Bu röportajın ilk bölümünü İzi Adato : Yatay (horizontal ) e-Ticaret İşinde 2 Tane Kırılma Noktası Var – 1, ikinci bölümünü İzi Adato : Gerçek e-Business Yapmak Yerine, İşi Web’e Taşıyorlar – 2 ve üçüncü bölümünü İzi Adato : e-Store’da 9 Yıllık Emek ve Birikim Boşa Gitti – 3 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Türkiye’de e-Ticaret, 2004 yılından itibaren ADSL’in yayılması ile paralel bir şekilde gelişti. BKM raporlarından alınmış özet rakamlara (sanal kartlı alışveriş dahil değil) bir göz atarsak;
- 2005 – 1,4 milyar TL
- 2006 – 2,4 Milyar TL
- 2007 – 5,5 Milyar TL
- 2008 – 9,1 Milyar TL
- 2009 ilk 3 ay – 2 Milyar TL
olmuş. Ancak bu bayağı ilginç rakamlara karşın, 2008 yılında Koysepete.com, Bidolu.com, eStore ya da Weblebi.com gibi sektörün öne geçmiş bazı markaları kapılarını kapattı [1]. Nedenini ve gelişmeleri araştırmak, bu önemli sektörün gerçeklerini ortaya koymak açısından epeyce önemli diyoruz ve eStore’dan İzi Adato ile yaptığımız konuşmaya devam ediyoruz :
Turk-internet.com : Peki bu dediklerine göre e-Ticarete yatırım yapmak anlamsız mı?
İzi Adato : Aksine, şimdi çok önemli bir fırsat var. E-Ticaret sektöründe bir tane 1 numara var. Ama 2 numara yok. Bu herkesi heveslendirebilir. 2 numara haline gelebilecek birileri, yaşanmış deneyimlerden öğrenebilirler. Yine de yatay bir iş modelinde e-ticaret yapmak isteyenlerin bunun bir garaj işi olmadığını görebilmeleri lazım.
Turk-internet.com : Bugün e-Ticaret’e yeni yatırım yapacak birisi olsa, ne tavsiye edersiniz?
İzi Adato : Birisi e-ticarete girecek olsa öncelikle dikey bir konuya eğilmesini tavsiye ederim. İkinci olarak kendi altyapısını kullanmaktansa tanınmış, trafik çeken, güvenilir bir pazaryerinde dükkan açmasını öneririm. Eğer bu ortamda başarı sağlar belirli hacimleri yakalarsa o zaman bir kısım aktiviteyi kendi bünyesinde yapmayı düşünebilir.
Turk-internet.com : Global krizde olmanın etkileri?
İzi Adato : E-business’in en gelişeceği zaman kriz zamanıdır. Özellikle bu günlerde bir çok kişi maliyet düşürme yönünde çalışıyor. İnternet kullanımının yine en fazla arttığı zamanlar kriz zamanları. Biz en fazla 2001 krizinde büyümüştük. O günden bu güne önemli şeyler yaşandı. Internet çok daha yaygın, teknoloji maliyeti neredeyse yarı yarıya düştü. Daha önemlisi altyapı sağlayıcılar oluşmaya başladı. Dolayısı ile küçük işletmelerin büyük maliyetlere katlanarak e-ticaret altyapısı sağlama ihtiyaçları ortadan kalktı. Dolayısı ile elişini, yada yöresel üretimini internetten satmanın yolları çok daha kolaylaştı. Özellikle bu krizde ciddi bir iş kaybı var. İnsanların arayışı var. Oturduğun yerden bir şeyler yapma olanağı var.
Turk-internet.com : Devlet ne tür destekler yapmalı?
İzi Adato : e-Ticaret yapan şirketlerin devlet için de ciddi önemi var. Kredi kartı kullanımı sayesinde bir çok kayıtsız aktivite kayıtlı hale dönüşmüş oluyor. Dolayısı ile özellikle kobi tarafında devletin e-ticaret teşviklerinin artması gerektiğini düşünüyorum. Bu teşvikler pazaryerleri aracılığı ile KOBI lere yansıtılabilir. Aktivitelerinin bir bölümünü internet üzerinden yapan KOBI lere teknoloji kullanımı adı altında teşvik veya vergi indirimi sağlanabilir. Buda dolayısı ile KOBI lerin interneti ciddi olarak kullanmalarına neden olacaktır. Doğal olarak sektör gelişecek, ve işini teknoloji kullanarak yapabilen, bir çok yeni pazarlara ulaşabilen bir kitle yaratabileceğiz.
Sektörde oyuncu azalınca, e-Ticaret alanında rekabet olmayacak ve gelişmesi için yatırım gelmeyecektir.
Turk-internet.com : Neden desteklesin devlet sizce?
İzi Adato : Hiç bir şey olmuyorsa kayıt dışı ticaretin kayıt altına alınması sağlanacaktır. Kaldı ki KOBI pazarının interneti kullanır hale gelmesi, ticaret hacimlerinin çok daha büyümesine dolayısı ile devletin bir çok yerden kazanmasına sebep olacaktır.
Bu röportajın devamını İzi Adato : Bankalar e-Ticaret Sektörünün Gelişmesine Pek Yardımcı Olmuyor – 5 başlığı altında okuyabilirsiniz.
[1] e-Ticaret konusunda neyin hatalı olduğunu tespit amaçlı olarak, diğer kapanan sitelerle de röportaj yapıyor olacağız.
Kaynak : 