Kuveyt’li işletmeci Zain, Suudi Arabistan’da mobil servislerini devreye alınca, sektörün liderleri ve rakip durumunda olan Saudi Telecom ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin EtiSalat’ının Suudi markası Mobily fiyatlarını aniden düşürdü. Firmaların ana rekabet alanı uluslararası fiyatlar.
Zain “One Network” olarak adlandırdığı sistemini Suudi Arabistan’a taşırken, Zain networkü olan diğer ülkelere uluslararası aramaları, yerel fiyatlara eşit ilan etti. Bunun üzerine hem Saudi Telecom, hem de Mobily yurtdışı fiyatlara 3 aylık indirim açıkladılar.
Ortadoğu’nun en büyük telekom firması olarak tanımlanan ve farklı ülkelerde yatırımları bulunan Saudi Telecom, kendi iç pazarında rekabetle karşı karşıya. Şirket bir yandan kendisini yeniden yapılandırırken, bir yandan da One Network’ü düzenleyici kuruma taşıdı.
Turk-internet.com olarak Saudi Telecom haberleri ile ilgileniyoruz, çünkü Türk Telekom’un Özelleştirmesinde % 55’ini [1] alarak 2005 yılından beri yönetimde olan Oger Telecom’un % 35’ini Saudi Telecom satın almıştı [3]. Halen Yönetim Kurulu’nda da 2 üye ile temsil ediliyorlar [4].
Saudi Telecom’un % 70’i Suudi Arabistan Hükümetine Ait
Suudi Arabistan’ın eski devlet tekeli ve sabit hat operatörü olan Saudi Telecom Company (STC), bugüne kadar kend, ğlkesinde büyük işletme karları ile çalışıyordu ve bu nedenle de nakit akışı güçlü bir firma.
Ancak pazara yeni firmaların girmesi ve rekabetin başlamsıyla birlikte, son yayınlanan raporlara göre şirketin sabit hat, mobil ve ISS sektörlerindeki pazar paylarında gerilemeler var. Mobil taraftaki EtiSalat ve Zain’e karşın, sabit tarafta Hong Kong’lu, Amerikan ve Bahreyn’li 3 ayrı firmanın aldığı lisanslar var.
Saudi Telecom, Manchester United’ın Sponsoru
Saudi Telecom için ilginç bir not, şirketin ağustos 2008’de 5 yıllığına 12 milyon $ karşılığında Manchester United futbol takımının forma sponsoru olmuş olması. Böylece dünyanın en zengin futbol takımının 11 sponsorundan birisi haline geldi. Karşılığında da takımın Suudi Arabistan’daki taraftarlarına goller, haberler ve özel zil sesleri gibi olanaklar sunma hakkını aldı.
Vazo Şeklinde Wireless Router
Belki daha ilginç bir not; Suudi Arabistan’daki görselliği anlatması açısından Saudi Telecom’un tasarımını geliştirttiği Vazı şeklinde Wireless Router.
Saudi Telecom^’un geçen ay müşterilerine sunduğu vazı şeklindeki wireless router, dış basında ve bloglarda çok konuşuldu ve halen de konuşuluyor. Wireless internet, Voice over IP, sabit telefon hattı ve DSL kablo girişlerinin olduğu vazo şeklindeki cihazın, kullanıcılarda pozitif duygular yaratması için tasarlandığı açıklanmıştı.
Kuveyt’te de Rekabet Kızıştı
Saudi Telecom ile Zain arasındaki rekabet Zain’in ülkesi Kuveyt’te de kızışmış vaziyette. Saudi Telecom aralık başında, bu ülkede VIVA adlı yeni bir telekom firması başlattı.
VIVA geçen yıl Kuvey hükümetince açılan ihalede % 26 hisse için 931.4 milyon $ teklif eden Saudi Telecom yönetiliyor. VIVA’nın % 24’üne Kuveyt Hükümeti sahip. Geri kalan % 50’si ise ağustosta halka arz edildi. Şirket 3 milyon nüfusa sahip olan Kuveyt’te ilk yıl içinde 300.000 aboneye ulaşmayı hedefliyor.
VIVA, gelen telefonlar için ücret almayacağını açıklayınca rekabet kızıştı ve hemen arkasından Zain ve Wataniya da 3 aralık da aynı kampanyayı duyurdular.
1993’de kurulan ZAIN, eski MTC-Vodafone olarak bilinir ve Ortadoğu’nun ilk mobil operatörüdür. 1,71 milyon kullanıcısı ile Kuveyt pazarının % 57’sine sahip. Wataniya ise 1,2 milyon abone ile geri kalan % 43’e sahip. Saudi Telecom’un Viva’sı doğal olarak bu şemayı biraz değiştirecek.
MENA Bölgesinde Yeni Satın Almalar Bekleniyor
Diğer yandan kasım ortalarında yapılan Telecom World Forum’da Orta Doğu ve Kuzey Afrika (Middle East & North Africa – Mena) pazarında birleşmeler beklendiği açıklanmıştı. Uzmanlar sürmekte olan küresel krizin de bazı firmalara diğer ülkelerde fırsatlar sunduğunu düşünüyorlar.
Bölgede 2008 yılında da birleşme ve yeni yatırımlar vardı. Etisalat, Qtel ve Saudi Telecom firmalarında yeniden yapılanmalar görüldü.
16 ülkede yatırımları bulunan Etisalat’ın halen yeni fırsatları da değerlendirmekte olduğu belirtilirken, kendi ülkeleri dışında Malezya, Endonezya, Hindistan, Türkiye, Kuveyt, Güney Afrika, Lübnan ve Ürdün’de Saudi Telecom yetkilileri nakit açısından güçlü olduklarını hatırlatarak, büyüyeceklerini belirtiyorlar.
[1] Oger Telecom ilk % 55 sonrasında, bu yıl hazinenin % 45 hissesinden halka arzettiği % 15’lik bir bölümünü de daha aldı. 9 kasımda yapılan bir açıklamaya göre hisse miktarı % 55.8 [2].
[2] Türk Telekom ve Oger Telecom Açıklama Yaptılar
[3] Saudi Telecom, Oger Telecom’un % 35’ini, 2,6 Milyar $’a Satın Aldı
[4] Türk Telekom’un Yeni Yönetim Kurulu Belli Oldu
Kaynak : 