Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nın (TİB) akşam saatlerinde, Rus haber sitesi Sputnik’e erişim engelleme uyguladığı bildiriliyor. Karar TİB tarafından “idari tedbir” olarak tanımlanıyor :
5651 sayılı Kanun uyarınca yapılan teknik inceleme ve hukuki değerlendirme sonucunda bu İnternet sitesi (sputniknews.com) hakkındaki Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nın 14/04/2016 tarih ve 490.05.01.2016.-56092 sayılı kararına istinaden Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı tarafından İDARİ TEDBİR uygulanmaktadır.
Sitenin neden engellendiğine dair bir açıklama yok. Ancak TİB’in kapatma koşulları 5651 içinde yazıyor. Bunlar ya katalog suçlar olabiliyor ya da 8A ve 9A maddelerindeki gelişmelerin yaşanması gerekiyor. Sputnik’in aslı İngilizce yayınlanmakla birlikte, 31 dilde yayın yapıyor. Türkçe sitesinde bugün verdiği haberler içinde en dikkati çeken ise ; Putin’in Rus halkı ile soru/cevap şeklindeki görüşmesinin haberleştirilmesi sırasında Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ilgili olarak verdiği cevap.
TİB’in uyguladığı idari tedbirin 5651 sayılı kanunun 8A maddesi yani “Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi” çerçevesinde alındığı düşünülüyor [1]. Konuyu danıştığımız Avukat Gökhan Ahi şöyle yorumladı;
Muhtemelen, “milli güvenlik” ya da “kamu düzeni” gibi kavramları içeren 8A maddesi çerçevesinde engellenmiştir. Bunun 24 saat içinde mahkemeye götürülmesi gerekiyor. 48 saat içinde mahkeme kararı çıkmaz ise de, karar kendiliğinden kalkar.
İlginç olan engellemenin URL ile değil DNS ile yapılmış olmasıdır. Yani belli bir ya da birden fazla haber yerine sitenin tamamı engellenmiş. Burada haberin engellenmesi 8A’nın 3cü fıkrasındaki “ilgili içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla ihlalin önlenemediği durumlarda[1]” kapsamında işlem yapılmış olmalı. Bir nevi ayar verme anlamına gelir.
Rus hükümetinin sesi olarak tanımlanan SputnikNews.com 10 kasım 2014’de Rossiya Segodnya tarafından kurulan uluslararası bir medya servisi olarak tanımlanıyor. 9 aralık 2013 tarihli bir kararname ile oluşturulan ve uluslararası arenada RIA Novosti’nin yerine geçen haber ajansının % 100’ü Rus hükümetine ait. Batılı kaynaklar Sputnik’in Rusya’nın “bilgi savaşı”nın bir parçası olduğunu ve agresif Rus propogandası yapılmak amacıyla kurulduğunu düşünüyorlar [2].
Sputnik, 4 ekim 1957 yılında dünya dışına gönderilen ilk uydunun adıdır.
[1] 5651 Saylı Kanunda / Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi
MADDE 8/A- (Ek: 27/3/2015-6639/29 md.)
(1) Yaşam hakkı ile kişilerin can ve mal güvenliğinin korunması, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması sebeplerinden bir veya bir kaçına bağlı olarak hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, Başbakanlık veya millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması ile ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkanlık tarafından internet ortamında yer alan yayınla ilgili olarak içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı verilebilir. Karar, Başkanlık tarafından derhâl erişim sağlayıcılara ve ilgili içerik ve yer sağlayıcılara bildirilir. İçerik çıkartılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının gereği, derhâl ve en geç kararın bildirilmesi anından itibaren dört saat içinde yerine getirilir.
(2) Başbakanlık veya ilgili Bakanlıkların talebi üzerine Başkanlık tarafından verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı, Başkanlık tarafından, yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırk sekiz saat içinde açıklar; aksi hâlde, karar kendiliğinden kalkar.
(3) Bu madde kapsamında verilen erişimin engellenmesi kararları, ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak (URL, vb. şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle verilir. Ancak, teknik olarak ihlale ilişkin içeriğe erişimin engellenmesi yapılamadığı veya ilgili içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla ihlalin önlenemediği durumlarda, internet sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararı verilebilir.
(4) Bu madde kapsamındaki suça konu internet içeriklerini oluşturan ve yayanlar hakkında Başkanlık tarafından, Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Bu suçların faillerine ulaşmak için gerekli olan bilgiler içerik, yer ve erişim sağlayıcılar tarafından hâkim kararı üzerine adli mercilere verilir. Bu bilgileri vermeyen içerik, yer ve erişim sağlayıcıların sorumluları, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, üç bin günden on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
(5) Bu madde uyarınca verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının gereğini yerine getirmeyen erişim sağlayıcılar ile ilgili içerik ve yer sağlayıcılara elli bin Türk lirasından beş yüz bin Türk lirasına kadar idari para cezası verilir
[2] Wikipedia / Sputnik News Agency
Kaynak : 