Türk Telekom, 2004 yılında Türkiye olarak 4. jenerasyon uydulara hazırlanıyor. Yeni servisler ile dağ başından bile internete bağlanma, veri transferi, geniş bant hizmetleri sağlanabilecek.
İletişim dünyasının biraraya geldiği AEF Broadcast, Cable & Satellite Fuarı’na katılan Türk Telekom Uydu Haberleşme yetkilileri, turk-internet.com’a INMARSAT hakkında bilgi verdi. INMARSAT (Uydu Aracılığı ile Mobil Haberleşme Uluslararası Teşkilatı), mobil haberleşme alanındaki eksikliğin giderilmesi ve gemicilik-denizcilik emniyetinin sağlanması amacıyla 26 üye ülkenin katılımı ile 1979 yılında kurulduğunu söyleyen yetkililer, gelişmeleri şöyle anlattılar:
“INMARSAT’a halen üye 85 ülke bulunuyor. Türkiye bu teşkilata 1989 yılında üye oldu. Yatırım hissesi binde 2.6 oranında ve 22. sırada yer alıyor. Şirketimiz, INMARSAT-A standardında servis vermek üzere ATA-1 ve ATA-2 kıyı yer istasyonlarını kurdu. 1993 yılında bu istasyonlar üzerinden INMARSAT-C standardında servis verilmeye başlandı.
1992 yılında bir Amerikan haberleşme şirketi olan COMSAT tarafından, Amerika’nın coğrafi konumu nedeniyle ulaşamadığı Hint Okyanusu bölgesi ile haberleşmesini sağlamak amacıyla ATA-2 istasyonundan çıkış yapacak şekilde, INMARSAT-A standardında çalışan ANATOLIA sistemi kuruldu ve işletmeye alındı.
ATA-1, INMARSAT uyduları kapsama alanlarından Atlantik Okyanusu Doğu Bölgesi, ATA-2 ise Hint Okyanusu bölgesinde hizmet vererek Amerika kıtasından Japonya’ya kadar olan alandaki kullanıcılara Türkiye üzerinden haberleşme imkanı veriliyor. Ulaşılamayan Atlantik Okyanusu Batı ve Pasifik Okyanusu bölgeleri içerisinde haberleşmek isteyen kullanıcıları mağdur bırakmamak için, yapılan anlaşma ile bu bölgelerde haberleşme, Hollanda’da bulunan Burum kıyı yer istasyonu üzerinden yapılıyor.
Aynı şekilde Türk Telekom’a kayıtlı INMARSAT M/B standardlarındaki terminaller için Hollanda Telekom idaresi ile bir anlaşma yapıldı.
Okyanuslarda seyir halinde bulunan kullanıcılar INMARSAT servisleri üzerinden normal bir telefon/telex abonesini veya yine okyanustaki diğer bir gemiyi INMARSAT terminalini kullanarak arayabiliyor.
Karadan INMARSAT-A ve INMARSAT-C terminaline doğru aramalar ise ticari bir telex, telefon ve fax kullanılarak yapılabilir.
Şu an INMARSAT-F Projesi üzerinde çalışılıyor. M4 servisi burdan verilecek. 128 k full mobil veri erişimi sağlanacak. Böylece dağ başından bile internete ulaşmak mümkün olacak. Havada veri transferi henüz yok. Ancak, video konferans ve sıkıştırılmış data sistemi ile medya, denizler, kamu kuruluşları ve afet durumunda haberleşmeye yönelik çok iyi bir alet. Türkiye olarak 2004 yılı için uyduda 4. jenerasyona hazırlanıyoruz. Yeni servisler devreye girecek.”
Türksat uygularının doluluk oranları hakkında da bilgi veren yetkililer, Türksat 1B’nin kamu haberleşmesine, sayısal TV, özel şirket veri transferine yönelik kullanıldığını ve yüzde 76 doluluk oranına sahip olduğunu söyledi.
Türksat 1C’nin ise yüzde 100 doluluk oranına sahip olduğunu belirten yetkililer, 3 TV kanalı dışında birçok TV kanalının bu uydu üzerinden yayınlandığını vurguladı. 2001 yılında uzaya gönderilen Türksat 2A’nın ise 32 kanalından 9’unun dolu olduğu belirtildi.
INMARSAT Terminali Nasıl Servise Verilir?
ATA yer istasyonları üzerinden verilen INMARSAT servislerinden faydalanmak isteyen bir kullanıcı öncelikle ihtiyacına uygun standartta bir terminal edinir. Terminal ile birlikte kendisine verilen formu doldurarak Türk Telekomünikasyon A.Ş.Genel Müdürlüğü Uydu Haberleşme Dairesi Başkanlığı’na başvuruda bulunur.
Başvurular değerlendirilerek terminallere numara verilir ve INMARSAT organizasyonuna bildirilir. INMARSAT, numaraları veri tabanına kaydeder ve adı verilen ünitemiz, kullanıcıyı arayarak terminal numarasını bildirir.
Bu işlemlerden sonra terminalin servise uygunluğunun tespiti amacıyla “commissioning test” adı verilen performans testleri yapılır. INMARSAT-A terminali için commissioning testi ATA yer istasyonu tarafından terminalle karşılıklı çalışarak yapılır. INMARSAT-C terminalinin testi ise INMARSAT tarafindan terminal açıldığında otomatik olarak gerçekleştirilir. Testleri tamamlanan terminaller ATA’nın sağladığı INMARSAT servislerini kullanmaya başlayabilir.
Inmarsat Uydu Haberleşme Sistemi:
Sistem 4 ana birimden oluşur:
INMARSAT uyduları 4 okyanus bölgesinde çalışır. Pasifik, Hint, Atlantik Doğu ve Atlantik Batı. Her okyanus bölgesinde bir NCS, LES ve MES’ler arasındaki haberleşme trafiğini kontrol eder. INMARSAT sisteminin genel koordinasyonunu, Londra’da bulunan INMARSAT Genel Merkezi bünyesinde kurulu, Network Kontrol Merkezi (NCC) yapar.
ATA INMARSAT C sistemi sakla-gönder tekniği ile servis verir. Terminal veya ticari telex çikisli mesajlar önce ATA LES’te hafızaya kaydedilir daha sonra istenilen adrese gönderilir. Terminalden gönderilen mesajın adrese ulaşıp ulaşmadığı otomatik olarak terminale bildirilir. 156 servisi kullanılarak göndermenin yerine varma kontrolü yapılabilir. Inmarsat A sistemi üzerinden telex aramaları karşılıklı olarak gerçekleştirilir.
Distress Acil Durum Aramaları
Okyanuslarda seyir halinde bulunan kullanıcılar hayati tehlike durumunda terminal üzerinden distress mesaji göndererek yardım isteme imkanına sahiptir. Kullanıcı tarafından gönderilen distress mesajı yer istasyonu üzerinden öncelikli mesaj olarak Ulaştırma Bakanlığı Denizcilik Müsteşarlığı bünyesinde bulunan Kurtarma Kontrol Merkezi’ne yönlendirilir. Bu merkez tarafından alınan acil mesajı, ilgili Deniz Birimine ve Sahil Güvenlik Komutanlığı’na iletilerek gerekli müdahale ve yardımların yapılması sağlanır.
Türk Telekom’un Uydu Çalışmaları Hakkında Bilgi
Türkiye’de, haberleşme için uydulardan yararlanma konusunda ilk çalışmalar, 1968 yılında PTT Genel Müdürlüğü bünyesinde Peyk (Uydu) Telekomünikasyon Grup Başmühendisliği’nin kurulmasıyla başlamıştır. Aynı yıl INTELSAT (Uydular Aracılığıyla Haberleşme Uluslararası Teşkilatı) Organizasyonuna üye olunmuş ve uydu aracılığıyla ilk telefon kanalları, Yugoslavya ve İran’ın yer istasyonları üzerinden A.B.D. ile kurulmuştur. Daha sonraki yıllarda artan uluslararası trafiği karşılamak üzere, Türkiye’de bir uydu yer istasyonu kurma çalışmaları 1970’li yılların başlarında yoğunluk kazanmıştır.
PTT Genel Müdürlüğü’nce 1976 yılında sonuçlandırılmış ve ilk uydu yer istasyonumuz AKA-1 (ANKARA-1) 23 Nisan 1979 günü, İngiltere ile 11 analog telefon kanalı kurularak servise verilmiştir.
Avrupa ülkeleri arasındaki telefon trafiğinin artmasıyla, yeni bir uydu sistemi ve organizasyonu oluşturma çalışmaları, Ülkemizin de iştirakiyle başlamış ve 1977 yılında 17 ülkenin katılımıyla EUTELSAT (Uydu Aracılığıyla Haberleşme Avrupa Teşkilatı) kurulmuştur. EUTELSAT’ın ilk uyduları üzerinden çalıştırılan ve Avrupa ülkeleri arasında haberleşmeyi gerçekleştirecek şekilde planlanmış olan TDMA uydu yer istasyonları arasında beşinci öncelikle kurulan AKA-2 yer istasyonu, 03 Kasım 1985 tarihinde hizmet verilmiş ve Ülkemizin uydu haberleşmesi alanında ilk sayısal sistemi işletmeye alınmıştır.
17 Mart 1984 tarihinde, AKA-1 yer istasyonumuz kullanılarak, yurtdışına (Çin) ilk canlı televizyon yayını gerçekleştirilmiştir. Bu tarihlerde, TRT Kurumunca yayıncılık konusundaki ilerlemelerle birlikte, 20 Ekim 1986 günü PTT tarafından servise verilen diğer bir uydu yer istasyonu aracılığıyla TRT TV-1 programı, INTELSAT uydusundan sağlanan kapasiteyle, tüm Türkiye’ye iletilmeye başlanmıştır.
1989 yılında anahtar teslimi proje ile Türkiye’nin ilk Milli Haberleşme Uyduları Sistemi için uluslararası ihaleye çıkılmıştır. Bu ihaleye çeşitli firmalar katılmış ve yapılan incelemeler sonucunda Fransız Aerospatiale Firması ile 21.Aralık.1990 tarihinde 315 milyon ABD doları bedeli ile sözleşme imzalanmıştır.
İlk uydumuz TÜRKSAT-1A’nın fırlatıcı roket arızası nedeni ile kaybedilmesinin ardından TÜRKSAT-1B uydusu 42° Doğu yörüngesine 11 Ağustos 1994 tarihinde başarıyla yerleştirilmiştir. Yörünge testlerinin tamamlanmasının ardından 10 Ekim 1994 tarihinde ilk uydumuz hizmete girmiştir.
Birinci nesil uydularımızın gösterdiği başarılar göz önüne alınarak %75’i Türk Telekomünikasyon A.Ş.nin, %25’u Avrupanın önde gelen uydu üretici firmalarından biri olan Fransız Aerospatiale (Alcatel Espace) Firmasının olmak üzere ortak bir şirket (Joint Venture) kurulmuştur. EURASIASAT adıyla faliyete geçen bu şirket, ikinci nesil TÜRKSAT-2A (EURASIASAT–1) uydusunun yapımı için sipariş vermiş ve uydunun üretimine 1998 başı itibarıyla başlanmıştır. TÜRKSAT-2A (EURASIASAT–1) uydusu 2001 yılı içerisinde başarıyla uzaya fırlatılmış olup hizmet vermeye başlamıştır.
Kaynak : 