Bu söyleşinin video halini burayı tıklayarak www.NOETE.com’da seyredebilirsiniz.
Bilişim sektörünün tamamı distribütörler ve onların kurduğu kanallar üzerinden yürür. Ülkemizde 1990’larda kurulmuş olan 2 büyük distribütörden birisi olan Arena’nın Genel Müdürü izi Kohen ile sektörü değerlendirdik. Bu söyleşinin videosunu da seyredebilirsiniz.
Türk.internet.com: Sizden yıllık bir değerlendirme alıyoruz hep. Yol gösterici oluyor. Ben size ilk başta 2009 yılını sormak istiyorum.Global kriz yaşadık, arada bir KDV indirimi oldu, devletin desteği olarak.Tüm bu olayların ışığında donanım/distribütörler tarafında 2009 nasıl geçti?
İzi Kohen: 2008 yılının ortasından itibaren aslında Türkiye ‘de kriz başladı.AK partinin kapatılması davasından dolayı, global ortamda oluşan, meydana çıkan krize sanki biraz daha erkenden hazırlanmış gibi olduk.
Bu aslında Türkiye’de ki şirketlerin, bankaların, “bankalar gerçekte 2001 de aşılanmıştı ama”, hepimiz aşılanması gibi oldu. Bu krizi daha az zararla hatta hiç zararsız bir şekilde, atlatılmasına çok yardımcı oldu.
Türkiye neden bu işi bu kadar kolay atlattı sorusunu aslında biraz da orda yatıyor. 2008 ortasında, hatta martından itibaren bu krizi yaşamaya başladık, dolayısıyla daha hazırlıklıydık. Kötü için zaten beklentilerimiz vardı. Bununla ilgili planlarımız da vardı, zaten bu planlarımızı 2001 de de uygulamıştık. Dolayısyla Türk şirketleri için iyi geçti.
Tabi herkeste olduğu gibi, 2009 yılında da işini iyi yapan şirketlerle, işini iyi yapmayan yani iyi yönetmeyen şirketler arasındaki büyük fark ortaya çıktı. Biz de ARENA olarak hep şunu iddia ediyoruz; “Biz sektörün en büyük şirketi değiliz, en büyük şirketi de olmak istemiyoruz, ciro olarak. Biz işimizi iyi yapmak istiyoruz. Biz kanalımızla ilşkilerimizi, müşterimizle ilişkilerimizi, tedarikçilerimizle ilişkilerimizi, bize destek veren bankalarla, basınla ilişkilerimizi sağlam bir şekilde tutmak istiyoruz. En sevilen şirket olmak istemiyoruz ama en sürdürülebilir işe sahip olmak istiyoruz. Zaten 2001’de aldığımız dersler sayesinde bununla ilgili bütün sistemleri kurmuştuk, Bunu da size daha önce anlatmıştık.
Türk.internet.com: Geçen seneki röportajda nakit akışın düzgün yönetilmesinden bahstmiştiniz ağırlıklı olarak, herhalde ARENA’nın en önemli özelliklerinden biri de bu..
İzi Kohen: ARENA’nın dört kademeli bir öncelik sıralaması var. Bütün aldığımız kararlarda , her türlü kararda en ufak karar da dahi,bu dört sıralamadan geçiriyoruz. Dört öncelikten geçiriyoruz verdiğimiz kararı vermeden önce.
Bunlardan en ilki risk yöntemi.Yaptığımız işin riski nedir, bunu dövizle ilgili, tahsilatla ilgili, bir ürünü satın alırken stokta kalma, fiyatının düşmesi ile ilgili, hukuksal riskle ilgili, rekabetle ilgili veya bir ürünün bir yerden başka bir yere taşınırken kaybolması, düşmesi, kırılması gibi çeşitli riskler. Önce riskleri değerlendiriyoruz.
İkinci kademede nakit akışını değerlendiriyoruz. Yapacağımız işin, şirketimizin arzuladığımız nakit akışına etkisi nedir? Çünkü sermayemiz belli, dış kaynak kullanma isteğimiz belli, dış kaynak kullanma kapasitemiz, şuan kullandığımızın yaklaşık on katı kadar. Ama bizim kullandığımız dış kaynak miktarı belli.Bu çerçevede ne iş yapabiliriz. Nakit akışını nasıl düzenleyebiliriz. Bu şirkette en önemli toplantı, her pazartesi şirkette nakit akış toplantısı yapıyoruz. Şirketin bütün üst düzey yöneticileri biraraya geliyor, hep beraber stoklarımızı, alacaklarımızı, tahsilatlarımızı, satış vadelerimizi ve her türlü karlılığımızı değerlendiriyoruz. Çünkü nakit akışı bir şirketin en önemli referansıdır. En önemli itibarıdır. Bir şirketin, tedarikçilerine olan borçlarını, yükümlülüklerini yerine getirmekle değil, sadece para ödemekle değil mal almakla ilgili de yükümlülükleri var. Bunu yerine getirmek zorunda.
Üçünçü sırada karlılık geliyor. Cirodan daha önce geliyor, bizde karlılık. Karlılık dördüncü sırada geliyor. 2009 ARENA’nın son on sekiz yıldaki (18 yıllık bir şirket zaten) en karlı senesiydi.
Türk.internet.com:Global krize rağmen en karlı yılı diyorsunuz..
İzi Kohen : Globel krize rağmen işimizi iyi yöneterek en karlı senemizi yaptık.Yaklaşık 2008’e göre ciro olarak küçülme hedefi yapmıştık fakat ciroda küçülmemiz %9 gibi gerçekleşti. 450 milyon dolarlık ciro yaptık. Karımız da 11,5 milyon dolar gerçekleşti, bu bir önceki seneye göre 6-7 kat daha fazla, bu açıdan ARENA için iyi bir sene geçti.
türk.internet.com:Peki bunun gerçekleşmesinde KDV nin %8 ‘ e inmesinin payı ne oldu?
İzi Kohen : Mutlaka faydası olmuştur. İkinci çeyrek ve üçünçü çeyrekte biliyorsunuz, KDV de hükümetimiz indirim yaptı.Bu talebi körüklemek demeyelim de, kaybolan talebi yerine getirmekti teknolojik ürünlere karşı.
Tabi bunun büyük bir yardımı oldu. Fakat diğer yandan geleneksel olarak bizim aralık ayında ağırlıklı yaşadığımız satışlar gerçekleşmedi.Aralık ayında getirilmiş olan stoklar hale tüketilmeye çalışılıyor. Bu mart ayında da hala tüketilmeye çalışılıyor. Özellikle perakendede bu KDV indirimi sonunda bir boşluk oldu.
Türk.internet.com: Yani KDV indirimi kasım-aralık satışını öne mi çekti?
İzi Kohen : Aynen öyle, KDV indirimi 2009’un ilk çeyreğinde ertelenmiş olan satış alımlarını 2009’un ikinci ve üçüncü çeyreğine çekti ve 2009’un dördüncü çeyreğinde olacak olan satışlar da geriye alınmış oldu. İnsanlar indirimden faydalanmak için alımlarını erken yaptılar ve Aralık ayında da almadılar. Aralık ayı düşük geçti, ocak ayı da aynı şekilde. Şubat ve mart ta bir toparlanma var. Fakat halen perakendecilerin elinde aralık ayından kalma mallar var.
Söyleşinin devamını İzi Kohen : Dünyadaki Varlık Fiyatlarının Hala Doğru Yerlerde Olduğuna İnanmıyorum – 2 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 