Borsanın kapanış saatlerinde Türkiye’nin 2 büyük şirketinin hissselerinde sert düşüşler yaşanması herkesi şaşırttı. Turkcell hisseleri bir dakika içinde % 9,7, Koç Holding hisseleri % 10 düştü. Daha sonra kayıplarını silen her 2 hisse, günü artıda kapattı. Koç Holding 0,8 yükselişle 15,30 liradan, Turkcell yüzde 0,34 yükselişle 11,84 lira seviyesinden kapandı.
Ancak ne olup bittiği anlaşılamadı. Bazı analistler “tombul parmak” yorumu yaparken, diğer bazıları “algoritmik işlem” hatası ihtimali üzerinde duruyor. Ama ağırlıklı tahmin “algoritmik işlem hatası” deniliyor. Çünkü, her 2 işlemde birden ve aynı anda şişman parmak olayının zor olduğu, ama makina hatasının daha olası olduğu belirtiliyor.
Fat Finger ve Algoritmik Incident
Borsada “şişman parmak” sorunu, klavyede yanlış yere basmakla ilgili hataya verilen at. Mesela borsada alırken ya da satarken girilen daha yüksek sayıda işlem, yanlış fiyat yazmak ya da yanlış hisseye basmak buna neden olabilir. Ayrıca Borsada işlem yapan kurumların otomotize edilmiş sistemleri de bazen şişman parmak hatasına yol açabiliyor. Bir örnek olarak; 2014 yılında bir Japon borsacı yanlışlıkla 600 milyar $’lık hisse işlemi emri vermişti. Olay anında farkına varıldı ve işlemler iptal edildi [1].
Algoritmik işlem ise, borsada hızlı alım, satım yapmak için yazılım üzerinden işlem yapmaya deniliyor. Burada bir algoritma kuruluyor, mesela “telekom hisseleri % 1,2 düşerse, enerji hisseleri ise % 0,7 çıkarsa, şu hisseleri al” gibi. Yazılım olduğu için bazen hatalı işlem olabiliyor. 2010 yılında Amerikan Borsalarındaki düşüş bu konudaki en ilginç örnek olarak biliniyor.
[1] $617 Billion in Japan Stock Orders Scrapped After Error
Kaynak : 