City of London* (Londra’nn bir ilçesi) yönetimi, yolda yürüyen insanları cep telefonlarından takip eden bir projeyi durdurdu. Takip sisteminin Londra Square Mile etrafında bir düzine kadar çöp bidonuna monte edilerek test edildiği sırada Londra’lılar tarafından öğrenildi ve büyük bir tepkiye neden oldu. Bidonlardaki kaydedicilerin, Wi-Fi bağlantısı açık olan elektronik cihazların kimlik numaraların kaydettiği belirtiliyor.
City of London belediyesi Bilgi İşlem Yöneticisi sistemin teknolojik olarak mümkün olmasına karşın, ancak halkın desteği ile uygulanabileceğini ve bu nedenle de sistemi kuran firmaya veri toplamayı durdurmalarının bildirildiğini söyledi.
Sistemi kuran Renew[1] firması, 2012 Londra Olimpiyatları sırasında bomba patlamalarına dayanıklı 100 kadar yüksek teknolojili çöp bidonunu Olimpiyat bölgesine kurmuştu. Bu bidonlar için ücret de almayan firma, iş modelini bidonların üzerindeki ekranlara reklam almak üzerine kurmuştu. Bidonlar güncel yayın için internete de bağlabiliyor.
Renew şirketi sonrasında, yani bir kaç ay önce bu çöp bidonlarından 12 tanesine Orbs isimli cihaz takip sistemlerini monte etmiş. Amaç ise yerel şirketlere ilave reklam olanağı sunmak. Buradan elde edilen veriler, hedeflenmiş reklam kullanmak isteyen firmalara pazarlanacakmış.
Sizin anlayacağınız; bir yandan halkın güvenlik endişesini kullananlar (özellikle Amerikalıların 11 eylül korkusunu), diğer yandan reklam olanaklarını arttırmaya çalışanlar arasında kişisel özgürlükleri ve mahremiyet iyice hiçe sayılmaya ve ortadan kalkmaya başladı.
Türkiye’de Durum
Bu arada not edelim; baz istasyonları üzerinden de cep telefonlarını yani kullanıcıları takip etmek mümkün. Örneğin bir protesto etkinliğinde, o bölgede kimler var, bu görülebiliyor. Nitekim geçtiğimiz günlerde Barolar Birliği Başkanı Metin Feyzioğlu’nun bir trende yaşadığı tartışma sonrasında, kendisi hakkında suç duyurusu yapıldığında, yanındaki kişilerle ilgili (bilet alıp gelmeyen kişi) tespitin cep telefonunun baz istasyonu kayıtları üzerinden yapıldığı belirtildi.
Diğer yandan ülkemizde de yukarıdakine benzer bir reklam uygulaması olan Phorm devreye alındı. Önce kullanıcıya sorulmadan, üye kaydedilen sistem, itirazlar sonrasında biraz düzenlendi. TTnet Phorm sayesinde, kullanıcıların hedeflendiği reklam satışından gelir elde etmeyi planlıyor. Phorm İngltere’de de devreye alınmış ama yoğun tepkiler ve protestolar sonucunda, AB’nin kararı ile durdurulmuştu.
Son olarak telekom düzenleyicisi kurumların bütün dünyada ve ülkemizde, İnternet Servis Sağlayıcılar üzerinden kişi takibi (NSA benzeri) ve bilgi depolama yapmaya çalıştığı görülüyor. Bu konuda BTK’nın yeni aldığı bir kurul kararı var. Konuyu FBI ve BTK üzerinden inceleyen bir haberimiz olacak.
[1] Renew London
* Twitter üzerinden gelen bir yorumda, olayın “Londra değil, Londra’nın seçimle başa gelmeyen tek “ilçe” belediyesi-City of London’da meydana geldiği ve bu ilçede finans sektörünün yoğun olduğu” şeklinde düzeltme geldi. Okuyucumuz Özgür Uçkan’a ve yorumu yollayan Ş.Nişancıoğlu’na teşekkür ederiz.
Kaynak : 