ÖİV ve Regülasyonlar, Türk Mobil Uygulama Pazarının Rekabet Şansını Yok Ediyor

Bugün dünyadaki büyük şirketlerin en önemli gelir kaynaklarından birisi “katma değerli mobil servisler” yani “uygulamalar”. Başta Apple’ın iOS ve Google’un Android uygulama pazarı olmak üzere, hemen hemen her çeşit cep telefonu firmasının (Blackberry ya da Samsung ya da Microsoft) uygulama pazarları var. Buralara yerleştirilen uygulamaların indirilmes sayıları bazen milyon adetleri bulabiliyor. 1 $’lık fiyat bile olsa, tek bir uygulama milyon $ gibi bir gelir sağlayabiliyor.

Ülkemizde ise, yerel cep telefonu operatörlerinin uygulama pazarları var. Yabancı uygulamalar yanında bu uygulamaları kullanıyoruz. Ancak bu sektörün Özel İletişim Vergisi (ÖİV) ve Regülasyonlar konusunda sorunları var ve sektörün derneği olan Mobilsiad bu sorunların kendilerinin rekabet gücünü kaybettirdiğini belirtiyor.

Türkiye % 47,61’lik Vergi Oranı ile Dünyada Birinci (Ortalama Vergi % 17,97)

Deloitte’ın 2011 “Global Mobil Tax Review”e bakıldığında 112 ülke içinde (ki en altta İran % 1,5 ve Çin % 3 ile yer alıyor) Türkiye % 47,61 ile ilk sırada, İkinci sırada % 36 ile Gabon ve üçüncü sırada % 31 ile Yunanistan geliyor. Bu 112 ülkenin ortalaması ise % 17,97.

Listedeki ilk 12 ülkede ÖİV uygulanıyor. ÖİV uygulamasına bakıldığında ise Türkiye yeniden % 25 ile ilk sırada. ÖİV uygulanan 21 ülkede Gabon % 18 ile 2ci sırada. ÖİV uygulanan diğer ülkeler ise sırayla; Pakistan, Yunanistan, Uganda, Hırvatistan, Tanzanya, Dominik, Kongo, Madagaskar, Kenya, Zambiya, Sierra Leone, Ürdün, Senegal, Ruanda, Nijerya, Gana, Sri Lanka, Nepal ve Malezya.

Katma Değerli Hizmetler ve Ürünler, Bir Elektronik Haberleşme Hizmeti midir?

Burada sorulcak birinci soru; anayasada yer alan haberleşme hürriyeti de düşünülerek, elektronik ve haberleşme sektöründe bu kadar yüksek vergi uygulanması normal midir? (aslında ilk tesiste alınan rakamlar bu tabloya dahil değil. Bunlar da dahil edilirse, oran yükseliyor[1])

Sorulacak ikinci soru ise bu bölümün başlığında yer alıyor. Yani cep telefonu ya da tabletten pizza satın alsak, oyun oynasak ya da banka işlemi yapsak; bu bir elektronik ve haberleşme hizmeti mi sayılır?

Sektörün derneği Mobilsiad içerik servislerinin bir elektronik haberleşme olmadıgı iddiasında bulunuyor. Logo, Melodi, Müzik, Video, Haber, Oyun vsyi.. bugünün mobil dünyasında elektronik haberleşme olarak görmek ne kadar mümkün?

Üstelik internet alanında ÖİV’nin olmadığı da düşünülürse, aynı işlemleri internet ortamında ‘WEB’ üzerinden indirmek durumunda ÖİV’ye tabi olmadığı, buna karşın cep telefonundan indirildiğinde ÖİV’ye tabi olduğunu görürsünüz. Burada da bir çarpıklık göze çarpıyor.

Sonuç olarak; mobil alandaki bu ÖİV doğal olarak ürün-hizmetlerin son kullanıcı fiyatlarına yansıyor. Şimdi bunu rakam olarak verelim;

* 10 TL’nin dağılımı yapılmıştır.

Şimdi de; bu tablodan hareketle Servis Sağlayıcı firmanın gelirine bakalım;

Regülasyon’un Uygulamanın Adaptasyonuna Getirdiği Zorlama da Önemli

Mobilsiad’ın diğer dikkat çektiği konu ise; uluslararası şirketler ile lokal regülasyonlar çerçevesinde rekabet zorluğu. Çünkü aşagıdaki tabloda göreceginiz kurallar yabancı firmalar ve uygulama pazarları için geçerli değil. Bu da sektörün dünyaya açılmasını ve rekabet etmesini engelliyor.

Türkiye mobil katma değerli hizmet sektörünün büyüme potansiyeline rağmen, ülkemizde yerli mobil katma değerli hizmet sektörü şirketleri küçülürken, yabancı menşeili firmaların pazardaki payları hızla artıyor. Yerli ve yabancı firmalar arasındaki rekabet, sektör oyuncularının eşit şartlarda faaliyet gösterdiği bir rekabet ortamı mevcut değil. Türk katma değerli servisler sektörü, dünyayla rekabet edebilmek için bu eşitsizliğin biran önce düzelttirilmesi gerektigini düşünüyor.

Aşağıdaki tabloda katma değerli hizmetlerin sunumunda, yerli ve yabancı satış mecraları arasındaki temel farkları açıklıyor:

Katma Değerli Hizmetler Pazarı yeterince Büyüyemiyor

Son olarak pazarın büyüklüğüne Türkiye ve Dünya açısından bakalım;

Türk Mobil Katma Değerli Hizmetler sektörünün, Toplam Mobil Gelirlere Oranı