İSTANBUL 21 Ekim 2011 – Amerikan Ticaret Odası’nın Türkiye Ofisi olan Amerikan Şirketler Derneği (ABFT) “Türkiye’deki İş ve Yatırım İklimi” araştırmasının sonuçları ABFT Başkanı A. Rahşan Cebe, ABFT Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Murat Aşık, ABFT Üyesi ve Türk Amerikan İş Konseyi Türk Tarafı Başkanı Günsan Çetin’in katılımı ile gerçekleştirilen basın toplantısında açıklandı. Toplantıda araştırmayı ABFT adına gerçekleştiren GfK Türkiye’nin Grup Yöneticisi Serra Bozkurt araştırmanın örneklemi ve metodolojisi hakkında bilgi verdi. Bunun yanında Bilgi Üniversitesi İktisadi ve İdari İlimler Fakültesi Uluslar Arası İlişkiler Bölümü Prof. Dr. İlter Turan da araştırmanın analizini sundu.
Lojistik, medikal, enerji, gıda ve finans sektörleri gibi Türkiye’deki yabancı yatırımı kapsamlı bir şekilde temsil eden 26 farklı iş sektöründen 91 üst düzey yöneticinin katıldığı araştırma sonuçlarına göre katılımcı şirketlerin geleceğe ilişkin iyimserliklerini koruduğu ortaya çıktı. Katılımcıların %78’i Türkiye’de kalıcı olduklarını bildirirken, %71’i yatırımlarında büyüme olacağını belirtti. Araştırmaya katılanların %72’si şirketlerinin Türkiye’ye yatırım yapmasının iyi bir karar olduğunu kaydetti. Katılımcıların %75’i ise Türkiye’deki pazar potansiyelinin yeterli derecede büyük olduğuna inandığını söyledi.
Araştırma sonuçlarının makro ekonomik açıdan Türkiye’deki gelişmelerin geçtiğimiz yıla göre daha olumlu bulunduğunu ortaya çıkardığını söyleyen ABFT Başkanı Rahşan Cebe “Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların %59’u ülkenin makro ekonomik olarak gelecek yıl da dengede olacağını düşünüyor. Geçtiğimiz yıla oranla ortaya çıkan 8 puanlık artış Türk ekonomisine olan güveni gösterirken katılımcılar küresel krize rağmen Türkiye’nin geçen yıla oranla biraz daha iyi bir iş ortamı sunduğunu belirtti” dedi. Cebe, katılımcıların makro ekonomik konulara ilişkin yaptıkları yorumlar arısında cari açığın büyük bir risk unsuru olduğunun da vurgulandığını belirtti.
Her 3 kişiden 2’sinin vergi kanunlarının bütün işletmelerde eşit uygulanmadığını düşündüğü araştırmaya katılanların %74’ü kişisel gelir vergilerinin önceki yıllarda olduğu gibi hala çok yüksek olduğunu belirtirken %67’lik bir kesim bu durumun istihdamı olumsuz yönde etkilediğini savundu.
Katılımcıların %61’i ihtiyaçları doğrultusunda hangi Hükümet yetkilisiyle temas etmeleri gerektiğini iyi bildiklerini belirtirken, “kamusal kararlar şeffaf bir şekilde alınmaktadır” diyenlerin oranı ise %38’de kaldı.
Adli sistemin etkin şekilde çalıştığını düşünenlerin oranının geçen yıla göre %34’den %30’a gerilediği araştırma sonuçlarına göre ticari mahkemelerin etkili çalıştığına dair görüş bildirenlerin oranının da 2010’da %39 iken 2011’de % 36’ya gerilediği ortaya çıktı.
Yolsuzluk ile ilgili görüşlerin de değerlendirildiği araştırmada geçtiğimiz yıllarda ortaya çıkan sonuçların değişmediği gözlendi. Araştırmaya göre fikri mülkiyet haklarının (patentler, telif hakları, ticari markalar ve endüstriyel tasarımlar) sıkı bir şekilde korunduğuna ve cezai yaptırımlar uygulandığına ilişkin görüş bildirenlerin oranı %36’da kaldı. Öte yandan, katılımcıların %88’i daha önceki yıllarda olduğu gibi Amerikan hükümetinin Türk hükümeti ile olumlu ilişkilerinin, gelişim için en önemli unsurlardan biri olduğunu dile getirdi.
Araştırma sonuçları ile ilgili değerlendirmelerde bulunan ABFT Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Murat Aşık ise “2007 yılında araştırmayı ilk gerçekleştirdiğimizde çıkan olumlu sonuçlar bizi çok mutlu etmişti ancak 5 yılın sonuçlarını değerlendirdiğimizde olumlu görüşlerde bir artış olmadığını görüyoruz. Bu da atılan tüm olumlu adımlara rağmen hala gerçekleştirilmesi gereken reformlar olduğunu gösteriyor” diye konuştu. Aşık, ülkeye yapılan doğrudan yabancı yatırımın artmasında şeffaf ve öngörülebilir bir yatırım ortamının yanı sıra sürdürülebilir bir diyaloğun önemine dikkat çekerek “Tüm dünya krizden krize sürüklenirken Türkiye büyümeye devam ediyor. Bu ülkeye duyulan güveni arttırırken aynı zamanda yabancı yatırımın artmasında da önemli rol oynuyor” dedi. Anket sonuçlarında Türkiye’deki iş gücü ile ilgili olumlu sonuçlara da değinen Aşık, “Eğitimli iş gücü alanında sorun yaşanmaması ülkemizin ne kadar genç ve parlak bir potansiyeli olduğunun açık kanıtı” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’ye yatırım yapan ülkelerin bu kararlarından memnun olduğunun söylendiği araştırma sonuçlarına göre hala şeffaflık, fikri mülkiyet hakları, adli ve vergi sisteminin etkinliği konularında kaygıların sürdüğü gözlendi. Bu kapsamda fikri mülkiyet hakları, yasaların eşit uygulanması ve vergi kanunları ile ilgili gelişmeye muhtaç alanların ülkenin küresel rekabette hak ettiği yeri alması konusunda bir engel oluşturduğunun düşünüldüğü de vurgulandı.
Amerikan şirketlerinin özel sektörü temel bir paydaş olarak kabul eden diyalog ortamının yaratılıp geliştirilmesinin önemli olduğunun dile getirildiği araştırma sonuçlarında bunun Türkiye’nin yatırım için bir cazibe merkezi olmasını sağlamada önemli bir kilometre taşı olacağına dikkat çekildi.
Kaynak : 