ABD’de federal güvenlik güçleri ve ulusal güvenlikten sorumlu yetkililer internet konusunda yeni bir takım regülasyonların yapılması gerektiğini düşünüyorlar. Yetkililer özellikle insanların telefon kullanmak yerine görüşmelerini daha çok internet üzerinden gerçekleştirdiğine dikkat çekerek terörizm faaliyetlerinin de bu yöne kaydığından ve teknik takip sistemlerinin yetersiz kaldığından dem vuruyorlar.
Teknik takip ve dinleme konusunda bir çalışma yürüten güvenlik yetkilileri BlackBerry gibi şifreli e-mail sistemine sahip olan sistemler, Facebook gibi sosyal network siteleri ve direkt uçtan uca mesajlaşma hizmeti sunan Skype gibi yazılımlar da dahil olmak üzere tüm internet iletişiminin mahkeme emri üzerine dinlenebilir hale getirilmesini düzenleyen bir tasarı hazırlamakta. Obama yönetiminin desteğini alan ve önümüzdeki yıl ABD Kongresine gönderilmesi planlanan tasarı şimdiden geniş yankı uyandırmaya başladı.
Her fırsatta demokrasiye ve kişisel mahremiyete vurgu yapan Obama yönetiminin hazırlanmasında bizzat katkı sağladığı ve önümüzdeki yıl yasama meclisine gönderilecek yasa, güvenlik gereksinimleri ile kişisel mahremiyet hakkı arasındaki dengenin nasıl sağlanabileceği konusunda da tartışmaları alevlendirdi. RIM’in Hindistan ve BAE gibi ülkelerde yaşadığı sorunlar [1], [2] da düşünülürse önümüzdeki dönemde bu konunun tüm dünyada ciddi tartışmalara yol açacağını ve ABD’deki uygulamanın muhtemelen bir örnek teşkil edeceğini kestirmek zor değil.
Söz konusu yasa tasarısına karşı çıkan gruplar forum sitelerinde, sosyal networklerde ve blog yazılarında konuyu tartışmaya başladılar bile. Gruplar genelde bu yasa tasarısının “internet devriminin temel unsurlarına karşı” düzenlenmiş uygulamalar barındırdığını ve kişisel mahremiyetin tamamıyla kaybolacağından endişe ettiklerini belirtiyorlar.
Kişisel mahremiyet savunucuları ayrıca bu tasarıyla otoritenin adeta zamanı geri çevirerek internet servislerini telefon sistemlerine döndürmeye çalıştığını vurguluyorlar ve tasarıya şiddetle karşı çıkıyorlar.
Ancak güvenlik güçleri soruşturma yetkililerinin dijital çağda hızla erozyona uğradığını belirterek yaptırım gücünün korunması için bunun gerekli bir uygulama olduğunu vurguluyorlar. Federal Soruşturma Bürosu (FBI) Baş Müşaviri Valerie E. Caproni verdiği bir demeçte yasa tasarısındaki “yasalarca yetki verilen dinleme işlemi” ibaresine dikkat çekiyor. Caproni bu tasarıda herhangi bir kurum için yetki genişletmenin söz konusu olmadığını, yalnızca toplumun refahı ve ulusal güvenlik gerekçelerine dayanarak hali hazırdaki yetkilerin etkin bir biçimde kullanılabilmesini amaçladıklarını belirtiyor.
ABD’de soruşturmaları yürüten güvenlik güçleri teknolojinin hızla gelişmesinden duydukları endişeyi yıllardır dile getirmekteydiler. Son olarak birkaç ay önce FBI, Adalet bakanlığı, Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA), Beyaz Saray ve ilgili diğer kurumların yetkilileri bu konuda bir çözüm önerisi oluşturmak üzere bir araya gelmişlerdi.
Oluşturulan yasa tasarısında kimlerin iletişim servisi sağlayıcısı olarak belirleneceği ve bunun kanun metinlerinde nasıl yazılacağı gibi hususlarda henüz bir anlaşma sağlanamadığı da konuyla ilgili gelen haberler arasında. Ancak görünen o ki Obama yönetimi ve güvenlik güçleri bu yasanın olabildiğince geniş kapsamlı olması ve BlackBerry mesajlaşmaları ya da Skype görüşmeleri gibi takibi zor unsurları kapsaması için ellerinden geleni yapmaktalar.
ABD’de telefon ve genişbant networkleri 1994’te çıkartılan Yasa Uygulayıcılara İletişim Desteği Sağlanması Kanunu (Communications Assistance to Law Enforcement Act In the United States) kapsamında bahsi geçen teknik takip desteğini vermekle zaten yükümlü durumdalar. Bu yasa kablolu telefon sistemlerinden dijital networklere ve cep telefonu çağına geçişte hükümetin teknik takip yeterliliğini koruyabilmesi amacıyla çıkartılmıştı.
ABD’de federal soruşturma yürüten güvenlik güçleri yukarıda bahsettiğimiz yasaya dayanarak network şirketindeki bir switch’i kullanarak genellikle iletişimi dinleyebiliyorlar. Ancak örneğin takibi hedeflenen kişinin kendi bilgisayarı ile sunucular arasındaki mesajlaşmaya şifreleme koyduğu durumlarda güvenlik güçleri mesajın çözümlenmiş haline ulaşabilmek için network şirketi yerine servis sağlayıcısına mahkeme emri götürmek zorunda kalıyorlar.
Bu noktada tıpkı telefon şirketleri gibi iletişim hizmetleri sağlayıcıları da dinleme emri üzerine ellerindeki imkanı güvenlik güçlerine sağlamakla yükümlüler. Ancak 1994’te bir başka demokrat başkan Bill Clinton döneminde çıkartılan yasada bir boşluk yer alıyor. Buna göre tüm telefon firmaları dinlemeye olanak sağlayacak ekipmanları barındırmakla yükümlüyken iletişim hizmeti sağlayan genişbant firmalarının böyle bir yükümlülükleri yok. Dolayısıyla kimi firmalar bu ekipmanları barındırırken kimileri ise barındırmıyor ve teknik takip güçleşiyor.
FBI’ın operasyonel teknolojiler bölümü geçtiğimiz yıl iletişim firmalarının teknik takip sistemleri kurmaları için 9,75 milyon Dolar destek sağlamış. FBI teknik takip sistemi kurmakta zorlanan firmalar için 2010 bütçesinde de 9 milyon Dolar destek ödeneği ayırmış durumda.
Yeni tasarı eğer yasalaşırsa tüm iletişim hizmeti sağlayıcıları teknik takip ve dinlemeye olanak veren sistemleri kendileri kurmak zorunda kalacaklar. Bu sayede FBI ve güvenlik güçlerinin sırtına yüklenen masraflar kesilmiş olacak. Ayrıca bu sayede güvenlik güçlerinin rahatsızlık duyduğu bir diğer husus yani şüphelinin takibinde gecikme yaşanması da engellenmiş olacak.
Söz konusu tasarının son halini ne zaman alacağını ve ABD Kongresinin önüne ne zaman geleceğini kestirmek şu an için zor. Ancak tartışmalar şimdiden başlamış durumda ve önümüzdeki dönemde de artacak devam edecektir.
[1]- RIM Hindistan’daki BlackBerry Krizini Aşmak için Sektörel Forum Düzenliyor
[2]- BAE ve Suudi Arabistan, Blackberry’nin Mesajlaşma ve Web Fonksiyonlarını Yasaklıyor
Kaynak : 