Online oyun severler ve bilimsel araştırmacılar, geçtiğimiz günlerde son derece enteresan bir keşifte bulundular ve kendilerine fırsat verildiği takdirde sadece Second Life veya Dungeons and Dragons gibi çok satan oyunlar geliştirmekle kalmayacaklarını gösterdiler. Nature Structural & Molecular Biology adlı bilimsel makalede yayınlanan çalışmada, online oyun severlerin HIV benzeri bir virüse ait enzim yapısını başarılı bir biçimde deşifre ettikleri açıklanıyor.
Nature Structural & Molecular Biology adlı bilimsel bir yayının son sayısında eşine az rastlanır bir makale yer alıyor. Bu makale AIDS benzeri bir virüsün enzim yapısıyla ilgili. Üzerinde 10 yıldır çalışılan söz konusu enzim yapısını deşifre eden ve gözler önüne serenler ise bilimsel araştırmacılar ve online oyun severlerden oluşan bir ekip. Ekibin amacı, AIDS hastalığına yol açan HIV virüsünün de dahil olduğu retro virüslerin karmaşık moleküler yapılarında yer alan önemli bir ajanın, yani monomer protaz enziminin yapısını ortaya koymak olarak açıklanıyor.
Proteinlerin yapılarını ve diziliş ayrıntılarını ortaya çıkartmak, pek çok hastalığın sebebini anlamada ve bu hastalıklara engel olacak aşılar ve ilaçlar geliştirmede hayati öneme sahip. Ancak yapısal analiz için kullanılan bir mikroskop maalesef sadece tek boyutlu, düz görüntülerin incelenebilmesine olanak tanıyor. Üzerinde çalışılan proteinler ve enzimler ise birbirine dolanmış sarmal birer spagetti tanesi gibi. Farmakologların bu yüzden sarmal yapıya uygun ilaçları geliştirebilmek için 3D görüntülere ve modellemelere ihtiyaçları var.
İşte tam bu noktada devreye Foldit adlı proje giriyor. Foldit, 2008 yılında Washington Üniversitesi tarafından geliştirilen bir proje ve bu projede oyuncular birbirleriyle rekabet haindeki gruplara yerleşerek bir dizi online gereç sayesinde amino asit zincirlerini çözmeye çalışıyorlar. Amino asit zincirleri, proteinlerin yapı taşları dolayısıyla pek çok hastalığın nedenini anlamak ve tedavi geliştirmek bu zincirlerin çözülmesinde saklı.
“Solve Puzzles for Science – Bilim Yararına Bulmaca Çözün” mottosu ile hareket eden projeye katılan online oyuncular, kendilerine verilen enzimin tutarlı bir modelini yalnızca 3 hafta içinde geliştirerek bilim dünyasını adeta şaşkına çevirdiler. Araştırma raporuna göre monomer protaz enziminin yapısını çözmek retrovirüslerle savaşacak ilaçlar geliştirme konusunda araştırmacılara yeni bir vizyon sağlamakta. Bu gelişme sayesinde HIV virüsünün de dahil olduğu virüs ailesi için yeni ilaçlar geliştirilebilir.
Washinton Üniversitesi biyokimya laboratuarından Firas Khatib otomatik yöntemlerin başarısız olduğu bir durumda insan sezgilerinin başarılı olup olamayacağını test ettiklerini ve sonuçtan son derece memnun olduklarını açıklıyor. Khatib, online oyuncuların becerilerinin doğru bir biçimde yönlendirildiği takdirde pek çok bilimsel problemi çözebilecek güçte olduğu görüşünde.
Bu keşif sayesinde bilim camiasının başını uzun süreden beri ağrıtan bir problem ilk kez oyuncular sayesinde çözülmüş oluyor. Foldit’in yaratıcılarından Seth Cooper ise bilgisayarların başarısız oldukları bir ortamda online oyun severlerin nasıl başarılı olduğunu şu sözlerle açıklamakta:
“İnsanların uzaysal muhakeme yetenekleri vardı, bilgisayarların ise bu konuda iyi olduğu söylenemez. Oyun kullanımı ise bilgisayarların iyi olduğu konularla insanların iyi olduğu konuları bir araya getirmek için eşsiz bir ortam sağlamakta. Bu hafta yayınlanan bu çalışma, önceden olası görülmeyen ilerlemeleri kaydetmek için oyunların, bilimin ve bilgisayar kullanımının bir araya getirilebileceğini ortaya koymakta.”
Kaynak : 