Orta Vadeli Programda, Sektörümüzü İlgilendiren Ne Var?

Merkezi Yönetim Bütçesinin hazırlık sürecini başlatan ve 2016-2018 dönemini kapsayan “Orta Vadeli Program (OVP)”, 11 Ekim 2015 tarih ve 29499 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştı. Bu Program çerçevesinde hazırlanan 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı TBMM’ne gönderilmişti[1]. Ancak, 1 Kasım 2015 tarihinde gerçekleştirilen Genel Seçim nedeniyle 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun TBMM’nde görüşülmesi ve yasalaşması mümkün olamamıştı.

Genel Seçim sonrasında yeni hükümetin kurulmasıyla birlikte yasal süreç için yeterli süre kalmadığından 2016 Yılı Merkezi Yönetim Geçici Bütçe Kanunu 23 Aralık 2015 tarih ve 29571 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bununla birlikte, 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı’na temel teşkil edecek olan OVP’nin revize edilmesi gerektiği düşünüldü.

OVP’nin temel amaçları “istikrarlı ve kapsayıcı niteliğiyle büyümeyi artırmak, enflasyonu düşürmek, mali disiplinin sürdürülmesiyle birlikte cari açıktaki azalma eğilimini korumak” olarak veriliyor[2][3].

Biz programı inceledik. İçinde teknoloji ve yenilik kelimeleri bol bol geçiyor ama bu program henüz geçmişi yakalıyor. Maalesef 2016-2018’i kapsayan bu programda, “digital oyun sektörü”, “yeni ödeme sistemleri”, “IoT” ve “telekom altyapısı” (trafik değişim noktası yaratarak yeni bir ihracat alanı bulmak ya da bulut sistemlerine yönelik yatırımlar) ve en önemlisi “siber güvenlik” göremedik. Bu haliyle de eksik olduğunu, çoktan yapılması gereken e-ticaret stratejisini yeni anlayabildiğini ama geleceği yakalayamadığını ve göremediğini düşünüyoruz.

Bu haliyle de, OVP revize bile olsa acele ve geniş katılımlı olmadan, sektörlerden bilgi almadan hazırlanmış bir program olarak düşünüyoruz.

Biz Orta Vadeli Program içinde bazı maddeleri yakaladık. Bunları okuyucularımız için sunuyoruz. Bilişim, Bilgi ve İletişim, Teknoloji Kelimeleri aşağıdaki maddelerde geçiyor;

II. TEMEL AMAÇ Altında
Sayfa 6 – Madde 40. Program döneminde büyüme stratejisi, makroekonomik istikrarın güçlendirilmesi, beşeri sermayenin geliştirilmesi ve işgücü piyasasının etkinleştirilmesi, teknoloji ve yenilik geliştirme kapasitesinin artırılması, fiziki altyapının güçlendirilmesi ve kurumsal kalitenin iyileştirilmesi şeklinde beş temel eksen üzerine oturmaktadır.

III. MAKROEKONOMİK HEDEFLER VE POLİTİKALAR Altında

B.Makro Ekonomik Politikalar başlığı altında;

Büyüme Hedefi ile ilgili olarak

Sayfa 9 – Madde 70. Bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımının yaygınlaştırılmasıyla özellikle hizmetler sektöründe yüksek katma değerli üretim ve ihracatın artırılması sağlanacaktır.

Sayfa 9 – Madde 72. Ar-Ge tabanlı, yenilikçi, çevre dostu ve yüksek katma değer yaratan üretim yapısı desteklenecek, elde edilecek ürünlerin ticarileştirme ve markalaştırma süreçlerine işlerlik kazandırılacak ve bu alanlardaki mikro reformlar hızlandırılacaktır.

Sayfa 10 – Madde 95. Teknolojik gelişme ve yerli üretimin artırılmasında kamu alımları etkin bir araç olarak kullanılacaktır.

Sayfa 11 – Madde 97. Organize sanayi bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri, küçük sanayi siteleri ve endüstri bölgeleri uygulamaları geliştirilecek; kuluçka ve iş geliştirme merkezlerinin nicelik ve nitelikleri artırılarak etkin bir şekilde hizmet vermeleri sağlanacak; kümelenme desteklenecektir.

Sayfa 11 – Madde 101. KOBİ’lerin dijital ekonomiye ve yenilik ekosistemlerine erişimi kolaylaştırılacaktır.

Sayfa 11 – Madde 106. İşletmelerin fikri haklar sisteminden ve desteklerinden daha etkin yararlanmalarını sağlamak üzere, teknoloji transfer ve yenilik merkezlerinde hizmet kapasitesi geliştirilecektir.

Sayfa 11 – Madde 107. Enerji, sağlık, havacılık, uzay, otomotiv, raylı sistemler, bilişim ve savunma sektörleri gibi öncelikli sektörlerde teknolojik ürün yatırımları, prototip geliştirme süreçleri ve kümelenme çalışmaları desteklenecektir.

Maliye Politikası Başlığı Altında, Kamu Harcama Politikası ile İlgili Olarak

Sayfa 12 – Madde 115. Harcamalarda özellikle büyümeyi destekleyecek kamu altyapı yatırımlarına, bölgesel kalkınmaya, eğitime, Ar-Ge desteklerine ve teşviklere öncelik verilecektir.

Sayfa 12 – Madde 122. Kamu harcamalarının etkinliğinin artırılması amacıyla kamu mali yönetimi ve denetiminde kullanılan bilgi teknolojileri altyapısının bütünleşik hale getirilmesine yönelik çalışmalara devam edilecektir.

Sayfa 13 – Madde 135. Kamu alımları, Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine katkı sağlayacak; yeniliği, yerlileştirmeyi, teknoloji transferini ve yenilikçi girişimciliği teşvik edecek şekilde kullanılacaktır. Bu kapsamda kamu alımlarında orta-yüksek ve yüksek teknoloji sektörlerindeki yerli firmaların payı artırılacaktır.

Sayfa 13 – Madde 136. Yüksek teknolojili ürünlerde kamu alım garantisine dayalı üretim yapılabilmesi için ürün bazlı yerli tedarik modelleri geliştirilecektir.

Yine Maliye Politikası Başlığı Altında Kamu Yatırım Politikası ile İlgili olarak

Sayfa 13 – Madde 138. Kamu yatırımlarında, KÖİ modeliyle yürütülenler dâhil eğitim, sağlık, içme suyu ve kanalizasyon, sulama, bilim-teknoloji, bilişim ve başta demiryolu, liman, lojistik merkezleri olmak üzere ulaştırma sektörlerine öncelik verilecektir.

Yine Maliye Politikası Başlığı Altında Kamu Gelir Politikası

Sayfa 14 – Madde 144. Sürdürülebilir kalkınma ortamının tesis edilmesi, cari açıkla mücadele, yabancı yatırımların ülkeye çekilmesi, üretimin ve istihdamın artırılması ile Ar-Ge, tasarım ve inovasyonun desteklenmesi konularında vergi politikası etkin bir araç olarak kullanılmaya devam edilecektir.

Yine Maliye Politikası Başlığı Altında Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Özelleştirme

Sayfa 16 – Madde 181. KİT’ler, teknolojik altyapılarını ve Ar-Ge faaliyetlerini geliştirerek katma değeri yüksek ürünlere odaklanacak, yerli enerji kaynaklarından faydalanacak ve ihracata yönelik yeni fırsatları değerlendirecektir.

Ödemeler Dengesi başlığı Altında

Sayfa 17 – Madde 191. Yatırım desteklerinde ithal ürünlere bağımlılığı yüksek olan teknoloji yoğun ürünler önceliklendirilecektir. Bu kapsamda dış talebe uygun nitelik ve nicelikteki yüksek katma değerli ürünlerin ihracatı amacıyla geliştir

Sayfa 17 – Madde 198. e-İhracat stratejisi hazırlanacaktır. Bu kapsamda uygulanacak politikalar doğrultusunda, küresel ticarete uyumlu olarak e-ticaret’in ihracat yapımıza olumlu katkı yapması sağlanacaktır.

Sayfa 18 – Madde 206. Başta makine ve otomotiv olmak üzere, demir-çelik, tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon, elektrik ve elektronik ile kimyevi maddeler ihracat stratejimizin lokomotif sektörleri olmaya devam edecektir. Bununla birlikte, yeni rafineri inşası, elektrikli otomobil imalatı, ileri teknoloji içeren hava taşıtı motorları ve parçalarıyla, ilaç ve tıbbi cihaz üretimi konularında Ar-Ge ve yatırım teşvik sistemi güçlendirilerek yurt içi üretim kapasitesi artırılacaktır.

[1] Doç.Dr.Mustafa Eray Yücel : ‘Orta Vadeli Programdaki Hedefler Gerçekleştirilebilir Değil’

[2] ORTA VADELİ PROGRAM (2016-2018)

[3] 2016-2018 ORTA VADELİ PROGRAM TEMEL MAKROEKONOMİK VE MALİ HEDEFLER