Sun Solaris – Ölçeklenebilir performansı ve duruma özel paketleri ile lider İnternet işletim sistemlerinden birisi
Sun Microsystems’in Solaris işletim sistemi özellikle 64 bitlik SPARC tabanlı sunucularla bir araya geldiğinde en yoğun Web sitelerini bile yönetebilecek güce ve gerekli araçlara sahip bir işletim sistemi olarak dikkat çekiyor. Özellikle çok iyi ölçeklenebilen bir işletim sistemi olan UNIX’e dayalı olmasından dolayı küçük departmanlara ait intranet sunucularından geniş ölçekli ticari kurulumlara kadar her türlü Web sitesinin ihtiyaçlarını karşılayabilecek yeteneklere sahip bir işletim sistemi.
İşletim sistemini donanımdan ayırmak imkansız olmasa da çok zor bir iş. Solaris Intel platformu üzerinde de çalışabiliyor. Yine de üzerinde Solaris’in çalıştığı SPARC harici sistem bulmak gerçekten çok zor gibi. Yine aynı şekilde SPARC mimarisi üzerinde Solaris harici çalışan çok fazla işletim sistemi bulunmuyor. SPARC sistemler üzerinde çalışabilen işletim sistemlerinden birisi Red Hat Software’in Red Hat Linux işletim sistemi. Yine de SPARC platformunun ilk tercihi Solaris işletim sistemi.
Solaris’in İnternet/intranet işletim sistemi olarak ne derece iyi bir performans vereceğini değerlendirmek oldukça kolay. Fakat ilk önce Sun’ın Solaris’i bu günlerde nasıl sattığını sizlere biraz açıklamamız gerekiyor. Sun ilk başta UNIX üzerinde bazı grafiksel düzenlemeler yaptığı işletim sistemini SunOS olarak satıyordu. Sonradan SunOS Solaris 2.5 ve 2.6’ya dönüştürüldü ve bazı yeniliklerle sistem yönetim araçları eklendi.
Şu anda işletim sisteminin merkezi olan Solaris Operating Environment 7 bulunuyor. Buna ek olarak Sun temel Solaris işletim sistemi ve uygulamaya özel sunucu ve yönetim araçlarını bir araya getirdiği üç sunucu yapılandırmasını paketliyor. Bunlar: Solaris Easy Access Server (Birçok PC ve diğer PC sunucularının bulunduğu departmanlar için tasarlanmış), Solaris Enterprise Server (Büyük şirketler ve e-ticaret için tasarlanmış) ve son olarak Solaris ISP Server (İnternet Servis Sağlayıcılar için tasarlanmış). Solaris Operating Environment’ı ayrı olarak ya da bu üç paketin bir uzantısı olarak satın alabiliyorsunuz. Buna ek olarak işletim sistemi istediğiniz bir SPARC sunucu donanımı yapılandırması ile birlikte Sun’dan ayrı olarak da satın alınabiliyor. Eğer Solaris Operating Environment’i Intel platformu üzerinde çalıştırmak istiyorsanız sadece işletim sistemini de satın alabiliyorsunuz.
Temel Solaris Operating Environment UNIX üzerine kurulmuş ve aşağıdaki özellikleri içeriyor:
Solaris Easy Access Server
Solaris Easy Access Server, UNIX gurularından çok PC sistem yöneticilerine hitap eden yönetim araçları ile daha çok PC ağları için tasarlanmış bir sistem olarak karşımıza çıkıyor. Sistemin kalbinde işletim sistemi ile Solaris ve Java uygulamalarının kurulumu ve yapılandırılması için tasarlanmış her türlü sihirbazın bulunduğu Web tabanlı kurulum sistemi yatıyor. Buna ek olarak Solaris Management Console Solaris sunucularının yönetimi ve yapılandırılması için kullanılıyor.
Solaris Easy Access Server üzerinde PC ortamlarına özel olarak bazı araçlar bulunuyor. SunLink adı verilen bu araçlar Solaris’in Windows NT sunucusu gibi hareket etmesini ve yetkilendirme, dosya, yazdırma ve dizin gibi hizmetlerin verilebilmesini sağlıyor. Bu hizmetlerin tamamı NT araçları kullanılarak yönetilebiliyor. Ayrıca LDP tabanlı Sun Directory Services’de destekleniyor. Bununla birlikte Easy Access Server intranet ortamında olması gereken bazı özellikleri desteklemiyor. Örneğin Easy Access Server üzerinde bir Web sunucusu ve posta sunucusu bulunmuyor. Aslında daha ucuz olan Windows NT ile yapılabilecek işlerin daha pahalı olan Solaris ile yapılması da eğer Microsoft’tan hoşlanmamak gibi bir derdiniz yoksa çok da mantıklı gibi görünmüyor. Ayrıca eğer Microsoft ortamı için özel olarak tasarlanmış bir Java uygulaması varsa SunSoft Java VM’i Windows NT ağına tanıtmak da bazı sorunlara yol açabilir.
Yine de Solaris’in birçok avantajı bulunuyor. Eğer ağ üzerinde başka Sun sunucular varsa ve mevcut Windows tabanlı bir ağa hizmet vermek istiyorsanız Easy Access Server’ı kullanmayı gözden geçirebilirsiniz. LDAP dizin bilgisi ağ üzerinde herhangi bir yer üzerinde kopyalanabiliyor ve Sun Directory Services üzerinden uygulanabiliyorlar. Bununla birlikte İnternet araçlarının eksikliğinden dolayı (İşletim sistemlerini İnternet araçlarının varlığı ve kullanımına göre değerlendirmemizden dolayı) Easy Access Server’dan kaçınmanızı tavsiye ediyoruz.
Solaris Enterprise Server
Henüz resmi olarak piyasaya sunulmayan Solaris Enterprise Server Windows NT’den daha farklı bir yaklaşıma sahip ve özellikle görev kritik uygulamaların ve e-ticaret çözümlerinin çalıştırılabilmesi için tasarlanmış.
Ağ yerleştirimi için tasarlanmış çok sayıda araç Intranet yöneticilerinin dikkatini çekecektir. Kümele teknolojisi veritabanı uygulamaları, uygulama sunucuları ve standart uygulamalar için yüksek erişilebilirlik yetenekleri sağlıyor. Resource Manager ise ağ üzerindeki kaynakların daha etkili bir şekilde kullanılmasını sağlayarak verimliliğin en üst düzeye çıkmasını sağlıyor. Bantwidth Manager ise görev kritik ihtiyaçlara bağlı olarak daha etkili bir yönlendirme sağlayarak IP tıkanıklıklarını önlüyor. Disk yöneticisi ise disk kullanımı üzerinde çok sıkı bir kontrol uygulanabilmesini sağlıyor. disk yöneticisi ile dosya sistemlerinin online genişletilmesi, dosyaların birbirine bağlanabilmesi, UFS kayıt ve RAID 5 seviyesi desteği gibi yetenekler elde ediliyor. Bunlara ek olarak Enterprise Server Kerberos V5 sayesinde güvenlik işlevlerini de genişletiyor.
Easy Access Server’da olduğu gibi Enterprise Server’da birçoğumuzun olmazsa olmaz olarak gördüğü Web sunucusu ve haber sunucusu gibi temel İnternet servislerinden yoksun. Ama yoğun bir veritabanı ya da uygulama sunucusuna ihtiyaç duyan şirketler açısından Enterprise Server yetkilendirme ve yük dengeleme araçları ile oldukça iyi bir seçenek gibi görünüyor. Ama Web sunucusu ya da bir başka İnternet yazılım kurma ihtiyacı duyduğunuzda bunun için ücret ödemek zorunda kalırsanız şaşırmayın.
Solaris ISP Server
Diğer iki sürümde bulunmayan Web sunucusu Solaris ISP Server paketinin kalbini oluşturuyor. İnternet servis sağlayıcılar için tasarlanan bu sürüm aynı zamanda İnternet servislerine odaklanan sistem yöneticileri için de biçilmiş bir kaftan. Internet Administrator aracı tarayıcı tabanlı kurulum, yönetim ve yapılandırma kopyalanması gibi işlerin yürütülmesi için kullanılıyor. (yine de UNIX’ten çok uzakta değilsiniz, çünkü komut satırı da destekleniyor). Host Configuration uygulaması ise standart Solaris servislerini (rlogin ya da fingerd gibi) kapatıyor ve diğer servislerle çakışmasını engelliyor. Eğer Sun Web sunucusunu, haber sunucusunu ve FTP sunucusunu yerleştirmeye karar verirseniz bu üç aracın sistem yetkilendirme dizini ile entegre olduğunu görürsünüz. Bu üç araç da Web tabanlı olarak yönetilebiliyor. Bunlara ek olarak Solaris kopyalanabilir kurulum/kaldırma yetenekleri, saldırı keşfi, sunucu işlem izleme ve kayıt dosyası yönetim gibi özellikleri de içeriyor. Solaris ISP’nin en önemli yeniliklerinden birisi güvenlik özelliklerinin geliştirilmiş olması. Bu sayede kullanıcılar yetkilerinin olmadığı alanlara erişemiyorlar. Kullanıcıların İnternet servis sağlayıcıda tuttukları e-posta arşivleri ve ücretlendirme bilgilerinin gizli kalmasını istemelerinden dolayı güvenlik İnternet servis sağlayıcıların en önemli endişeleri arasında yer alıyor. Takılabilir yetkilendirme modülleri farklı kullanıcılar ve servisler için farklı yetkilendirme yöntemleri uygulanabilmesini sağlıyor. Erişim kontrolü ise yönetim erişiminin delegasyonunu da mümkün kılıyor. Diğer bir anlatımla kullanıcılar kök erişim hakkı verilmeden özel yönetim araçlarına erişebiliyorlar. Yönetim işlevleri ayrıca otomatik olarak kayıt ediliyor.
Birden fazla sunucuların yönetildiği durumlarda SunScreen SKIP yazılımı sunucudan sunucuya IP katmanı şifreleme ile güvenlik sağlıyor. Solaris’in İnternet servis sağlayıcılara yönelik sürümünde bulunan bir diğer özellik ise kullanıcı hesaplarının ve bilgilerinin tutulmasını sağlayan LDAP temelli Sun Directory Services. Internet Services Monitor altı farklı İnternet protokolü (HTTP, IMAP4, POP3, SMTP, NNTP ve LDAP) ile birlikte çalışabiliyor ve performans ölçüm raporları sunabiliyor.
Solaris’in bu sürümünde Web, haber ve FTP erişimi için gerekli her türlü araçlar sunulmuş. Web sunucusu HTTP 1.1, sanal hostlar ve SSL 3.0 (Secure Socket Layer) desteği ile temel gereksinimleri karşılayabiliyor. Çok sunuculu süreçler tek bir ortak grafiksel kullanıcı arabirimi üzerinden yönetilebiliyor. Web sunucusu Microsoft FrontPage uzantılarını da destekliyor. Java Servlet Development Kit’i ile sizin de tahmin ettiğiniz gibi Java da destekleniyor.
Haber sunucusu ise oldukça yetenekli. Haber sunucusunun yapılandırılması Web tabanlı bir araç tarafından yapılıyor, bakım ise Web tabanlı grafiksel kullanıcı arabirimi ya da InterNetNews komut satırı arayüzü üzerinden gerçekleştirilebiliyor. Haber besleme ve bağlantı süreçleri birbirinden ayrılarak haber sunucusunun aynı anda binlerce çok sıralı bağlantıya ölçeklenebilmesi sağlanabiliyor.
Son olarak FTP sunucusu LDAP bilgilerine dayalı haklara göre IP tabanlı sanal evsahipliğini de destekliyor.
Solaris’in bu sürümünün tek sınırlaması çok pahalı olması. Solaris’le birlikte ne yazık ki üç sunucu –Web, FTP ve haber- lisans anlaşmasına girdiğinizde size verilmiyor. İSS anlaşması için bu üç sunucudan birisini seçmeniz gerekiyor. Eğer diğer iki sunucuyu da istiyorsanız fazladan para ödemeniz gerekiyor. Çünkü bunlar birer eklenti gibi görülüyor. (Ne yazık ki bir servis sağlayıcı bu sunucuların üçüne de sahip olmazsa ve bu hizmetlerin hepsini veremezse iş yapamaz hale gelebilir). Bu sizin fazladan para harcamanız anlamına geliyor.
Bununla birlikte Solaris sistemi için Apache HTTP Server’ı indirip kolaylıkla yapılandırabilirsiniz. Ya da Netscape Enterprise Server’ı ticari anlamda da desteklenen bir Web sunucusunu seçebilirsiniz. Asıl seçimi FTP ve haber sunucusunda yapmanız gerekiyor. İnternet üzerinde oldukça iyi ticari haber sunucusu bulunuyor. Örneğin DNEWS News Server gibi bir sunucu İnternet’ten indirilip denendikten sonra satın alınabilir. Bununla birlikte Solaris üzerinde çalışan çok fazla açık ya da ücretsiz FTP sunucusu bulunmuyor.
Solaris’e 5 yıldız versek de ISP sürümü ile bazı ciddi sorunlar yaşamadık değil. Özellikle haber, FTP ve Web sunucusu yazılımları ile ilişkili ek gizli maliyetler oldukça önemli sorunlar oluşturuyor. Eğer Sun ciddi bir şekilde İnternet servis sağlayıcıları hedefliyorsa FTP, haber ve Web sunucu yazılımları için ek ücret talep etmemesi gerekiyor.
Solaris özellikle e-ticaretin düşünüldüğü kurumsal seviyelerde İnternet üzerindeki en popüler işletim sistemlerinden birisi. (Windows NT ve Linux hayranları da destekledikleri işletim sisteminin böyle olduğunu savunuyorlar). Ama bu yazıda hiç e-ticaret tarafından bahsetmedik. Bunun oldukça makul bir nedeni var. Çünkü Sun özel bir e-ticaret çözümü satmıyor. Bu yüzden üçüncü taraf çözümlerden birisini kullanmak zorundasınız. (Solaris üzerinde çalışan e-ticaret yazılımları hakkında ayrıntılı bilgiyi E-Ticaret Rehberi’nden alabilirsiniz). Genelde tüm Sun ürünleri için fazladan para harcasanız da planlama ve ileri yapılandırma çalışması için çok çaba harcamanıza gerek kalmıyor. Özellikle sağladığı yüksek performanstan dolayı Solaris’i yenmek biraz zor. Solaris İnternet/intranet amaçlı olarak kullanabileceğiniz en iyi işletim sistemlerinden birisi.
Artıları: En düşük PC’den çok işlemcili sunuculara kadar ölçeklenebilen yüksek performanslı bir işletim sistemi olması, binlerce İnternet kurulumu ile kendini ispatlamış performansının olması.
Eksileri: Ücretlendirme ve paket şemalarının çok mantıksal olmaması, sadece bir sürümünde İnternet’le ilgili araçların gelmesi
Solaris 8 sürümündeki yenilikler: Sun Cluster güncellemesi ve Solaris işletim ortamı ile daha sıkı entegrasyon; Solaris Resource Manager ve Solaris Bandwidth Manager yazılımı güncellemeleri; dinamik yeniden yapılandırmanın ağı destekleyecek şekilde geliştirilmesi; canlı yükseltimlerinin artık basit bir yeniden başlatmayla online olarak gerçekleştirilebilmesi; Tanılar için yamaların artık Sun Enterprise Services tarafından yapılan çekirdek yamaları ile gerçekleştirilebilmesi; başarısız araçların otomatik olarak offline duruma geçirilebilmesi; IPv6 protokol desteği; kimlik aldatmalarının önlenmesi için IPSec protokolünün kullanılması ve VPN desteği; Mobil IP sayesinde mobil araçlardaki veri kayıplarının önlenebilmesi; JVM (Java Virtual Machine) ölçeklenebilirlik geliştirmeleri; çıkartılabilir medya sürücü desteği; İşletim sistemi ile birlikte gelen CD’nin içerisinde popüler açık sistem yazılımlarının bulunması (Yardımcı araçlar ve geliştirici araçları); iPlanet ve Oracle 8i yazılım CD’leri; yeniden yapılandırma koordinasyon yöneticisi; Solaris Administration Pack’in artık Web üzerinde de mevcut olması; Solaris Web Start’ın basit kurulum ve ayarlama sunması; Role Based Access Control ile daha parçacıklı güvenlik sağlanması ve süper kullanıcıya duyulan ihtiyacı azaltması.
Terfi Ölçer: 5
İncelenen Sürüm: 7
İnceleyen: Kevin Reichard
Son Güncelleme: 18/01/2001
İlk İnceleme: 26/04/1999
Kaynak : 