C.C. Wei, Tayvan Yarı İletken Üretim Şirketi (TSMC) CEO’su, Başkan Donald Trump ile birlikte düzenlediği basın toplantısında, şirketin önümüzdeki dört yıl içinde Amerika Birleşik Devletleri’ne ek 100 milyar dolar yatırım yapma planını duyurdu.
Bu yatırım, TSMC’nin mevcut 65 milyar dolarlık taahhüdüne ek olarak, planlanan toplam ABD yatırımını 165 milyar dolara çıkarırken, küresel yarı iletken jeopolitiğinde de çok önemli bir değişime işaret ediyor. TSMC’nin Arizona fabrikaları, Tayvan için “Silikon Kalkanı” korumasının güvence altına alınmasında kritik olarak görülüyor. Zaten Trump uzun zamandır “Amerika’da Üretildi” teknoloji üretimi için baskı yapıyor.
Ek 100 milyar dolar ile TSMC Arizona’da beş yeni yarı iletken üretim tesisinin inşasını finanse edecek ve eyaletteki üretim ayak izini genişletecek. Bu genişlemenin binlerce yüksek ücretli iş yaratması, yerel ekonomiyi desteklemesi ve ABD yarı iletken üretim kapasitelerini geliştirmesi bekleniyor.
Bunlar muhtemelen Arizona/Teksas’ta 1nm teknolojisine ve gelişmiş paketlemeye (örn. CoWoS) genişleyen 2-4 ek fabrikayı içeriyor. Kuantum hesaplama ve yapay zeka çiplerinde Ar-Ge için ABD laboratuvarlarıyla (örn. IBM, Intel) potansiyel ortaklıklar da içinde dye öngörülüyor.
TSMC halen Arizona’da, 4nm/3nm çipler için 40 milyar dolar yatırım bütçeli ve 2025’e kadar faaliyete geçecek olan Fab 21’i ve yakın zamanda duyurulan 65 milyar dolarlık toplamın bir parçası olan 2nm/1.4nm gelişmiş düğümler için diğer fabrikayı inşa ediyor.Bu fabrikalar Apple, NVIDIA, AMD ve ABD savunma müteahhitlerine tedarik sağlayacak.
Yeni tesisler, yapay zeka ve gelişmiş üretim gibi çeşitli sektörlerdeki artan talebi karşılamak için AI çipleri de dahil olmak üzere gelişmiş yarı iletkenler üretmeye odaklanacak.
Bu önemli yatırım, ABD hükümetinin yerel yarı iletken üretimini güçlendirme, yabancı tedarikçilere olan bağımlılığı azaltma ve ekonomik güvenliği artırma yönündeki stratejik hedefleri çerçevesinde alınmış gözüküyor.
TSMC’nin ABD genişlemesi, Çin’i ileri yarı iletken teknolojisinden daha da izole ediyor ve gelişmiş araçlar (örneğin, ASML EUV) üzerindeki Biden/Trump dönemi ihracat kontrolleriyle daha kolay hale getiriyor.
Etkisi Ne Olur?
Bu yatırım ile TSMC Intel’in 20 milyar dolarlık Ohio fabrikasına ve Samsung’un 17 milyar dolarlık Teksas fabrikasına nal toplatıyor. Rekabeti yükseltiyor.
TSMC’nin ABD’ye yatırımları, Tayvan’ın yarı iletken ekosistemini boşaltma riskini taşıyor, ancak aynı zamanda ABD’nin adaya yönelik güvenlik taahhütlerini de sıkılaştırıyor. Ancak ABD fabrikaları, işgücü, izinler ve sendika anlaşmazlıkları (örneğin, 2023’te Arizona boru tesisatçılarının protestoları) nedeniyle Tayvan’dan %30-50 daha yüksek maliyetlerle karşı karşıya. Ek olarakABD’de gelişmiş düğüm üretimi için yetenekli teknisyenlerin eksik olduğu bildiriliyor. TSMC’nin 10.000’den fazla çalışanı eğitmesi gerekebilir.
Buna karşılık Çin muhtemelen nadir toprak elementlerini (çip yapımında kullanılır) kısıtlayarak veya askeri tatbikatlar yoluyla Tayvan’a baskı yapabilir.
ABD ise yapay zeka, kuantum hesaplama ve savunma sistemleri için kritik olan 2 nm ve altı çiplerde 2030 yılına kadar hakimiyetini geri kazanabilir.
Sonuçta bu haber sadece çiplerle ilgili değil. 21. yüzyıl ekonomisinin kontrolüyle ilgili. TSMC’nin ABD’ye doğru genişlemesi, Washington ve Taipei’nin Pekin’in kolayca bozamayacağı bir silikon ittifakı kurmasıyla küresel güç dinamiklerini yeniden şekillendiriyor.
Kaynak : 