turk-internet.com Notu : Bu makale, turk-internet.com’un geleneksel olarak yılsonunda sayfalarını “yıllık değerlendirme” yapmaları için kendi kalemlerine açtığı ve burayı tıklayarak ulaşabileceğiniz CEO’lar Dosyası kapsamında yayınlanmaktadır.
Global krizin neresinde olduğumuzu tartıştığımız bugünlerde, gelişmelerin sektörümüzü ve kollarını nasıl etkilediğini anlamaya çalıştığımız yazı dizimizin bu bölümünde mobil telefon sektörünün temsilcilerinden birisi olan Mobisad’ın Genel Başkanı Murat Dursun ile konuştuk.
Turk-internet.com : Murat Bey kriz sizce cep telefonu sektörünü etkiledi mi? Ya da nasıl etkiledi diye soralım.
Murat Dursun : Operatör ürün ve hizmetleri açısından bakıldığında, neredeyse hiç kayıp yaşanmadığını söyleyebilirim. Ancak cihaz donanım tarafına baktığımızda, 2008 yılı son çeyreğinde satışlar % 50 geriledi.
Cihaz satışlarında düşüşü maalesef doğal karşılamak lazım. Neden? Neredeyse tamamı ithal ürünler. Kurlarda kriz dönemlerdeki olumsuz dalgalanmalar, cihaz satışlarını doğrudan ve hızlı bir şekilde etkiliyor. Kurların yanı sıra krizin tüketici üzerindeki baskısı ve tüketim eğilimindeki değişikliklerde satışların hızlı bir şekilde düşmesinde önemli rol oynamaktadır.
Sektörde kayıtlı faaliyet gösteren yaklaşık 12000 işyeri var. Bunların bir kısmı doğrudan veya dolaylı olarak operatör veya markaların bayi ağı içinde bir kısmı ise bu ağa dahil olmadan faaliyet gösteren işyerleridir. Geçtiğimiz 4 ay içinde Türkiye genelinde yaklaşık 1500 işyerinin kapandığını tahmin ediyoruz. Krizin devamı halinde bu yıl sonuna kadar en az üçte birini kaybederiz.
Mobil Telekomünikasyon sektöründe cihaz pazarı , cihaz talebi ve satışları açısından ekonominin iyi olduğu dönemlerde örnek gösterilen bir pazardır. Ama kriz dönemlerinde, tam tersine en hızlı tepki veren ve dramatik düşüşler gösteren bir sektör olmaktadır.
Şu anda neredeyiz? cihaz satışlarının yaklaşık % 25 ini operatörlerin kontratlı cihazları oluşturmakta, bilhassa dokunmatik telefonlar talep görmektedir.
Turk-internet.com : Siz kriz olmasa 2008’i nasıl görüyordunuz?
Murat Dursun : 2008 yılında cihaz pazarında % 10 oranında bir büyüme bekliyorduk. Kriz eylül sonunda patladı. Ekim ve kasım aylarında satışlsr ciddi şekilde düştü. Dediğim gibi satışlarımız % 20’lere düştü. Ama sonra biraz toparlandı. Sonuçta 2008 yılını eksi % 10 la bitirdik.
Turk-internet.com : Operatör destekli kampanyalarda, cihaz satıcılarının yani kanalın bir kaybı var mı? Bu tür kampanyalar hakkında başka neler söyleyeceksiniz? Cep telefonu sektöründe bir hayli değişim var. İş modeli değişti.
Murat Dursun : Az önce de değindiğim gibi tam tersine kontratlı satışlar bayi kanalına kriz döneminde sınırlı da olsa destek vermektedir. Bunu yalın krizle değerlendirmekte yanlış olur. Gelişen rekabet ortamında operatörler içinde cihaz en etkili rekabet araçlarından biri haline geldi. Önceki yıllarda da belirttiğim gibi artık daha fazla cihaz piyasasının içinde olacaklardır. Bunu olumlu değerlendirmekteyim. Bu krizde de geçtiğimiz yaklaşık 4 ayda kontratlı satış kampanyaları kaybın daha büyük olmasını önledi.
Kontratlı satışlarda kullanıcı, operatörün sunduğu tarifeye göre sınırlı bir bedel ödüyor ya da ödemiyor. Satıcı bu tür kampanyalarda da diğer cihaz satışlarına göre göre daha az kazanç elde ediyor ancak bunu makul karşılamak lazım.
Cihaz satışlarının düşmesi bayide gelir gider dengesinde ciddi bir sıkıntı yaratmaktadır. Bu sıkıntı telafi edilemeyecek boyutlara gelebilmekte ve işyerleri kapanmaktadır. Bir diğer gerçek ise cihaz satışlarından kaynaklanan kaybı operatör hizmet gelirleri ile kapatmak mümkün değildir. İşte bu noktada kontratlı cihaz satışları bayiye sınırlı da olsa önemli bir destek sağlamaktadır.
Röportajın devamını Murat Dursun : 3G Krizle kaybettiklerimizi Kazandırarak 2008 Performansını Sağlayacak-2 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 