2021 yılının ilk aylarında hayatımıza bir kavram girdi, NFT. Biricik, bölünemez token anlamına gelen NFT, birçok sanatçının para kazanma aracı oldu. Sanat eserlerinden sonra kitaplar da NFT olarak satmaya başladı. Peki sanat eserleri ile aynı başarıyı yakalayabildi mi? Bybit tarafından hazırlanan değerlendirmede NFT kitaplardaki son durum gözler önüne seriliyor.
NFT piyasası oldukça kötü durumda. ‘Tam bir NFT uzmanı’ olarak tanımlanabilecek, NFT alıp satın biri yakın zamana kadar her işlemde binlerce doları kazanbilecekken şimdi ancak 100 200 dolar kazanabiliyor. Ancak bunu çok büyük bir sorun olarak görmemek gerekir, çünkü NFT kalıcı bir teknoloji.
NFT’ler, içerik oluşturucuların geçimini sağlamasını imkânsız kılan önemli bir soruna; internetin sınırsız ikame edilebilirlik (fungability) eğilimine çözüm getiriyor. Bir NFT, dijital dünyada benzersiz veya nadir bir nesneyi dijital olarak temsil etmeyi mümkün kılar. Değiştirilemez bir blok zincirinde benzersiz bir imzaya sahiptir ki bu da sanatçıların çalışmaları için adil bir ödeme alabilmesi anlamına gelir.
Görsel sanatçılar, galeriler ve koleksiyoncular NFT kervanına katıldı ve canlı bir dijital sanat pazarı yaratıldı.
Bored Ape Yacht Club ve benzerleri gibi yüksek fiyatlandırılmış profil resimleri çılgınlığının mevcut ayı piyasasını atlatıp atlatamayacağını bekleyip göreceğiz, ancak Damien Hirst ve Beeple gibi NFT’lere odaklanan sanatçılar varken, dijital sanat eserlerinin kullanım alanlarının sürmesini bekleyebilirizNFT’ler müzik endüstrisine de girdi. Kimileri de bir gün araba, saat ve gayrimenkul gibi fiziksel varlıkların alınıp satılırken mülkiyet kanıtı olarak NFT’lerin kullanılacağını öngörüyor.
Peki ya kitaplar?
OpenSea’de tokenleştirilmiş eserlerini satarak milyonlar kazanan tüm o NFT yazarları nerede?
Aslında bir iki küçük başarı örneği de yok değil. Blake Butler 2008 yılında Decade’i yazdı ancak Lithub’daki bir yazıya göre “karmaşık yapısı ve ağır dili hem ticari hem de avangart standartlara göre onu neredeyse yayımlanamaz hâle getiriyordu”.
Keşke sanatçılar ile tuhaf ve anlaşılmaz her şeye para saçmak isteyen tek gözlüklü milyonerleri internette buluşturan bir mecra olsaydı. Neyse ki Butler, NFT işlem platformu OpenSea’yi bulmuş.
Butler, eserinin görsel bir temsili olan, kitabın her sayfasında yanıp sönen bir GIF oluşturup onu bir NFT olarak mint etti. Şubat 2021’de NFT’sini OpenSea’de 2,22 ETH’ye satışa çıkardı ki o sırada bu 3.774 $’a karşılık geliyordu. Butler kısa süre sonra 1,22 ETH’lik, yani yaklaşık 2.074 $ değerindeki bir teklifi kabul etti.
NFT Magazine de sayılarını farklı bir şekilde yayımlıyor. Her ay OpenSea’de sınırlı sayıda NFT çıkarıyorlar ve dergiye yalnızca bu NFT’lerin sahipleri erişebiliyor. NFT Magazine’in fiyatları bu yılın Haziran ayında 0,2 ETH’ye (o sırada yaklaşık değeri 340 $ idi) yükselmiş olsa da şu andaki fiyatı yaklaşık 70 $’a karşılık geliyor.
Kitap ve dergi NFT’lerinin, görsel sanat NFT’leri kadar etkili olmadığını söyleyebiliriz ve belki de bu yüzden yayıncılık sektörü genel anlamda bu yeni pazara kayıtsız kaldı. Ancak Bloomberg’in haberine göre akademik yayınevi Pearson, yıllarca meteliksiz öğrencilere fahiş fiyatlı ders kitapları sattıktan sonra kitaplarının ikinci el satışlarından kâr elde etmek için NFT iş modelini araştırıyor.
CEO Andy Bird, “Analog dünyada bir Pearson ders kitabı yedi defaya kadar yeniden satılırdı ancak biz sadece ilk satışa katılırdık,” diyor. “Bugün ise blok zinciri ve NFT’ler gibi teknolojiler, söz konusu ürünün ömrü boyunca her satışına katılmamızı mümkün kılıyor.”
Elbette iş perspektifinden bakıldığında, öğrencilerin derslerini tamamlamasıyla yeniden satılan akademik kitapların telif ücretlerini, otomatik olarak orijinal yayıncıya dağıtan NFT teknolojisinden faydalanmak oldukça mantıklı. Ancak ana akım yayıncılar açısından NFT’lerin kullanım alanları bu kadar açık değil. Zira bireyler, bir sanat eserine sahip olmayı değerli bulsa da bir kitap söz konusu olduğunda, daha ziyade onu okumuş olmanın önemli olduğu düşünülüyor.
Aslında NFT’ler, yazarlar ve yayıncılara ilginç kullanım alanları sunabilir fakat kitap yayıncılığı endüstrisinden henüz ciddi bir yatırım olmadığı ortada. Neden olsun ki? Tonerbuzz’a göre eski güzel basılı kitaplar hâlâ çok popüler ve e-kitaplardan dört kat daha fazla satıyorlar.
Bu durumda NFT’lerin görsel sanatlar için daha uygun olduğu söylenebilir mi? Muhtemelen öyle… Görünen o ki NFT teknolojisinin nimetlerinden faydalanan görsel sanatçılar son hız ilerlemeye devam edecekler.
Kaynak : 