Dün yeni adıyla Turkcell Superonline bizi heyecanlandıran bir açıklama yaptı. Türkiye’yi bu düzeyde internet sağlayan Dünya’da 5.ülke haline getiren, 1000 MB’lik internet vermeye başlayacağını duyurdu[1].
Son 2 yıldır turk-internet.com’da önce Akamai[2], sonra Google Labs’ın[3] yayınladığı karşılaştırmalı sonuçlara bakıldığında, Türkiye’deki internet hızlarının yerlerde süründüğünü haber yaptık ve bundan da çok üzüntü duyduk. Çünkü çok yakın komşularımızda bile 4-6 MB’lik ortalama hızlar raporlanırken, tarifelerde duyurulan 8-16-32 MB gibi hızlara karşın, bu raporlarda Türkiye’nin gerçekleşen ortalama hızı 1,1 – 1,4 MB gibi gözüküyor. Bu açıdan dünkü duyuruyu bir devrim olarak değerlendiriyoruz. Konuyla ilgili detayları toplantının bitişi sonrasında Turkcell Superonline Genel Müdürü Murat Erkan ile konuştuk.
Turk-internet.com : Murat Bey, merhaba.
Murat Erkan : Merhaba, nasılsınız?
Turk-internet.com : Çok teşekkürler, valla bugün heyecanlandık 1000 megabiti duyunca. Çünkü Türkiye’nin hızı yerlerde sürünüyor. Nedir bu 1000 megabit? Nereden çıktı?
Murat Erkan : Biz çok ciddi bir altyapı yatırımı yapıyoruz. Özellikle son üç yılda altyapımıza 1.4 milyar lira yatırım yaptık. Bu yatırımın temel oğesi de, fiber optik altyapıdır. Işık hızında internet diye başladığımız bir altyapı. Bu altyapının aslında kapasite limitleri, fiber optik teknolojisi olduğu için hemen hemen sınırsız. Dolayısıyla vatandaşımızın ve bizi takip eden herkesin bilmesini istedik ki, bu teknoloji aslında sınırları olmayan bir teknoloji. Dünyada da bunu beşinci olarak ülkemizde uyguluyoruz.
Turk-internet.com : Bu hız başka hangi ülkelerde var?
Murat Erkan : Japonya’da var, Hong Kong’da var, Portekiz’de var ve Romanya’da var ticari olarak. Biz de beşinci olarak ticari uygulayan bir ülkeyiz.
Bu çok önemli bir şey. Hatırlarsanız, dial-up internet Türkiye’ye sekiz yıl sonra gelmişti. ADSL internet Türkiye’ye beş yıl sonra gelmişti. Biz bu fiber internet, fiber teknolojileri dünya ile hemen hemen aynı zamanda hatta bana göre bir çıt önde getiriyoruz ki, vatandaşımız kullansın.
Bunun da avantajı şu aslında, özel sektör yatırım yaptıkça dünyadaki teknolojileri yakalamak daha kolay oluyor. Bunu, dijital uçurum denilen, yani vatandaşımızın dünyanın diğer ülkeleri ile arasında olan dijital farklılaşmayı, kapatan hatta önüne geçen bir uygulama olarak görüyoruz.
Turk-internet.com : Peki bir de halen vermekte olduğunuz, ilk giriş hızı 10 megabitleri 20’ye çıkarıyorsunuz. Bunu da anlatır mısınız?
Murat Erkan : Burada temel şu, biz bir çalışma yaptık. Çalışmada internetin normal günlük kullanımda, 2-3 kişinin beraber kullandığı anlarda ihtiyaç olan hızın yaklaşık 20 megabit olduğunu gördük. Dolayısıyla bizim vatandaşımızın da bu ihtiyaç olan hıza giriş seviyesinde burada ulaşmasını istiyoruz.
Var olan hızlarımızın en düşük olanını 20 megabite çıkardık. Yani en düşük hızımız 20 megabitten başlıyor. 20, 50, 100 ve 1000 megabit olmak üzere dört tane hız paketimiz var.
Turk-internet.com : Kotaları nasıl? Ayrıca yine adil kullanım kotası gibi bir şey oluyor mu[4]?
Murat Erkan : 1000’de benim hatırladığım yaklaşık 4 telebayt’lık bir adil kullanım var ki aslında bu ulaşılması çok zor bir rakam. Adil kullanım kotası koyma sebebimiz de, hepimizin bildiği, çok az sayıdaki bir kitlenin, büyük bir kitlenin kullanım deneyimini bozmasını engellemeye çalışıyoruz.
Turk-internet.com : Bireysel kullanımın, ticari olarak kullanılmasını istemiyorsunuz, değil mi?
Murat Erkan : Ticari olarak kullanılmasını istemiyoruz, bunun örnekleri var. Bizim bir müşterimizde gördük ki 36 tane bilgisayar bağlı bir evde, bunun çok mümkün olmadığını biliyoruz. Bu tip şeylerden kaçınmak adına dünyada bütün operatörlerin uyguladığı ama bütün operatörlerden daha fazla bir kapasiteyi müşterilerimize bıraktığımız bir uygulamamız aslında bu.
Turk-internet.com : 20 MB’in fiyatı ne olacak, 1000 MB’in fiyatı ne olacak?
Murat Erkan : 20 megabitin limitsiz fiyatı 49 lira olacak fakat çok kısa süreliğine biz, vatandaşlarımız buna alışsın ve tanışsın diye 9.99 başlangıç fiyatı belirledik. Dolayısıyla, bzim 20 megabit fiyatımızın sınırsız ücreti 49 lira olacak. Sınırlı versiyonları var, 29 lira olan versiyonları var, kotalı versiyonu var, kotasız versiyonu var 20, 50 ve 100lük. Değişik paketlerimiz var.
Turk-internet.com : Peki 1000 MB’in fiyatı?
Murat Erkan : 1000 megabit sınırsız veriyoruz. Yine tanışma anlamında ilk etapta 499 lira’dan müşterilerimizle tanıştırıyoruz. Sonra 999 TL’ye çıkaracağız.
Turk-internet.com : Peki Murat Bey, bu fiberoptik kablolarla ilgili hep şunu duyuyoruz; bunların döşenmesinde özellikle belediyelerle sorun yaşanıyor. Kamu kuruluşlarının bu konuda bazı para kazanma amaçlı bazı çabaları olduğunu duyuyoruz. Biraz bundan da bahseder misiniz[5]?
Murat Erkan : Dijital şehirleşme çok önemli bir vizyon, çok önemli bir hedef. Dijital şehirleşmeyi gerçekleştirmek için özel sektörün yatırımları gerekiyor ama bu yetmiyor. Diğer önemli unsur da kamu kuruluşlarının ve yerel yönetimlerinin bu konuda vizyonunun buna müsaade etmesi. Dijital şehircilik anlamında kendilerinin hevesinin olması.
Ben daha önce örneğini verdim, Google bir şehri dijital şehir yapma kararı almış ve bu şehirler arasında, yani ABD’deki 1100 şehir arasında yarışma düzenlemiş, Kansas City kazanmış yarışmayı, Google bu şehirdeki tüm evlere 1000 megabit götürüyor. Ve bunu yaparken tek kriterinin şu olduğunu söylüyor; yerel yönetimlerin bu konudaki hevesi ve isteği.
Dolayısıyla Türkiye ve bizim beklentimizin, yerel yönetimlerin vatandaşlarına bu teknolojiyi tanıştırma konusunda hevesleri ve istekleri. Bu konuyu vatandaşa hizmet olarak, kamu hizmeti olarak düşünürlerse bence hem vatandaş hem özel sektör kazanır.
Avrupa’daki uygulamalara baktığımız zaman çoğu zaman devlet bu yatırımları teşvik ediyor. Belli bir miktarı devlet tarafından karşılanan bu yatırımlar. Eğer biz bunu 17 milyon, 18 milyon haneye götürmek istiyorsak bu konuda bir düzenlemenin, bir teşviğin ayrıca vizyonun ve hedefin olması lazım. Özellikle yerel yönetimlerde biz bunun önünün açılmasını dört gözle bekliyoruz.
Turk-internet.com : Peki, Superonline son dönemde bir sürü şey açıkladı. Bir Arabistan’a kadar giden hat[6], Gaziantep gibi şehirlerde fiber altyapı – galiba 10 ilde var değil mi[7]?
Murat Erkan : Doğrudur 10 ilde var. 10 ilde şu anda var, daha da planımız büyümek yönünde.
Turk-internet.com : Diğer yandan da Interoute firması ile galiba bir bağlantınız var. Superonline’ın bu konudaki vizyonu nedir? Türkiye’de fiber altyapıyı açmaya mı çalışıyor?
Murat Erkan : Bizim burada temel hedeflerimizden bir tanesi İstanbul’u internetin başkentlerinden birisi yapmak. Bunu yapabilmek için hem doğuya hem batıya doğru bağlantılara ihtiyacımız var. İçeriklerin çoğu batıda fakat doğuda da inanılmaz bir talep var. Bu talep arz dengesini yakalayabilmek adına doğuyla batıyı birleştirmeniz gerekiyor. Buna da biz bir vizyon olarak şöyle dedik; İpek Yolu’nu Fiber Yolu’na çevireceğiz.
Çünkü bugüne kadar bu altyapı genelde Akdeniz’in altından giden kanallarla sağlanıyordu. Fakat bu da çok riskli, orda oluşabilecek bir hata, bir arızada tamir süresi veya sosyal kargaşa.
Bugün baktığınızda Mısır’da oluşan bir sosyal kargaşa var. Yedi tane fiber optik kablo Mısır’dan geçiyor orada oluşacak bir sabotaj veya vesaire’den bütün dünyanın iletişim ağları kopartılabilir. O yüzden de biz bunu karasal, daha hızlı çözüm üretilebilen, daha hızlı arızaya müdahale edebildiğimiz bir altyapıya taşıyoruz. Bu da çok önemli. Buradaki 5 ülkede, 7 operatör biz İstanbul’u bu konunun başkenti yapmak adına önemli bir başlangıç yaptık.
Buradaki operatörler Suriye’deki Ürdün’deki, Kuzey Arabistan’daki ve Dubai’deki operatörler – toplam 7 operatör var. Ürdün’de 3 tane operatör var – bunların hepsi bir arada bu altyapıyı gerçekleştiriyor.
Bunu yaparken, İstanbul’un başkent olabilmesi için İstanbul’un internetin toplandığı bir yer olması lazım. Bir, regülatif sıkıntılar var, vergisel sıkıntılar var, bir de operatörlerin birbirleri arasında yapmış olduğu anlaşmaların olduğu peering dediğimiz platformun aktif olması gerekiyor. Herkesin ticaretten ziyade ülkenin bir hizmeti olarak görmesi gerek.
Turk-internet.com : ISS’lerin kendi aralarındaki bağlantı yani TNAP nasıl gidiyor[8]?
Murat Erkan : Şu anda gayet hızlı büyüyor, 7 tane operatör. Bizim gönlümüzde yatan tabi Türkiye’deki bütün operatörlerin bu platforma gelmesi. Yurtdışındaki operatörlerle peer yapmak yerine Türkiye’nin kaynaklarını Türkiye’de tutmak çok önemli. Çok ciddi sayıda firma yurtdışında hosting’e devam ediyor. Türkiye’ye bunları bir türlü getiremedik. Bunun temel sebebi de bizim operatörler olarak kendi aramızda yaptığımız bu peering buluşma noktasını tam anlamıyla hayata geçiremememizden kaynaklanıyor.
Turk-internet.com : Eksik olan ttnet mi?
Murat Erkan : Eksik olan temelde aslında yerel operatörlerin de bu işe katkı sağlaması.
Turk-internet.com : Peki çok teşekkür ederiz.
Murat Erkan : Ben teşekkür ederim.
[1] 1000 MB Fiber İnternet Turkcell Superonline ile Türkiye’de
[2] Dünya’nın En Hızlı 100 Şehri Arasında İstanbul’un Adı Yok / En Hızlı Güney Kore
[3] Google’a Göre ADSL için Türkiye’nin Ortalama Hızı 1,1 Mbps, Komşularımız ise Bizden 3-5 Kat Hızlı
[4] Süperonline’dan Bireysel Fiber Optik Bağlantılara ‘Adil Kullanım’ Limiti
[5] İstanbul Belediyesi Altyapı Fiyatlarında Belirsizlik
[6] Murat Erkan : Bölgede 2 Milyar Kişiye, Karasal Olarak En Uzun İnternet Hattını Kuruyoruz
[7] Superonline Gaziantep ve 10 İlde FiberOptik Altyapı Yapıyor
Kaynak : 