4 Şubat 2025’te ABD, Başkan Trump döneminde Çin ithalatlarına yeni gümrük vergileri duyurdu. Çin, hızlı bir misilleme olarak, ABD şirketlerini ve mallarını hedef alan karşı önlemler duyurdu ve bu eylemleri “tek taraflı ve korumacı” ABD politikalarına yanıt olarak açıkladı.
Önlemler, ABD tarifelerinin yürürlüğe girmesinden dakikalar sonra duyuruldu ve Çin’in hızlı bir şekilde yanıt verme ve ticaret anlaşmazlığında pasif görünmekten kaçınma niyetini işaret etti.
Çin Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi, ayrıca Çin’in anti-tekel yasalarının olası ihlallerini iddia ederek Google’a karşı bir antitröst soruşturması başlattı. Ayrıntılar az olsa da uzmanlar bunun Çinli akıllı telefon üreticilerinin Google’ın Android lisanslama uygulamaları hakkındaki şikayetleriyle ilgili olduğunu düşünüyor. Google’ın Çin’deki varlığı asgari düzeyde (arama motoru engellenmiş ve Çin’den elde edilen gelir küresel satışların yaklaşık %1’i) ancak soruşturma sembolik ve ticaret müzakerelerinde bir pazarlık kozu olarak görülüyor.
Google ve diğer ABD şirketlerine karşı duyurulan 3 tür önlem var;
- ABD Mallarına Gümrük Vergisi Uygulanması : 10 Şubat 2025’ten itibaren Çin belirli Amerikan ithalatlarına ek gümrük vergileri uygulayacak. Bu önlemler, ABD yönetiminin yakın zamanda tüm Çin ithalatlarına %10 gümrük vergisi uygulamasına doğrudan yanıt niteliğinde :
- Otomotiv: Büyük motorlu otomobil ve kamyonlara %10 tarife, Tesla’nın Cybertruck ithalatını etkileyebilir. Cybertruck’ın “binek otomobil” (elektrikli kamyona karşı) olarak sınıflandırılması tarife uygulanabilirliğini etkileyebilir
- Enerji ve Tarım: ABD kömürü, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), ham petrol ve tarım makinelerine (örneğin Caterpillar, Deere & Co.) %10-15 tarife.
- Kritik Minerallere İhracat Kontrolleri : Çin ayrıca, yüksek teknoloji üretimi için hayati önem taşıyan tungsten ve indiyum gibi temel minerallere ihracat kontrolleri uyguladığını duyurdu. Bu kısıtlamalar, özellikle teknoloji sektöründe küresel tedarik zincirleri için önemli sonuçlar doğurabilir.
- ABD Şirketlerinin ‘Güvenilmez Kuruluşlar’ Listesine Dahil Edilmesi : Çin hükümeti, PVH Corp.’u (Calvin Klein ve Tommy Hilfiger gibi markaların ana şirketi) ve Illumina Inc.’i “güvenilmez kuruluşlar” listesine ekledi. Bu tanımlama, bu şirketlerin –Çin firmalarına karşı ayrımcı uygulamalar yaptığı iddiası ile– Çin içinde ticaret ve yatırım faaliyetlerinde bulunmalarını kısıtlıyor.
Potansiyel Sonuçlar
Misilleme tarifeleri, 2018-2020 çatışmasına benzer şekilde daha geniş bir ticaret savaşına dönüşebilir. Çin, ABD’ye karşı halihazırda bir DTÖ davası açtı ve daha fazla misilleme önlemi (örneğin teknoloji ihracat yasakları) olası. Tesla ve Deere gibi ABD firmaları Çin’de daha yüksek maliyetlerle karşı karşıya kalabilir ve bu da onları potansiyel olarak pazar stratejilerini yeniden gözden geçirmeye zorlayabilir.
Bu artan önlemlere rağmen, müzakere için hala bir pencere var. Çin’in tarifelerinin 10 Şubat 2025’te yürürlüğe girmesi planlanıyor ve bu da her iki ülkeye de görüşmelerde bulunmaları için zaman sağlıyor. Liderlerin gerginliği azaltma ve olası ticaret anlaşmalarını araştırma arayışında olabileceği Birleşmiş Milletler’in 18 Şubat 2025’teki toplantısında üst düzey görüşmeler bekleniyor.
Bu gelişmeler, ABD ile Çin arasındaki yoğunlaşan ticaret gerginliklerinin bir başka adımı ve küresel ticaret dinamikleri ve bu ekonomilerde faaliyet gösteren çok uluslu şirketler için önemli sonuçlar doğuruyor. Özetle Çin, Google ve Diğer Firmaları Hedef Alan Önlemlerle ABD Tarifelerine Karşılık Veriyor
Çin’in eylemleri, tam ölçekli bir misilleme yerine bir “uyarı atışı” olarak kalibre ediliyor ve bu da müzakereye yer bırakıyor. Analistler, ABD’nin 414. maddeden taviz vermesi durumunda tarifelerin ertelenebileceğini veya iptal edilebileceğini belirtiyor.
Google soruşturması, Huawei veya Çinli yarı iletken firmalarına yönelik kısıtlamaların hafifletilmesi gibi tavizler elde etmek için kullanılabilir.
Küresel Piyasa Dalga Etkileri
LNG ve kömür tarifeleri nedeniyle enerji piyasalarında kısa vadeli oynaklık görülebilir, ancak ABD LNG’sinin yalnızca %2,3’ünü Çin’e ihraç ediyor. Mineraller üzerindeki ihracat kontrolleri, özellikle yarı iletkenler için küresel teknoloji tedarik zincirlerini zorlayabilir.
Kaynak : 