Kablosuz iletişim teknolojisi LTE, zaman zaman adını duyuran kavramlardan biri. “Uzun Süreli Evrim” olarak çevirilen LTE, diğer GSM standartları gibi hücresel bir ağ sistemi kullanıyor. Uzun vadede Türkiye’ye de geleceği düşünülen teknolojiye ilişkin bilgileri mobil telekom alanında operatörlere uçtan uca optimizasyon çözümleri sunan P.I.Works şirketinin Teknoloji Direktörü Mert Selvili’den alıyoruz.
turk-internet.com: LTE teknolojisinin kısa bir tarifini, nasıl ve hangi gerekliliklerden ortaya çıktığını anlatır mısınız?
Mert Selvili: Kablosuz veri iletişim hızlarını çok daha yukarı çıkaracak olan bu teknoloji sayesinde operatörler networklerini daha verimli şekilde kullanıyor olacak. Sonuç olarak kullanıcılar da daha ucuza ve daha kaliteli servislere ulaşacaklar.
Aslında her yeni teknolojinin temelinde daha ucuza daha kaliteli servis sağlama ihtiyacı var. Aksi halde markette rağbet görmüyor. LTE(Long Term Evolution), son 2 sene zarfında 45 ülkede 89 operatörde ticari kullanım buldu. Yayılma trendi GSM ve UMTS’den çok daha büyük.
turk-internet.com: Kamuoyunda 4G ile LTE’den bahsedilirken bir kafa karışıklığı görünüyor. İkisi aynı şeyler mi?
Mert Selvili: LTE’nin 4G teknolojileri içinde pazar payının büyük olması dolayısıyla bu iki terim beraber kullanılmakta. Aslında 2 farklı tanım. 3G,3.5G ve 4G, kablosuz teknolojileri yeteneklerine göre gruplandırma metodudur. LTE, 4G sistemler ailesine dahil olan teknolojinin adıdır. WiMax deki hayal kırıklıkları da LTE’nin 4G ile özdeşleşmesini sağlamış olabilir.
turk-internet.com: Bu teknolojinin 3G den farkı ve getireceği avantajlar nelerdir?
Mert Selvili: Teorik hızları bir kenara bırakırsak, gerçek hayatta karşımıza LTE abonelerinin ortalama 15-20 Mbps hızlara ulaştıklarını görüyoruz. Bu da günümüz 3G hızlarının 3-4 katı anlamına geliyor. Hızların bu denli artması sonucu kullanıcılar yüksek çözünürlükte TV ve video içeriğini sürekliliği bozulmadan seyredebilecek, karşı tarafın sesini çok daha net biçimde duyabilecek, önceden dakikalarca beklediği dosyaları artık bir kaç saniyede indirme imkanına kavuşacak.
turk-internet.com: LTE teknolojisini kullanan dünyadaki öncü ülkeler hangileri? Ülkemize LTE ne zaman gelecek?
Mert Selvili: Dünyada kullanım açısından Amerika ve Japonya başı çekiyor. Örneğin Amerika’da AT&T LTE kurulumlarına son dönemlerde oldukça hız verdi. iPhone5’in LTE desteği beklentisi de hazırlıkları hızlandırıyor. Küresel olarak 17 milyonu aşkın LTE abonesinin %64’ü Kuzey Amerika, %34’ü ise Asya Pasifik bölgelerinde bulunuyor. Diğer bölgeler, Türkiye dahil olmak üzere LTE konusunda daha yavaş ilerlemekte. LTE terminaller geçen sene 3’e katlanarak 417 ye ulaştı.
P.I.Works olarak AT&T’de lansman öncesi ve sonrası LTE optimizasyonu çalışmalarını hali hazırda yapmaktayız. Ayrıca Rusya’da WiMax’den LTE’ye geçiş yapan bir LTE operatörünün ağında da optimizasyon çalışmalarımız devam ediyor.
turk-internet.com: LTE teknolojsi neden ülkemizde henüz kullanılamıyor?
Mert Selvili: BTK’nın burada rolü büyük. Operatörler kendilerini LTE konusunda hazırlıyorlar fakat lisansların verilmesi gerekli. 3G’nin gelişi sırasında yaşanan gecikmenin LTE de olmayacağını umuyorum.
turk-internet.com: Bir de kısaca SON olarak ifade edilen (Self Organizing Networks) teknolojiler konuşuluyor. Bunun hakkında bilgi verebilir misiniz? İleride LTE sonrasında mobil teknoloji dünyası neleri bekliyor?
Mert Selvili: 3GPP de tanımlanan SON (Kendini organize eden network) standardı, network operatörlerinin kurulum, işletim ve bakım maliyetlerini düşürmek üzere tasarlanıyor. Uygulama alanları içinde yeni kurulan network elemanlarına otomatik yazılımlarının yüklenmesi, ekipman konfigürasyonlarının kendini çevre sahalara bakarak yapabilmesi, sahaların trafiklerini dinamik olarak birbirleri ile paylaşması gibi konular var. LTE’nin bir adım sonrası LTE Advanced (İleri LTE) olarak geçiyor. Burada hedef hızlar Gbps seviyesinde. LTE’nin böyle bir geleceğe sahip olması oldukça heyecanlandırıcı.
P.I.Works olarak 3GPP uyesiyiz ve SON standardlarinda aktif rol oynuyoruz. Geliştirdiğimiz P.I.SonSuite otomatik optimizasyon platformu sayesinde operatorlerin gelişen ve artan teknolojiler karşısındaki karmaşık operasyonlarını basitleştiriyoruz.
turk-internet.com: SON’un getireceği faydalar neler olacak? Hayata tam olarak geçirilmesi ne kadar zaman alacak?
Mert Selvili: SON, operatorlerin operasyonel verimliliğini artıracak ve bunun sonunda aboneler daha kaliteli servis almış olacaklar. LTE’nin ilk aşamasında devreye giren basit bazı SON fonksiyonları oldugu gibi halen standardları gelişmemiş daha karmaşık olanları da mevcut. Biz P.I.Works olarak optimizasyon anlamında gerçek fayda sağlayacak SON fonsiyonlarını hali hazırda desteklemekte ve kendi projelerimizde kullanmaktayız.
SON tarafinda dikkat edilmesi gereken bir diğer husus şeffaflık. Yani her vendorın kendi SON fonksiyonlarinin ne şekilde networke etki ettiğini analiz edilebilmesi önem arz ediyor.
turk-internet.com: Kendinizden kısaca bahsedermisiniz?
Mert Selvili: 1997 de İTÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliğinden mezun oldum. Daha sonra Londra’da telekomünikasyon üzerine master yaptım. Kariyerime Ericsson Türkiye’de 3G eğitmeni olarak başladıktan sonra ise yurt dışında birçok network optimizasyon projesinde uzman olarak görev aldım.
2007 sonunda katıldığım P.I.Works de sırasıyla Kıdemli Uzman ve NSG(Network optimizasyon Service Grubu) Müdürü pozisyonlarında çalıştım. Son 2 senedir Teknoloji Direktörü görevini yürütmekteyim.
Kaynak : 