları Gümrük Birliği’nin kolaylaştırılmış süreçleri nedeniyle genellikle KDV düzenlemelerine uymaktadır.
Türk malları KDV’den kaçınmak veya daha düşük beyan edilen değerlerden yararlanmak için Çin veya diğer AB dışı ülkeler üzerinden yönlendirilmişse, ya da gönderileri düşük değerli olarak ve yanlış menşe ülke etiketleri kullanarak mal satmak için Çinli aracılarla ortaklık kurduysa, İtalyan yetkililer bu özel durumları araştırabilir.
İtalya’nın soruşturması, özellikle Çin sınır ötesi e-ticaret operasyonlarıyla bağlantılı olanlar olmak üzere, öncelikle AB dışındaki satıcıları hedef alıyor. Amazon İtalya, soruşturma döneminde çevrimiçi satılan malların %80’ini temsil eden Çinli satıcılara büyük ölçüde bağımlı.
Türk e-İhracatçılar Ne Yapmalı?
İtalya’ya ihracat yapan bir Türk işletmenin dikkat etmesi gereken hususlar şu şekilde;
- Amazon veya diğer platformlar üzerinden satış yapıyorsanız KDV kaydınızı yaptırın.
- Şüpheli KDV planlarına dahil olmaktan kaçınmak için lojistik ortaklarını iki kez kontrol edin.
- Olası incelemeleri öngörmek için İtalyan vergi soruşturmaları hakkında bilgi sahibi olun.
1,2 milyar avroluk KDV talebi esas olarak Çinli ve diğer AB dışı satıcıları ilgilendiriyor. Türkiye’nin rolü muhtemelen asgari düzeydedir, ancak yetkililer Amazon’un İtalyan pazar yeri aracılığıyla satılan malları içeren anormallikleri araştırabilir.
Amazon’un Türkiye’de Soruşturulduğu Konular :
Amazon e-Ticaret anlamında Türkiye’ye 2018 yılında girdi. O günden bu yana ilerliyor. Rekabet Kurumu şu anda Amazon’un algoritmik fiyatlandırma mekanizmalarını kullanımını inceliyor Bu soruşturma, potansiyel rekabeti engelleyici uygulamalara ve bunların piyasa dinamikleri üzerindeki etkilerine odaklanmış durumda.
Türkiye, Amazon dahil olmak üzere çeşitli dijital platformları etkileyen bir Dijital Hizmetler Vergisi uygulamıştır. Bu vergi, Türkiye’nin sınırları içinde sağlanan dijital hizmetleri düzenleme ve vergilendirme konusundaki daha geniş stratejisinin bir parçasıdır.
Türk hükümetinin, ağustos 2024’de yurtdışından gelen mallara 22 euro sınırı ve yüksek vergiler koyması öncesinde, Amazon’un AB dışındaki satıcılar tarafından Türkiye’deki tüketicilere satılan malları İtalya’da depolayıp, toplu olarak Türkiye’ye gönderdiği bir süreç vardı. 22 euro sınırı bu süreci engelledi.
Ancak 30 euro öncesinde, örneğin Çin ya da diğer AB ülkelerinden gelen ürünler İtalya’da depolanıp, paketlenip, sonra Türkiye’ye gönderildiğinde, malların menşeleri yanlış beyan edildiğinden (yani aslında Çin’den geliyor ama AB’den gelmiş gibi gözüküyor) KDV ve gümrük vergisi açısından eksik ödeme meydana gelir. Acaba bu 22 euro öncesinde olmuş mudur?
Çünkü AB menşeli mallar, gümrük vergilerinden muafiyet sağlayan Türkiye-AB Gümrük Birliği’nden yararlanır.
AB dışı mallar (örneğin, Çin’den gelenler) Türkiye’nin ithalat KDV’si ve gümrük vergileri kapsamında vergilendirilmelidir.
Diğer yandan, önceki yıllarda küçük paketlerin (örneğin, 22 €’nun altında) KDV’den muaf olduğu düşük değerli bir gönderi eşiği vardı. Bazı satıcılar bu eşiği istismar etmek ve KDV’den kaçınmak için sevkiyat değerlerini eksik beyan ettiler.
Türkiye, henüz İtalya’dan gönderilen mallarla ilgili olarak Amazon’un olası vergi kaçakçılığındaki rolüne ilişkin kamuoyuna açık bir soruşturma başlatmamış olsa da, ülkenin düzenleyici kurumları Amazon’un operasyonlarına dikkat etmeye devam ediyor. Amazon’un “Amazon Tarafından Yerine Getirme (FBA)” programı, genellikle üçüncü taraf satıcıların malları İtalya’da depolamasına olanak tanıyor. Malların AB dışı menşeini gizlemek için FBA altyapısını kötüye kullanılırsa, vergi kayıpları meydana gelebilir.
Sınır ötesi e-ticaret yapan Türk tüketiciler ve işletmeler, olası yasal komplikasyonları önlemek için yerel vergi düzenlemelerine uyduğundan emin olmalıdır.
Amazon üzerinden yapılan e-ihracat hacimleri nedir?
Amazon üzerinden belirli ülkeler için gerçekleştirilen tam e-ihracat hacimlerini belirlemek, sınırlı kamuya açık veriler nedeniyle zor olabilir. Ancak, mevcut bilgilere dayanarak özetleyelim;
Türkiye: Amazon üzerinden Türkiye’den yapılan e-ihracat hacimlerine ilişkin belirli veriler kamuya açıklanmamıştır. Sadece kendi sayfasında şöyle bir ibare yer alıyor; “Amazon Türkiye KOBİ E-Ticaret Görünümü 2023“e göre, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ’ler) %35’i gelecekte e-ihracat işlem hacimlerinde bir artış öngörüyor.”
Avrupa Birliği (AB): Amazon’un Avrupa operasyonları önemlidir ve Avrupa’daki satışlar Amazon’un küresel satışlarının yaklaşık %24’ünü oluşturmaktadır. Amazon AB, 2021 yılında 51 milyar avroyu aşan gelir bildirdi.
Çin:Amazon Global Logistics, Çin’den ABD, İngiltere ve AB’deki Amazon dağıtım merkezlerine doğrudan okyanus kargolarının gönderilmesini kolaylaştırıyor. Çin’den Amazon aracılığıyla yapılan özgül e-ihracat hacimleri kamuoyuna açıklanmamıştır.
Amerika Birleşik Devletleri: 2023 yılında Amazon’da satış yapan ABD’li küçük ve orta ölçekli işletmeler küresel olarak 330 milyon ürün ihraç etti.
Kaynak : 