ByLock olayı, anlık mesajlaşma uygulamalarına karşı bir şüphe yarattı. Whatsapp daha öncesinden yaygınlaştığı ve geliştiricisi belli olduğu, daha sonra da Facebook tarafından satın alındığı için bu şüpheyi taşımıyor ama ByLock’un istihbarat grupları tarafından takip edilebilirliğinin anlaşılması üzerine, FETÖ üyelerinin Telegram kullandığı gibi iddialar yanında, DAEŞ üyelerinin Telegram kullandıklarının ortaya çıkması, bu anlık mesajlaşma uygulaması üzerine tartışmaların sürmesine neden oluyor.
Diyarbakır’daki HDP mitingine düzenlenen bombalı saldırının soruşturma dosyasındaki telefon kayıtlarından, DAEŞ’in Telegram kullanma tercihi görülmüştü. Geçen yıl ağustos ayında da Fransız bir rahibin başının kesilmesi olayında, DAEŞ’in öldürme olayını Telegram üzerinden video yayını ile yayınladığı anlaşılmıştı. Bunun üzerine Telegram bazı çevrelerde “cihatçıların kullandığı mesajlaşma uygulaması” diye tanımlanmıştı[1].
Bütün Bunlar Telegram’ı tartışılır kılıyor ve sorduruyor; “Telegram bir ByLock olur mu?” ya da başka yönden soralım; “Acaba Telegram kullananlar ByLock kullanıcılar gibi suçlanır mı?”.
Telegram Rus Geliştiricilerin Uygulaması – DAEŞ Aktif Kullanıcı
Telegram bulut tabanlı bir anlık mesajlaşma uygulaması. 2013 yılında Rus Nikolai ve Pavel Durov kardeşler tarafından Rus sosyal networkü VK altında çalışmak üzere geliştirilmiş. VK satıldıktan sonra kendi başına bir mesajlaşma platformu haline gelmiş. Hem İngiliz, hem Amerikan firması olarak kaydettirilmiş ama verilerini nerede tuttuğunu açıklamıyor. Buna da; “hükümet baskılarına uğramamak” şeklinde bir sebeb gösteriyor.
Telegram uygulamasının temeli, şifreli mesajlaşma prensiplerinden ve daha güvenli hale getirilen Telegram Channels konuşma odalarından oluşuyor. Ağırlıklı olarak BlackBerry telefonlarda kullanılarak başlamış ama bugün Android, iOS, Windows Phone ve Ubuntu Touch sistemlerde de kullanılıyor. Yanısıra masaüstü sistemlerde de çalışıyor.
Eğer Telegram üzerinde kendinize bir kanal oluşturduysanız, bu kanalların teknik takipe düşmesi veya farklı yollarla takip edilmesi oldukça zor, bahsettiğimiz gibi verileri nerede tuttuğunu gizliyor. Uygulama üzerinden ses, video, sticker ya da dosya göndermek mümkün.
Hal böyle olunca DAEŞ gibi örgütlerin de ilgi odağı olmaya başladı. Telegram’ın kendi raporuna göre, her gün DAEŞ ile bağlantılı 5 bin yeni kanal açılıyor, yine her gün yaklaşık 3-4 bin arası IŞİD kanalı ise Telegram tarafından engelleniyor. Kanallar serbestçe açılabiliyor ve 200 kişiyi kaydedenler kanalın sahibi olabiliyor. Kanallara girenler kendi üyeliğinden önceki mesajları da rahatlıkla görebiliyor. Ancak kişilerin kimlikleri kendi seçtikleri kullanıcı ismiyle görülebiliyor. Yani kimlik saklamak mümkün.
ByLock Neydi?
Öbür tarafta, 15 Temmuz darbe girişiminden bu yana ismini sürekli duyduğumuz ama ne olduğu ile ilgili bilgilerin MİT’ten gazetecilere aktarılan bilgilerle sınırlı olduğu ByLock uygulaması var [2]. Bu notlardan bildiğimiz kadarıyla ; “ByLock’un Litvanya’daki server’ları MİT tarafından ele geçirildi ve deşifre edildi, uygulamayı kullanan herkes artık tanınıyor”. Ama bu ifadenin bile ne kadar gerçek olduğunu bilemiyoruz.
ByLock Suçlama/Tutuklamaları Sorduruyor; Telegram kullananlar ilerde yasal olarak bir problem yaşar mı?
Cevap, yakın vadede ve uzun vadede ‘hayır’ olacaktır. ByLock’un ötesinde, Telegram oldukça şeffaf bir temele sahip ve geliştirici firma ortada, mesajlaşma uygulamasının nerede suç için, nerede gündelik konuşmalar veya suç teşkil etmeyen özel konuşmalar için kullanıldığını gayet iyi takip edebiliyor. Server log’larını hükümet ajanslarına, hükümetlerin kolluk kuvvetlerine açmadığı daha önce örneklerle görülmüştür ancak, suç teşkil eden konuşmalar Telegram ekibi tarafından takip altına alınıyor.
En bariz, en kesin fark ise, Telegram farklı işletim sistemleriyle çalışmasıyla birlikte telefonun işletim sistemi üzerinde herhangi bir gizliliğe bürünemiyor. Yani, bir suç örgütü kullanması durumunda, yakalanan kişinin telefonundan kolayca Telegram bulunabilir, sadece Telegram Channels’ı çözmek biraz zaman alabilir.
Sonuç olarak Telegram, WhatsApp olmasa da, kurumsal kimliği ve kullanıcı kitlesi açısından BBM uygulamasına daha çok benziyor. Loglama yapılır ancak kolay kolay resmi yetkililere açılmaz. Haliyle, dünyayı işgal edecek olan uzaylılar dahi Telegram kullanıyor olsa, Telegram kullanıcılarının suçluluk durumunu etkilemez.
Bizim uzmanlardan aldığımız yorum böyle..
[1] ISIS warn London ‘next to be attacked’ as UK churches put on terror alert after French priest murder
[2] Murat Yetkin By Lock Yazılımının Arka Planını Yazdı
Kaynak : 