Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN), Maldivler Cumhuriyeti Turizm ve Çevre Bakanlığı ve Huawei, Güney Ari Deniz Koruma Alanı’nın (SAMPA) yönetimini modernize etmek için yeni bir girişim başlattı. Temel saha izleme teknolojilerinden ve gerçek zamanlı iletişim araçlarından yararlanan Tech4Nature projesi, ikonik balina köpek balığı popülasyonunu korumayı ve dünya standartlarında bir turizm destinasyonunun sosyo-ekonomik baskılarını telafi etmeyi amaçlıyor.
Maldivler’in en büyük deniz koruma alanı ve balina köpek balıkları (Rhinocondon typus) için küresel ölçekte önem taşıyan bir yıl boyu toplanma alanı olan SAMPA her yıl binlerce ziyaretçi çekiyor. Muazzam genişliği ve çok sayıda erişim noktası geleneksel izleme yaklaşımları için önemli bir lojistik zorluk oluşturuyor. Tech4Nature projesi deniz korucularına bir dijital gözlem ve raporlama ekipmanları paketi sağlayarak bu eksiklikleri gideriyor.
Bu araçlar sahada veri toplanmasını ve iletişimi güçlendirerek daha verimli devriye atılmasını sağlıyor, turizm ve canlı türleri arasındaki etkileşimlerin izlenmesini kolaylaştırıyor ve SAMPA’nın IUCN Yeşil Listesine girme yolculuğunu desteklemek için sağlam bir veri odaklı çerçeve sunuyor. Saha kapasitesindeki bu önemli artış, koruma çabalarının hem ölçülebilir hem de şeffaf olmasını sağlarken aynı zamanda yerel halkın sağlıklı bir deniz ekosistemine bağlı olan geçim kaynaklarını da destekleyecek.
Maldivler projesi, 2020 yılında başlatılan ve Huawei’nin TECH4ALL dijital katılım programı kapsamında IUCN ve Huawei tarafından ortaklaşa yürütülen küresel bir girişim olan daha geniş Tech4Nature ortaklığına katkıda bulunuyor. IUCN Korunan Alanlar Yeşil Listesi Standardı ile uyumlu olan Tech4Nature, teknolojinin etkili ve adil korumayı nasıl sağlayabileceğini gösteriyor. Maldivler Korunan Alanlar Forumu 2026’nın üst düzey kapanış töreninde proje resmen başlatıldı.
Maldivler’deki ilk Tech4Nature girişimi olan SAMPA projesi, doğanın korunmasında dijital çözümlerin kullanımını yaygınlaştırmak için IUCN ve Huawei tarafından ortaklaşa yürütülen daha geniş küresel çabaların bir parçasını oluşturuyor. SAMPA’da, projenin amacı ziyaretçi yönetimini iyileştirerek, uyumluluğu geliştirerek ve bilime dayalı karar alma süreçlerini destekleyerek turizm ve koruma arasındaki dengeyi güçlendirmektir.
Proje boyunca, SAMPA’nın özel deniz korucu ekibinin devriye ve yerinde hukuki yaptırım gücünü desteklemek için gerekli izleme ve iletişim ekipmanları sağlanacak. Bu da, deniz korucularının güvenli olmayan veya yasalara uygun olmayan faaliyetlere derhal müdahale etmesine, ziyaretçi güvenliğini iyileştirmesine ve balina köpek balıkları ile zararlı etkileşimleri azaltmasına olanak tanıyacak. Geliştirilmiş izleme aynı zamanda koruma alanı mevzuatına genel uyumluluğu artıracak ve SAMPA’nın yönetim ve koruma hedefleriyle uyumlu daha sürdürülebilir turizm uygulamalarını teşvik edecek.
IUCN Asya Bölge Direktörü ve Okyanusya Merkez Direktörü Dindo Campilan’a kulak verelim:
“Etkili koruma, korucuların sürekli saha izlemesi için gerekli araçlarla donatılmasıyla başlar. Daha iyi bir ekosistem yönetimi ve yönetişimi için gerekli temeli oluşturur. Bu da, IUCN Yeşil Liste Standardını uygularken SAMPA’nın eşsiz biyolojik çeşitliliğinin ve buna bağlı yerel geçim kaynaklarının sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla acil operasyonel boşlukları kapatmak için pragmatik bir ilk adımdır.”
Proje sahada uygulamaya paralel olarak etkili, adil ve iyi yönetilen koruma alanları için küresel ölçekte kabul gören bir ölçüt olan IUCN Yeşil Liste Standardı konusunda SAMPA deniz korucularının eğitilmesini de destekleyecek. SAMPA için temel bir Yeşil Liste saha değerlendirmesi yapılacak ve güçlü yönlerin, eksikliklerin ve iyileştirilmiş yönetim için öncelikli eylemlerin belirlenmesi için yapılandırılmış bir çerçeve sağlanacak.
Turizm ve Çevre Bakanı Thoriq Ibrahim şunları söyledi:
“Hükümet her zaman olduğu gibi korumayı ilerletme ve koruma alanlarının yönetimi için kurumsal ve yönetişim mekanizmalarını güçlendirme konusundaki kararlılığını sürdürüyor. Hepimizin ortak bir vizyon ve paylaşılan sorumluluk ile bu hedef doğrultusunda birlikte çalışması çok önemli.”
Huawei Sri Lanka İcra Kurulu Başkanı Zhang Jinze şöyle dedi:
“2020’den bu yana Tech4Nature projelerinin başarılı sonuçlarının da gösterdiği gibi, yenilikçi teknoloji çözümleri biyolojik çeşitliliğe ve deniz ekosistemleri de dahil olmak üzere içinde bulunduğu ekosistemlere yönelik tehditlerin daha iyi anlaşılmasına ve azaltılmasına yardımcı olabilir. Teknolojinin yanı sıra Tech4Nature küresel ortaklığının temel yaklaşımlarından biri de çözümün sürdürülebilirliğini sağlamak üzere yerel ortakların ve toplulukların proje planlama ve uygulama süreçlerine dahil edilmesidir.”
Girişim bugüne kadar dünya genelinde birçok ülkede 11 amiral gemisi ve uydu projesini destekleyerek mercan resiflerinin izlenmesinden yaban hayatının korunmasına ve ekosistem restorasyonuna kadar bir dizi koruma mücadelesi için özel dijital çözümler geliştirdi.
Kaynak : 