Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2016 yılının ilk çeyrek büyüme verilerini açıkladı. TÜİK’in verilerine göre yılın ilk ayında tarımda yüzde 2.7, sanayide yüzde 5.9 ve hizmetler sektöründe de yüzde 5.1’lik büyüme kaydedildi. GSYH TL bazında cari fiyatlarla 499,3 milyar TL, dolar bazında da 169,5 milyar dolar oldu. Geçen yılın ilk çeyreğinde GSYH rakamları 443.9 milyar TL ve 180.8 milyar dolar düzeyindeydi. Böylece Türkiye’nin GSYH’sı TL bazında artmış görünse de dolar bazında geriledi.
2015 yılını 719.9 milyar dolar milli gelirle kapatan Türkiye’nin, 2016 yılının ilk çeyrek döneminde yıllık milli geliri 708,6 milyar dolara geriledi. Böylece 2015 sonunda 9.261 dolar olan kişi başına milli gelirin, 2016’nın ilk çeyreğinde 9.092 dolara düştü. Kişi başına gelir 2014 yılı sonunda 10 bin 395 $’dı.
Üretim yöntemiyle gayrisafi yurtiçi hasıla tahmininde, 2016 yılının birinci çeyreği bir önceki yılın aynı çeyreğine göre sabit fiyatlarla %4,8’lik artışla 31 milyar 679 milyon TL oldu.
Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sabit fiyatlarla GSYH bir önceki çeyreğe göre %0,8 arttı
Takvim etkisinden arındırılmış sabit fiyatlarla GSYH tahmininde, 2016 yılı birinci çeyreği bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %4,5’lik artış gösterirken, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH değeri bir önceki çeyreğe göre %0,8 oldu. Hanehalklarının nihai tüketim harcamaları sabit fiyatlarla %6,9 arttı
Hanehalklarının nihai tüketim harcamaları, 2016 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre, cari fiyatlarla %12,8’lik artışla 355 milyar 739 milyon TL, sabit fiyatlarla %6,9’luk artışla 22 milyar 405 milyon TL oldu.
Devletin nihai tüketim harcaması sabit fiyatlarla %10,9 arttı
Devletin nihai tüketim harcamaları, 2016 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre, cari fiyatlarla %21,1’lik artışla 81 milyar 218 milyon TL, sabit fiyatlarla %10,9’luk artışla 3 milyar 572 milyon TL oldu.
Bu yılın ilk çeyrek dönem büyümesinde vatandaş ve devletin harcamaları ile ithalattaki büyük artış etkili oldu. Milli gelirin yüzde 4.8 büyüdüğü bu dönemde hane halklarının nihai tüketim harcamaları yüzde 6.9, devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 10.9 ve ithalat da yüzde 7.5 gibi olağanüstü düzeyde büyüdü. Buna karşılık yatırım büyümesi yüzde -0.1 düzeyine inerek ciddi ölçüde gerilerken ihracat büyümesi yüzde 2.4’te kaldı. Bir önceki çeyrekte ise vatandaş ve devletin tüketimi sırasıyla yüzde 4.7 ve yüzde 8.1’de kalmış, ithalat da yüzde 2.6 küçülmüştü. Dolayısıyla ilk çeyrek büyümesinin tüketim ve ithalata dayalı olması, ‘hormonlu büyüme’ tespitlerini kuvvetlendirdi.
Büyüme verilerinin alt kalemleri incelendiğinde, Türkiye’nin yüzde 4.8’e kaliteli değil, kalitesiz büyümeyle ulaştığı ortaya çıkıyor. TÜİK verilerine göre, ekonominin yüzde 4.8 büyüdüğü dönemde devletin mal ve hizmet alımı için yaptığı harcama yüzde 17.1’e yükseldi. TOKİ yatırımları bir önceki yılın aynı dönemiyle aynı artışı gösterirken özel sektörün inşaat yatırımlarındaki büyüme yüzde -.4.1 seviyesinden yüzde 8.2’ye fırladı. Buna karşılık özel sektörün makine teçhizat yatırımları yüzde 3.6 seviyesinden yüzde -4.7’ye keskin düşüş gösterdi. Turizm ve yiyecek içecek sektörü ise yüzde 5 büyümeden yüzde -1.2’lük küçülmeye geldi. Turizm gerilerken vatandaşların yabancı ülkelerdeki harcaması yüzde 42.9 gibi olağanüstü düzeyde büyüdü.
Kaynak : 