Türkiye’de tüketicilerin günlük tercihlerinin karbon ayak izini bilimsel verilerle görünür kılan kapsamlı dijital platform YesilTercih.org yayına girdi. Platform; gıda, ulaşım, enerji ve tüketim kategorilerinde 45’ten fazla ürünün CO₂ emisyonunu, su ayak izini ve yaşam döngüsü analizini Türkiye bağlamında sunuyor. Tüm veriler Poore & Nemecek (2018), IEA, DEFRA ve TÜİK gibi uluslararası ve ulusal kaynaklara dayanıyor.
Türkiye, kişi başı yıllık 5,3 ton CO₂ salımıyla sürdürülebilir karbon bütçesinin (2,3 ton) 2,3 katı üzerinde seyrediyor. Ülkenin emisyonları 1990’dan bu yana %142 artarak Avrupa’nın en hızlı yükselen profili oldu. Buna karşın bireysel düzeyde karbon okuryazarlığı son derece düşük: sığır etinin mercimekten 67 kat fazla karbon ürettiği, bir kot pantolonun 33 kg CO₂e bıraktığı ya da Ankara–İstanbul YHT’nin uçağa göre 5,5 kat daha az kirlettiği gibi temel bilgiler yaygın olarak bilinmiyor. YesilTercih.org, bu bilgi boşluğunu doldurmak ve Türkçe, erişilebilir, ücretsiz bir referans kaynağı oluşturmak amacıyla geliştirildi.
Platform üç temel araç sunuyor: Kullanıcıların günlük tüketimlerinin karbon etkisini anlık hesaplayan Karbon Sepeti Hesaplayıcı, beslenme, ulaşım ve tüketim alışkanlıklarını A–E ölçeğinde değerlendiren 8 soruluk Karbon Testi ve Instagram, LinkedIn, X gibi platformlara uygun paylaşım görselleri oluşturan Sosyal Medya Paylaşım Motoru. Her ürün kartı; emisyon dağılımı, bilimsel açıklama, sağlık etkisi, Türkiye bağlamı ve pratik ipucu içeriyor. Platformun Türkiye Karbon Profili bölümü ise ülkenin enerji karması, sektörel emisyonlar, gıda israfı ve ulaşım verilerini beş sekmede detaylı şekilde sunuyor.
YesilTercih.org’un kurucu ekibi şöyle diyor:
“Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefine giden yolda bireysel farkındalık kritik bir yapı taşı. Amacımız insanlara ‘ne yapmalıyım’ sorusuna somut, veri temelli cevaplar vermek. Her bilinçli tercih, hem bireysel karbon ayak izini küçültüyor hem de iklim politikalarına toplumsal desteği güçlendiriyor.”
Platform tamamen ücretsiz, bağımsız ve kâr amacı gütmüyor; hiçbir markayı ya da ürünü tanıtmıyor.
Kaynak : 