Röportajın ilk bölümünü Mehmet Toros : Komşularımızla 3 Yıl Öncesi Mevcut Olmayan Fiber Optik Bağlantılar Kurduk – 1, ikinci bölümü Mehmet Toros : Vitamin ABD “Curriculum” markasıyla kullanılıyor, Suudi Arabistan’da kullanılacak, İran, Meksika ve Azarbeycan’da da Olacak – 2, üçüncü bölümü Mehmet Toros: Türkiye’deki Trafiğin % 65-70’i Yurtdışına, % 30-35’i Yurtiçindeki İçeriklere – 3, dördüncü bölümü Mehmet Toros : Erişim Götürdüğümüz Ülkelere Diğer Türk ICT Firmalarını da Götürmüş Oluyoruz – 4 ve beşinci bölümü Mehmet Toros: Sanal İpek Yolu Oluşmaya Başladı – 5 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Turk-internet.com: Uzakdoğu diyordunuz. Oralarda uluslararası ya da denizaltı bağlantılar nasıl?
Mehmet Toros: Japonya bir ada ülkesi olmasına rağmen iletişim, transmisyon ve kıtalar arası iletişim konunda uzakdoğuda önemli bir rolü var. Japonya dışında aynı derecede Singapur ve Hongkong da kritik öneme sahip. Çin’e erişim, özellikle Amerika kıtasından erişim bu ülkeler üzerinden sağlanıyor büyük çoğunlukla. Diğer bir yol da Avrupa ve Rusya.
Bu coğrafyada kıtalararası geçiş Pasifik okyanusuna döşenmiş fiber optik kablolarla gerçekleştirilmekte. Avrupa’dan Çin’e erişimin efektif yollarından biri de Balkanlar, Türkiye ve Orta Asya. Alternatifi güzergahın, bu geçiş yolu üzerinden sağlanması bizim için ayrı bir değer oluşturacak. Avrupa ötesine erişim ise Atlas okyanusunu geçen kablo sistemleri aracılığıyla sağlanmakta. Bu yıl sonuna kadar New York’da POP açacağız ve bu durumda Türkiye ve Türk Telekom dünyadaki en önemli buluşma noktalarında etkin biçimde yer almış olacak.
turk-internet.com: Çin Pazarına herkes ulaşmak istiyor ama siz tersine bir planlama çiziyorsunuz. Türkiye’nin kapasitesi şu anda 300’ü geçti. Bu artıyor mu? Yılsonuna kadar ne olmasını bekliyorsunuz?
Mehmet Toros: Öncelikle batı bağlantımızı güçlendirelim ki, doğudan gelen trafiği sorunsuz aktaralım. Geçtiğimiz yıl iş programımızı 2012 yılına kadar yaptık. Bu yıl sonunda batıya doğru bağlantımız 380 Gb, maksimum 400 Gb’e çıkmış olacak.
Sizin de sorduğunuz önemli bir noktayı daha belirtmekte yarar var, batıya doğru bağlantımızı 5 farklı güzergahtan gerçekleştiriyoruz. İkisi denizaltı. Bunlardan biri SMW3 Akdeniz denizaltı kablosu. İkincisi MedTürk, Ege Denizi yoluyla İtalya’nın Sicilya adasına giden kablo. Diğer üçü de karasal. İkisi Bulgaristan, diğeri Yunanistan üzerinden giden fiber optik kablolar.
Güzergahı çeşitlendirerek internet ve veri trafiğini dengeledik. Yani birinde kesinti ya da arıza olması halinde herhangi bir darboğaza fırsat vermeden diğer güzergahlar trafiği iletiyor. 315 Gb kapasiteyi dengeli olarak 5’e ayrı yola bölüştürüyoruz.
Unutmayın, iletişim için yapılan her planlamada kural şudur: Hiçbir iletişim sistemini ya da iletişim yolunu, tek bir güzergâha ve tek bir sisteme bağlayamazsınız, yedeklemesi ve restorasyon yolunun da planlanması gerekiyor.
Yurt içi transmisyon sistemleri için de aynı kural geçerli tabi ki. 315 Gb’in yaklaşık % 25-30’luk bir bölümünü rezerv olarak tutuyoruz. Problem olursa trafiği rezerv tuttuğumuz kapsiteye aktarıyoruz.
Yurt içi veya yurt dışından anlık bir talep de geliyor. Rezerv tuttuğumuz kapasitenin bir bölümünü de bu şekilde gelen talebi karşılamak için kullanıyoruz.
Turk-internet.com: Doluluk nedir şu an?
Mehmet Toros: % 70-75 arasında değişiyor. En yüksek (peaktime) zamanda da % 85’lere ulaşıyor. O da günün en fazla 3-4 saatlik bir diliminde oluyor.
Turk-internet.com: bandwidth kullanımının içeriği nedir? Mesela YouTube için trafiğin % 10’u deniyor. Bizde de video kullanımı yüksek mi?
Mehmet Toros: Video download ya da streaming video önemli bir bölümü oluşturuyor. İnternet kullanıcılarının interneti hangi amaçlarla kullandıklarına baktığımızda, ilk sırayı e-mail ve chat alıyor, bunu müzik, video ve oyun izliyor. Aynı zamanda haber ve bilgi alma amaçlı web siteleri ve portalleri önemli bir yer tutuyor. Linkedin, Facebook, My Space gibi paylaşım siteleri de son zamanlarda popüler olmaya başladı.
Bu arada önemli bir konunun altını çizmekte yarar var; çevremdeki birçok bilgisayara bakıyorum, yurt dışı orijinli web siteleleri açılış sayfası olarak bilgisayarda set edilmiş. Bu internet’e ilk erişim anında İngiltere veya Almanya’daki server’lara bağlanılıyor anlamına geliyor. Başka bir deyişle ilk anda yurt dışından bandwidth kullanılıyor. Dolayısıyla yurt dışı bandwidth kullanımı artıyor. Bu etkenlerden bir tanesi”
Ülkemizdeki kullanıma bakıldığında, yurt dışından Türkiye’ye doğru dowload oranı %65’ler civarında. Bazı sitelere erişilememesi, download oranını düşürüyor ama bu %10 değil, çünkü internet kullanıcıları bu tür içeriklere farklı şekillerde erişiyor.
Buradan çıkan en önemli ve üzerinde öncelikle durulması gereken sonuç; “İçerik”. Türkiye kaynaklı, Türkçe içerik hala yetersiz düzeydedir.
Kaynak : 