Bybit TR, Türkiye’de sektöre katkı sunmak için blok zinciri ve Web3’teki son trendleri ele aldığı seride bu hafta “Likit Restaking: Likit Staking’e Daha İyi Bir Alternatif mi?” konusuna yer veriyor.
Likit restaking, stake edilmiş kripto varlıkların yeniden kullanılarak ek blok zinciri protokollerini güvence altına alma sürecidir. Bu yöntem, sermaye verimliliğini ve likiditeyi artırır. Yatırımcılar, bu sayede restaking platformlarından ek ödüller kazanabilir.
Likit restaking token’ları (LRT) ise stake edilmiş kripto paraları temsil eden dijital varlıklardır. Kullanıcıların, stake edilmiş token’larını farklı blok zinciri sistemlerini güvence altına almak için yeniden değerlendirmesine olanak tanır. Kullanıcılar, likit staking token’larını (LST) bir restaking platformuna yatırdıklarında karşılığında LRT alırlar.
Likit Restaking Nasıl Çalışır?
Likit restaking, kripto para dünyasına yeni bir bakış açısı getirir. Temelinde, Proof of Stake (PoS) sistemi vardır. Bu sistemde doğrulayıcılar (validator), ağın güvenliğini sağlamak için kripto paralarını teminat olarak kilitler ve karşılığında stake ettikleri miktara orantılı ödüller kazanır.
Likit restaking’i farklı kılan ise stake edilmiş varlıkların yeniden kullanılarak başka blok zinciri protokollerini güvence altına alabilmesidir. Likit staking token sahipleri, bu varlıklarını satabilir, takas edebilir veya DeFi platformlarında ödünç verebilir. Bu süreç, rehypothecation (aynı teminatın farklı işlemlerde tekrar kullanılması) adı verilen yöntemle mümkün olur.
EigenLayer
EigenLayer, restaking konseptini tanıtan platformdur. Kullanıcılar stake edilmiş ETH’lerini alıp, Aktif Doğrulama Hizmetleri (AVS) üzerinde yeniden stake edebilir. AVS’ler, Ethereum ölçeklenme çözümlerini desteklemek veya ağ güvenliğini paylaşmak gibi çeşitli işlevler üstlenir.
Kendi doğrulayıcı altyapısını kuramayan ağlar, büyük Ethereum ağlarının restake edilmiş token’larını kullanarak mutabakat süreçlerini yürütebilir. EigenLayer, Şubat 2024’te yeniden mevduat kabul etmeye başlamasından sonraki iki gün içinde 15 milyar doların üzerinde Toplam Kilitli Değer (TVL) topladı ve dolaşımdaki toplam Ether (ETH) arzının yaklaşık yüzde 1,5’ini bünyesine kattı.
Likit Restaking Token’ları (LRT)
Bu süreçte, stake edilmiş varlıklar LRT’ler ile temsil edilir. LRT’ler, orijinal stake varlıklarının tokenize olmuş halidir. Ekosistemde farklı amaçlar için kullanılabilir; örneğin ek protokolleri güvence altına almak veya yönetişim süreçlerine katılmak.
Nasıl ki stake edilmiş varlıklar için LST’ler likidite sağlıyorsa, restake edilmiş varlıklar için de LRT’ler aynı işlevi görür.
Likit restaking, sermaye verimliliğini artırır. Doğrulayıcılar, ek varlık stake etmeden ek ödüller kazanabilir. Ancak rehypothecation nedeniyle riskler artar. Bir sistemin başarısız olması, aynı teminatla güvence altına alınan diğer sistemleri de zincirleme şekilde etkileyebilir.
Likit Restaking’in Artıları ve Eksileri
Avantajlar
Daha yüksek getiri: Stake edilmiş varlıklar birden fazla protokolde kullanıldığından, geleneksel staking’e kıyasla daha yüksek kazanç potansiyeli sunar.
Artan esneklik: Varlıkların likiditesi korunur, yatırımcılar varlıklarını unstake etmeden yeni fırsatları değerlendirebilir.
Yeni projelere destek: Daha küçük blok zinciri projelerinin güvenliği artar, ekosistem gelişir.
Dezavantajlar
Daha karmaşık yapı: Süreç, ortalama kullanıcı için anlaşılması zor olabilir.
Sistemik risk: Bir protokolün çökmesi, aynı teminata bağlı diğer protokolleri de etkileyebilir.
Likit Restaking ve Likit Staking
Her iki yöntem de PoS çerçevesinde çalışır ve stake edilmiş varlıkları tokenize ederek likiditeyi artırmayı hedefler.
● Likit staking yalnızca tek bir PoS zincirini güvence altına alır.
● Likit restaking ise stake edilmiş varlıkları, oracle’lar veya rollup’lar gibi ek protokolleri güvence altına almak için kullanır.
Likit staking’den elde edilen kazanç yalnızca staking sürecinden gelirken, likit restaking hem ana blok zincirinden hem de EigenLayer gibi platformlardan ek gelir potansiyeli sunar. Ancak bu ek getiri, artan risk ve karmaşıklık ile birlikte gelir.
Hangisi Daha İyi?
Yeni başlayanlar için: Likit staking, daha basit ve güvenli bir giriş noktasıdır.
Deneyimli yatırımcılar için: Likit restaking, sermaye verimliliğini ve getiriyi maksimize etme potansiyeli sunar.
Aktif olarak Ethereum mutabakat sürecine katılmak ve stake varlıklarını geleneksel staking ödüllerinin ötesinde değerlendirmek isteyenler için likit restaking cazip bir seçenektir. Ancak beraberinde ek risk ve karmaşıklık getirir.
Sonuç
Likit restaking, stake edilmiş varlıkların farklı protokollerde yeniden kullanılmasıyla hem Ethereum ağının güvenliğine katkı sunar hem de ek ödül fırsatları yaratır. Doğru strateji ve risk yönetimi ile geleneksel likit staking’in ötesine geçmek isteyen yatırımcılar için güçlü bir araçtır.
Kaynak : 