Şen ; İnternette 11 Yıldır Gönüllü Self-Regulation Yapılmadı

14 aralık 2007’de İstanbul Barosu – turk-internet.com ve IvHP işbirliği ile düzenlenen “Telefon Dinlemeleri ve 5651 sayılı Kanunun uygulamaları” başlıklı konferansın kapanış panelinde, 5651 sayılı kanunun uygulanmasından sorumlu bölümün başkanı yani Telekomünikasyon Kurumu, Telekomünikasyon İletişim Başkanlığından, İnternet Daire Başkanı Osman Nihat Şen konuştu. Şen konuşmasına yeni kanunun özetleyerek başladı. Şen yeni kanunun ilk defa düzenlediği konuları maddeler halinde şöyle sıraladı :

1. İnternet ortamındaki yayınlardan kanunda katalog suçlar olarak nitelendirilen 8* suçla ilgili olarak erişim engelleme kararlarını ve bu kararların içeriğine ve uygulamasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.
   Erişimin engellenmesi kararı ve yerine getirilmesi

2. İnternet ortamında oynanan kumar konusunda bir özel düzenleme yapılmıştır.
3. Erişimin engelleme işlemlerine itirazın usulü belirlenmiştir.
4. İnternet ortamındaki yayınlara ilişkin olarak cevap ve düzeltme hakkı getirilmiş ve bunun usul ve esasları belirlenmiştir.
5. İnternet ortamındaki yayınların ilkeleri belirlenmiştir.
6. İnternet aktörleri tanımlanarak bu aktörlerin hak, sorumluluk ve yükümlülükleri belirlenmiştir.
7. Erişim ve yer sağlayıcıların faaliyet belgesi almalarına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
8. İnternet aktörlerinin tutmaları gereken trafik bilgilerine ilişkin bir düzenleme gelmiştir.
9. İnternet toplu kullanım sağlayıcıların yükümlülük ve sorumlulukları belirlenmiştir.
10. Ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcıların izin belgeleri almalarının usulü, yükümlülük ve sorumlulukları ile denetleme usulü belirlenmiştir.
11. Ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcıların sahibi veya sorumlu müdürün mülki idare amirliklerinin koordinesinde alacakları eğitim belirlenmiştir.
12. Türkiye’de internet filtreleme konusunda usul ve esaslar belirlenmektedir.
13. İnternet filtrelemesine ilişkin üretilen donanım ve yazılımın kriterleri belirlenmektedir.
14. Türkiye’de internet ortamındaki yayınlardan kanunda belirtilen 8 suça ilişkin şikayetlerin yapılabileceği bilgi ihbar merkezi kurulmuştur.
15. İnternet kurulunun mevzuat düzenlemesi yapılmıştır.
16. Bilişim ve internet alanında uluslararası koordinasyonda bulunacak görevli kuruluş belirlenmiştir.
17. İnternet ortamındaki yayınları izleme hususu düzenlenmiştir.
18. Ticari amaçla internet toplu kullanım sağlayıcılarda hangi tür oyunların oynanabileceği hangi tür oyunların oynanamayacağı düzenlenmektedir.

Osman Nihat Şen, konferansın son panelinde sorulara da cevap verdi. “Avrupa’nın ve dünyanın kafası karışık” olarak tanımladığı “Trafik kayıtlarının tutulması” konusundaki düzenlemelerde Türkiye’nin bir ilk olduğu açıklayan Şen, sıkıntıların olduğunu ama yapıcı eleştirileri dinlemek istediklerini söyledi ve bu konuda örnek alınacak bir başka ülke kanunu olmadığını belirtti.

Osman Nihat Şen, trafik bilgilerinin dökümünü Internet Servis Sağlayıcılarından kendilerinin değil soruşturma yapan kanuni mercilerin talep ettiklerini de sözlerine ekledi. Şen trafik takibinde içeriğin değil sinyal (yani kaynak IP, tarih, saat ve aranan IP) kayıtlarının alındığını söyledi.

Osman Nihat Şen, kapatılan sitelerin yönlendirildiği ve TK – TİB tarafından host edilen sayfalar ile ilgili olarak da, bu sayfalara yönlendirmenin kapatılan siteler üzerinden gelen IP’lerin tespiti ve takibi amacıyla değil, eğitim, bilgilendirici sayfalar yaratmak amacıyla planlandığını söyledi ve internette güvenlik için vatandaşların bilmesi gereken konu ve bilgilerin bu sayfalarda yer alacağını açıkladı.

Osman Nihat Şen’in sözlerindeki önemli bir husus ise, AB ve dünyada bu tür takip lerin hepsinin var olduğu ama sivil toplum örgütleri tarafından yapıldığı şeklinde. 11 yıl geçmesine rağmen, ülkemizde hiçbir gönüllü düzenleme çalışması olmadığına işaret eden Şen, özellikle internet şirketlerinin kendi kurdukları sivil toplum örgütleri yoluyla self-regulation (kendi kendini denetleme) yaptığını belirtti. Türkiye’de İngiltere’deki gibi Internet Watch Foundation türü merkezlerin olmaması nedeniyle Co-Regulation (birlikte düzenleme) yolunu seçtiklerini ve ilgili kişi ve kuruluşlardan görüş topladıklarını ve müzakere ettiklerini söyledi.

Toplantıya katılan İnternet Cafe temsilcilerinin, filtre programları konusundaki sorularına da cevap veren Şen, onaylı program listesinin henüz tamamlanmadığını söyledi. 5651’e rağmen farklı denetimlere takıldıklarını, ceza aldıklarını ve hatta kapatıldıklarını söyleyen İnternet Cafe temsilcilerine Telekomünikasyon İletişim Başkanı Fethi Şimşek, yönetmeliklerin 6 ay gibi bir sürede çıktığını ve uygulamanın başladığı tarih olan 23 kasımın üzerinden de henüz 1 ay geçmediğini hatırlatarak cevap verdi. Şimşek, sistemin oturması için biraz süre tanımak gerektiğini söyledi.

Konferansla ilgili diğer yazıları buraya tıklayarak ulaşabileceğiniz, “5651 Konusundaki Gelişmeler” dosyasından okuyabilirsiniz.

turk-internet.com Notu : 5651 konusunda bir Mail Grubu kuruldu. Kanunla ilgili teknik bir çalışma yapacak olan bu gruba burayı tıklayarak ulaşabilir ve üye olabilirsiniz.

* MADDE 8- (1) İnternet ortamında yapılan ve içeriği aşağıdaki suçları oluşturduğu hususunda yeterli şüphe sebebi bulunan yayınlarla ilgili olarak erişimin engellenmesine karar verilir:

a) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan;

1. İntihara yönlendirme (madde 84),
2. Çocukların cinsel istismarı (madde 103, birinci fıkra),
3. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (madde 190),
4. Sağlık için tehlikeli madde temini (madde 194),
5. Müstehcenlik (madde 226),
6. Fuhuş (madde 227),
7. Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (madde 228),
   suçları.

b) 25/7/1951 tarihli ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanunda yer alan suçlar.