Çin Borsasındaki sorun ne anlama geliyor? FED Faizleri artacak mı? Yunan Krizi önümüzdeki dönem nasıl yönetilecek? Avrupa Birliği şöyle mi, böyle mi? Konumuz “teknoloji” olsa da, ekonomi konuları bizi yakından ilgilendiriyor. Hele İstanbul Borsasındaki tüm şirketlerimizin değeri 1 Google ya da 1 Apple etmiyor iken, acaba “teknoloji bizim için bir çözüm müdür?” diye düşünmeden edemiyoruz. Bütün bu soruları ve dijital yatırımların borsaları ve dünyayı nasıl etkediğini, Ekonominin önemli kişilerinden Prof.Dr.Kerem Alkin ile konuştuk. Geçtiğimiz dönem G20 toplantılarına katılmışken, bize durumu bir de ekonomistler tarafından anlattı. (bu söyleşinin video halini en son bölümde izleyebilirsiniz)
turk-internet.com : Merhabalar! Bugün ekonomist ve akademisyen Prof. Dr. Kerem Alkın ile beraberiz. Merhabalar Kerem Bey, öncelikle şunu sormak istiyorum; siz G-20 Zirvesi toplantılarına katıldınız. Oradan aldığınız görüşler ile sizce ekonominin belirli oranda büyümesi için hangi alanlara yatırım yapılmalı ve bu yatırımın payı ne kadar olmalı?
Prof.Dr.Kerem Alkin : İşin 2 boyutu var: Bunlardan bir tanesi, önümüzdeki 10 yıl için dünya ekonomisinde tekrar kabul edilebilir veya sürdürülebilir bir büyüme trendi yakalaması için ne kadar büyüklükte bir yatırım yapması gerektiği meselesi.
Orada 40 trilyon dolar’lık bir büyüklük konuşuldu başlangıçta. G-20 ülkelerinin yetkililerine yine G-20 toplantılarında soruluyor. Aslında 19 tane ülke var, bir de Avrupa Birliği var. O yüzden Avrupa Birliği 1 ülke olarak sayılabilir mi diye tartışılıyor ki karışık bir mesele. Genellikle bu iş 19 ülke üzerinden aslında gidiyor. Bunlardan 8 tanesi gelişmiş ekonomi, 11’i de önde gelen gelişmekte olan ekonomi, bu 11 gelişme olan ekonominin arasında Türkiye de var.
Bu 19 ülkeye soruluyor; deniliyor ki, “10 yıl için ne hedefliyorsunuz?”; Çıkan rakam 40 trilyon dolar.
Sanıyorum, geçen Şubat İstanbul’daki – çünkü şu anda Türkiye dönem başkanı G-20’de- Bakanlar ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı’nda tartışılıyor ve anlaşılıyor ki, bu 40 trilyon dolar’lık konuşulan rakam, dünya ekonomisin önümüzdeki 10 yıl yeniden yüzde 4 ve üzerinde bir büyüme rakamı yakalamasına yeterli olmayacak.
Bunun üzerine bir tartışma sonrasında bu rakamın en az bir yüzde 50 daha arttırılması gerektiği, yani bu 40 trilyon dolarlık yatırım büyüklüğünün üzerine en az 20 trilyon daha eklenmesi gerektiği görüşü ağırlık kazanıyor ve bunun üzerine ülkelere bu 40 trilyon dolar’lık rakamı 20 trilyon daha büyüterek, 60 trilyon dolar’a taşırken, önümüzdeki 10 yıl için planlanan alt ve üst yapı yatırımların üstüne daha neler eklenebilir, bu 20 trilyon dolar’lık yatırım hangi projelere dayalı olarak gerçekleştirilebilir, bunun da tartışması başlıyor.
Burada dijital dönüşüm ile ilgili yatırımlar 2 boyutu ile tartışmaya konu oluyor: Bir, halihazırda 40 trilyon dolar iken, bir 20 trilyon dolar daha arttırılarak, 60 trilyon dolar’a yükseltilmesi gereken, yükseltilmesi hedeflenen toplam yatırım hacmi içerisinde dijital dönüşüm ile ilgili ya da alan itibariyle, –işte big data mıdır, internet of everything midir, yani şu anda böyle bir sürü enteresan yeni tabirler çıkıyor–, bütün bu mobil iletişim, internet, big data ya da cloud, bulut sistemler, bütün bunlar ile ilgili olarak yapılacak yatırımlar bu 60 trilyon dolar’lık yatırımın içerisinde ne kadarlık pay almalı; bir boyutu bu.
Ama ondan sonra enteresan bir boyut daha gündeme geliyor, o da şu: Bu söz konusu 60 trilyon dolar’lık yatırım büyüklüğü, aslında dijital dönüşüm ile ilgili yatırımlar küçültülebilir mi aynı zamanda yani dünya dijital alana çok ciddi yatırımlar yapmak suretiyle bu sayede yatırımların verimliliğinin artmasını sağlamak suretiyle, acaba 60 trilyon dolar yerine daha küçük bir yatırım yapmak suretiyle de yine aynı hedefe yani % 4 ve üzerinde bir sürdürülebilir büyümeyi yakalayabilir mi?
Bu vesile ile tekrar toparlamak açısından, bu 60 trilyon dolar’lık yatırım içerisinde dijital dünya ile ilgili yatırım alanı 2 boyutu ile ortaya çıkıyor: Bir, bu alanda yapılacak olan yatırımların tarifi veya bir ajandaya bağlanması. İki, acaba dijital alan ile ilgili, dijital dönüşüm ile ilgili yapılacak olan bu yatırımlar, tekrar ediyorum, yatırımların verimliliğini ciddi anlamda arttırmak suretiyle dünyanın sürdürülebilir büyümeye daha küçük bir yatırım harcaması yaparak da ulaşmasını sağlayabilir mi?
Dolayısıyla, burada 2 önemli tartışmanın gündemde olduğunu görüyoruz. Bu vesile ile mobilite, dijital dünya ile ilgili yatırımlar bu anlamda tamamıyla bu G-20 ülkelerinin gündemine girmiş durumda.
Bu söyleşinin devamını Kerem Alkin : Dijital Yatırımlar Üzerinden Yeni Bir Katma Değer Sıçraması Yakalanamazsa Dünya Ekonomisi Yönetilecek Noktadan Uzaklaşır – II başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 