Şükrü Kızılot bir yazı yazarak, Türk Telekom’un ödemediği hazine payı nedeniyle Türkiye’nin 7 milyar TL kaybettiğini yazdı [1]. Kızılot’un yazısı şu şekilde;
Bir yasa çıktı ve Hazine’nin 7 milyar lira kaybı oldu
5 Eylül 2011
KAYIP şimdilik 7 milyar lira!..
Gelecek yıl 8 milyar lirayı aşacak.
Aşağıda okuyacağınız yoksun kalınan kârı da göz önüne aldığımızda, tutar daha fazla oluyor.
OLAY NE?
Türk Telekom, her yıl gelirlerinin yüzde 15’ini “Hazine Payı” olarak devlete ödüyordu.
Aynı şekilde Turkcell, Vodafone ve Aveada, aynı oranda “Hazine Payı” ödüyorlardı.
Telekom’un Kasım 2005’te, yüzde 55’inin 6.5 milyar dolara 1.3’ü peşin 5 yıl vadeli olarak (kasadaki ve banka hesaplarındaki 2 milyar 283 milyon lirası da kuşkusuz Telekom’da bırakılarak) özelleştirilmesi öncesi, 16 Temmuz 2004 tarihinde bir yasa çıktı ve Türk Telekom’dan alınan yüzde 15 “Hazine Payı” kaldırıldı. Diğerlerininki (Turkcell, Vodafone, Avea) kaldırılmadı.
Telekom’un 2005-2011 geliri 48.5 milyar lira.48.5 milyar liranın yüzde 15’i 7.3 milyar lira ediyor.
Demek ki Telekom’dan alınan Hazine Payı kaldırılmasaydı, 2005’ten bu yana Hazine’nin kasasına yaklaşık 7 milyar lira para girecekti.
Hazine Payı Yasa gereği ödenmeyince, Telekom’un kârı da söz konusu dönemde yaklaşık 7 milyar lira fazla oldu.
İKİ FARKLI UYGULAMA
Telekom, gelirleri üzerinden yüzde 15 Hazine Payını ödemiyor. Nedenine gelince “Ödemeyeceğine dair” yasa var (5228 sayılı Yasa’nın Geçici İkinci maddesi). Yüzde bir “Evrensel Hizmet Fonu” ödüyor.
Turkcell, Vodafone ve Avea ise gelirleri üzerinden yüzde 15 Hazine Payı ödüyorlar. Hatta zarar etseler bile ödüyorlar. Nedenine gelince, ödeyeceklerine dair yasa var.Geçen yıl, “Ulusal Bilişim Kurultayı”nda, benim de oturum başkanı olduğum “Telekomünikasyon Sektöründe Vergi Düzenlemeleri” konulu toplantıda konuşan Rekabet Kurulu Üyesi Murat Çetinkaya; “Operatörler arasında ayrım yapılmaması gerektiğini, farklı uygulamalar nedeniyle, rakiplerden birinin kayrılmış olacağını, bu uygulamanın da rekabetçi yapıyı bozduğunu ve doğru olmadığını” özellikle vurgulamıştı.
Olayın bu yönü de son derece önemli.
GELİRLER VE KÂRLAR
Telekom, Turkcell, Vodafone ve Avea’nın 2005-2011 dönemi gelirleri ve kazançları tabloda gösterilmiştir.
Telekom özelleştirilmeseydi, yukarıda belirtilen 7 milyar liraya ek olarak, aşağıdaki Telekom kârlarının önemli bir kısmı devletin kasasına girecekti. İkisinin toplamı da Telekom’un 2005’te özelleştirilmesinden elde edilen gelirden daha fazla olabilecekti.
Hazine Payı Nedir?
Mobil telefon operatörleri olan Turkcell ve Telsim, 1995’lerde, Türk Telekom gelir ortaklığında kurulan firmalar oldular. Firmalar Türk Telekom altyapısını kullanarak müşterilerini mobil-mobil ya da mobil-sabit 1999 yılında ilk verilen GSM lisansları sırasında, bu rakamın “ara bağlantı” şekline dönüşmesi söz konusu oldu. Özelleştirme döneminde ise ödeme Türk Telekom yerine hazineye yönlendirildi ve “hazine payı” şekline dönüştürüldü.
Hazine payı, 406 sayılı kanuna göre sadece işletmeciler değil, imtiyaz sözleşmesi imzalayan yani Türkiye’ye ait olan altyapıyı işleten firma tarafından da, başka deyişle sadece Avea değil Türk Telekom tarafından da ödenmesi gerekiyor [2].
[1] Bir yasa çıktı ve Hazine’nin 7 milyar lira kaybı oldu
[2] 406 Sayılı Kanun Ek Madde 37
Kaynak : 