Özerk kurullar, belirli ölçüler içinde düzenleyici işlemler yapma ve yaptırım uygulama gibi yasama ve yargı fonksiyonuna benzer yetkiler üstleniyorlar. Türkiye’de özerk kurulların, devlet teşkilatı içinde nerede durduğu sürekli tartışılıyor.
Hükümetin özerk kurullara ilişkin yapacağı düzenlemeleri Kamu Yönetim Reformu’ndan çıkarttığı, ayrı bir kanun ile düzenlemenin yapılacağı bildirildi. Devlet Bakanı Abdüllatif Şener, dün bazı Kurul Başkanları ile yaptığı toplantıda, kurulların bağımsızlığına vurgu yapılacağını dile getirdi. Alınan bilgiye göre, yapılacak düzenleme ile bazı kurulların gelirlerinin Hazine’ye aktarılmasının planlandığı belirtiliyor.
AKP iktidarının en önemli söylemlerinden olan “özerk kurulların yapılandırılması” yeniden gündemde. Özerk kurulların yeniden yapılandırılmasına ilişkin ilk söylemler, kurulların devletin ekonomi programıyla çelişmeyen kararlar verebilmesini sağlamak çerçevesinde gelişiyordu. Ancak şimdi, kurul gelirlerinin Hazine’ye aktarılması da gündemde.
2003 yılı bütçesine göre özerk kurulların faaliyetlerinden 800 trilyon TL. gelir bekliyor. Hükümetin beklediği bu gelir, 2003 yılı Bütçe Kanun’unda yer alan tablolardan derlenen bilgiye göre, RTÜK, Rekabet Kurumu, İMKB, SPK, BDDK, Telekomünikasyon Kurumu, Tütün, Tütün Mamülleri ve Alkollü İçecekler Piyasası Düzenleme Kurulu, Enerji Piyasaları Düzenleme Kurulu, Şeker Kurulu ve Kamu İhale Kurumu’ndan sağlanacak geliri kapsıyor. Söz konusu kurullar bütçeye, 2001 yılında 231 trilyon, 2002 yılında ise 668 trilyon TL. kaynak sağladı.
Yukarıdaki özerk kurulların gelirlerinin 800 trilyon TL’nin çok daha üstünde olduğu biliniyor. Özerk kurulların bankalarda değerlendirdikleri gelirlerini, yapılan düzenlemeler ile Hazine’ye aktarması konusunun görüşüldüğü bildirildi. Böylece Hazine’nin, büyük miktarlarda borçlanma yerine özerk kurulların portföylerinden yararlanabilmesi öngörülüyor.
Türkiye’de özerk kurumlar, 1981 yılında Sermaye Piyasası Kanunu’nun getirdiği Sermaye Piyasası Kurulu ile başladı. Bugüne kadar sayıları gittikçe artan kurulların, bir çok sektörde merkezi idarenin müdahalesini engelliyorlar. Ancak özerk kurulların maliyetlerinin ve işlevlerinin sektörlerde güvensizliğe ve bürokrasi yoğunluğuna yol açtığı da biliniyor.
Kaynak : 