Twitter 2015’in ikinci yarısına dair kaldırma, bilgi taleplerini içeren şeffaflık raporunu yayınladı. Daha önce raporlarda görüldüğü gibi Türkiye hala taleplerde dünya birincisi [1]. Mesela hesap bilgisi talebinde (IP adres talebi) 403 talep ile dünya 5cisi, mahkeme kararları ile kaldırma taleplerinde 450 karar ve % 92,5 oranla açık ara dünya birincisi, devlet-polis yoluyla kaldırma taleplerinde ise Rusya ile yarışarak dünya birincisi (Türkiye % 42,6, Rusya % 41,8). İki ülkenin toplam talebi % 84,5 yapıyor.
Yeniden hatırlatalım; “Şeffaflık raporu”, “kullanıcı baskısı” ile “hükümet baskısı” arasında kalan sosyal networklerin suyun üzerinde kalma aracı olarak sunuluyor. Bu raporlarda, sosyal medya şirketleri bir nevi günah çıkarıyorlar. Kendilerinden istenen talepleri gösterip, ne kadar azını yaptıklarını ortaya koymaya çalışıyorlar.
Raporun bu sefer 5 bölümü yer alıyor.. (Bkz : Twitter Şeffaflık Raporu)
- Bilgi talepleri, çoğunlukla cezai soruşturmalarla bağlantılı olarak, dünya genelinde hükümetlerden talep edilen hesap bilgileri (IP adresleri)
- Kaldırma talepleri, Twitter üzerinde içerik, tweet kaldırma veya erişime engelleme ile ilgili olarak mahkeme kararları ya da hükümet talepleri
- Telif hakkı bildirimleri, alınan telif hakkı ihlali iddiası raporları ile karşı bildirimleri içerir.
- Marka İhlalleri ; aynen telif hakları bildirimi gibi
- e-Posta Gizliliği (bireysel taleplerin gönderildiği mail uygulamalarının güvenliği)
Bilgi Talepleri
2015’in ikinci yarısında Twitter’dan 70 ülke 12.176 hesaba ait 5.560 bilgi talebinde bulunmuş. Twitter bu taleplerin % 64’ünü karşılamış (bkz : Trancparency Report / Information Requests).
Türkiye ise bu alanda 718 hesaba ait 403 bilgi talebinde bulunmuş. Twitter Türkiye’nin taleplerine “% 0” oranında cevap verdiğini raporluyor. Türkiye’nin geçen yarı yıl raporuna bakıldığında 670 hesaba ait 412 talep görülüyor. Yani Türkiye talep istikrarını bozmamış. Aynı düzeyde talepte bulunmuş. Bu yarı yıldaki talepleri Türkiye’yi toplam taleplerin % 7,2’sini yapmış olmakla dünya 5ciliğine oturtuyor.
Bilgi taleplerinde listenin başında, tüm taleplerin % 79’unu yapan ve 7,435 hesaba ait 2.673 talep ile ABD geliyor. İkinci sırada kasım ayında saldırı yaşayan Fransa % 12,7 taleple (866 hesaba ait 707 talep), 3cü sırada % 8’ini 636 hesaba ait 445 talep ile Japonya ve dördüncü sırada ise, % 7,6 taleple İngiltere (956 hesaba ait 427 taleple) geliyor.
Twitter ABD’nin taleplerinin % 79’unu, Fransız taleplerinin % 612ini, Japonya’nın taleplerinin % 54’ünü, İngiliz taleplerinin % 76’sını ve Türkiye’nin taleplerinin % 0’ını yerine getirmiş.
Ayrıca bu en çok talep yapan ilk 5 ülkenin toplam talebi 4655 ile toplamın % 84’ünü oluşturuyor. Bu 5 ülke 10.611 hesap için bilgi talep etmiş. Bu da toplamın % 87’sini oluşturuyor.
25 Ülke Hesap Bilgisi Talebinde Bulunmamış
İlk 5 ülkenin taleplerinin % 90’ına yakınını yaptığını gördüğümüzde talep yapmayanları merak ettik. Bunlar şu şekilde yer alıyor;
- Hesap Bilgisi taleplerine baktığımız, 25 ülke hesap bilgisi talebinde bulunmamış. Bunlar; Arnavutluk, Avusturya, Bahreyn, Belize, Bulgaristan, Güney Kıbrıs, Mısır, El Salvador, Hong Kong, Endonezya, Kenya, Litvanya, Norveç, Umman, Peru, Filipinler, Polonya, Katar, Hüney Kore, Sri Lanka, Tayland, Trinidad ve Tobago, Venezuela.
- 27 ülke ise 10 taneden az talepte bulunmuş. Bunlar; Arjantin, Bengaldeş, Şile, Kolumbiya, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Dominik, Ekvador, Finlandiya, Yunanistan, İrlanda, İsrail, Lübnan, Lüksemburg, Malezya, Maldivler, Malta, Montenegro, Yeni Zelanda, Nijerya, Pakistan, Portekiz, Sırbistan, Singapur, İsveç, İsviçre,
Twitter’ın taleplerini en çok karşıladığı ülke % 82 ile Belçika, % 78 ile Kanada ve % 85 ile Suudi Arabistan olmuş.
Onun dışında 1 talepte bulunan şu ülkelerin de talepleri aynen karşılanmış; Nijerya, Maldivler, Lüksemburg, Lübnan, Finlandiya (3 talep), İsveç ve İsviçre. % 100 ile bunlar hep acil olarak işaretlenmiş.
17-25 Aralık Sonrası Talep Artışı Sürüyor
İlk yarı raporunda da belirtmiştik. Twitter tablosunda dikkat çeken bir husus, 2014 başından itibaren Türkiye’nin taleplerinde patlama yaşanması. 17-25 aralık operasyonları ve o dönem ortaya çıkan ses kayıtları bu patlamanın nedenleriydi. Ama o günden bu yana başka ses kayıtları olmasa bile taleplerin arttığı görülüyor;
Türkiye’nin yıldan yıla talepleri aşağıdaki şekilde olmuş;
Türkiye’nin Bilgi Talepleri
| R A P O R | Hesap Bilgileri Talepleri | Bilgi Verilme Yüzdesi | Belirtilen Hesap Sayısı |
|---|---|---|---|
| 2015: Temmuz 1 – Aralık 31 | 403 | 0% | 718 |
| 2015: Ocak 1 – Haziran 30 | 412 | 0% | 670 |
| 2014: Temmuz 1 – Aralık 31 | 356 | 0% | 496 |
| 2014: Ocak 1 – Haziran 30 | 24 | 0% | 27 |
| 2013: Temmuz 1 – Aralık 31 | 1 | 0% | 1 |
| 2013: Ocak 1 – Haziran 30 | 1 | 0% | 4 |
| 2012: Temmuz 1 – Aralık 31 | 1 | 0% | 1 |
| 2012: Ocak 1 – Haziran 30 | 1 | 0% | 1 |
Kaldırma Talepleri
Mahkeme ve güvenlik güçleri tarafından yapılan taleplerin yer aldığı bu bölümde, 2015’in ikinci yarısında Twitter’a, 37 ülkeden, 10.390 hesap için 3.928’i polis ya da resmi kurumlar üzerinden ve 486’sı mahkeme kararıyla olmak üzere 4.414 kaldırılma talebi gönderilmiş. Kaldırılan içerik oranı % 3. Kaldırılan tweet sayısı 2.440 hesabın 3.353 tweet’i. Twitter kurallarını ihlal ettiği için kapatılan hesap sayısı 2.265 ve işlem yapılmayan hesap sayısı ise 5.955.
Maalesef Türkiye burada Rusya ile birlikte açık ara lider durumda. Devlet ve polis eliyle yapılan küresel 3928 engelleme taleplerinin % 84’ü 2 ülkeye ait. Türkiye 1761 taleple birinci ve Rusya 1729 taleple ikinci sırada. 3cü sıradaki Fransa’nın ise 150 talebi olmuş.
Türkiye’nin 1761 içerik engelleme talebinde tam 8.092 hesap verilmiş. Bununla toplam 11.092 olan küresel talebin % 73’ünü toplamış yani açık ara lider olmuş. Rusya ise 1774 hesap talebiyle % 16 olmuş. Yani geri kalan 68 ülkenin hesabın içeriğini engelleme talebi % 11 olmuş.
Buna karşılık Twitter küresel toplamda 432 hesabı ve 2440 hesaba ait 3353 tweet’i askıya aldığını söylüyor. Bu rakamlar Türkiye için askıya alınan hesap sayısı 414 ve askıya alınan tweet sayısı 2.156 hesaba ait 3003. 530 hesap da Twitter kurallarını ihlal ettiği için kaldırılmış. 4992 hesap için ise işlem yapılmamış.
Hatırlarsanız, Akademisyenler Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak, Twitter’a ihtar çekmişlerdi. Bu rakamlar, Twitter’ın halen Türkiye’den gelen içerik engelleme taleplerini büyük oranda yerine getirdiğini gösteriyor. Örneğin küresel çapta toplam 3353 içerikten 3003’ü yani % 90’ı Türkiye talepleri.
İlginç olan bir nokta da, Twitter hesaplarını ihlal ettiği için kapatılan hesap sayısı dünyanın % 23’ü (Rus hesapları 1306 ile % 58). DM yani doğrudan mesajlarda gelen trojanlı mesajların son aylarda çoğaldığını hatırlarsak, bunun normal olduğunu düşünüyoruz (bu tür mesaja rastlarsanız, sakın hesabı raporlamayı unutmayın).
Mahkeme Kararlarının Çokluğu, Yargıdan “Bağımsız Değil” Şikayetini mi Doğruluyor?
İlgi çekici bir veri de, içerik çıkarma talepleri için Twitter’a ulaştığı raporlanan Türk mahkeme kararları. Bu konuda açık ara dünya lideriyiz. Twitter 2015’in son yarısında 486 mahkeme kararı almış. Bunun 450’si yani % 92,5’u Türkiye’den giden mahkeme kararları.
Bunun anlamını hep birlikte düşünmeliyiz. Acaba Twitter sadece mahkeme kararlarını ciddiye alıyor ve bu nedenle de mahkeme üzerinden mi gidiliyor?
Ama diğer soru şu; uzunca bir süredir, herkes mahkemelerin “bağımsız olmadığı” yorumlarını yapıyor. Bu aynı zamanda böyle bir olguya işaret ediyor olabilir mi?
Kaldırma Taleplerinde de 2014 Başı İtibariyle Patlama Yaşıyor
Türkiye verilerine baktığımızda, hesap bilgisi talepleri kadar, içerik kaldırma taleplerinde de 2013 sonunda ortaya çıkan ses kayıtları sonrasında günümüze kadar Twitter kaldırma taleplerinin her dönemde artış gösterdiği görülüyor. Bunlara toplu bakalım;
| Rapor | Kaldırma Talepleri Mahkeme Kararları |
Kaldırma Talepleri Resmi Kurumlar Polis vs |
Kaldırılan İçerik Yüzdesi |
Taleplerde Belirtilen Hesap Sayısı |
Askıya Alınan Hesap Sayısı |
Askıya Alınan Tweet Sayısı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2015: Temmuz 1 – Aralık 31 | 450 | 1.761 | 23% | 8.092 | 414 | 3.003 |
| 2015: Ocak 1 – Haz 30 | 408 | 310 | 34% | 1,978 | 125 | 1,667 |
| 2014: Jul 1 – Dec 31 | 328 | 149 | 50% | 2,642 | 62 | 1,820 |
| 2014: Ocak 1 – Haz 30 | 65 | 121 | 30% | 304 | 17* | 183 |
| 2013: Tem 1 – Ara 31 | 2 | 0 | 0% | 2 | 0 | 0 |
| 2013: Jan 1 – Jun 30 | 3 | 4 | 0% | 30 | 0 | 0 |
| 2012: Tem 1 – Aralık31 | 0 | 6 | 0% | 9 | 0 | 0 |
| 2012: Ocak 1 – Haz 30 | 1 | 0 | 0% | 7 | 0 | 0 |
Telif Hakkı ve Ticari Marka Bildirimleri
Telif hakkı engellemelerindeki yayından kaldırma bildirimlerinin, Vine, Periscope dahil Twitter grubunda %89 arttığı raporlanmış (önceki yarıda % 11 artmıştı).
Twitter üzerinde toplamda 38.427 hesap için 19.039 talep yapılmış ve bunun % 71’i kaldırılmış. Erişime engellenen tweet sayısı 56,971, medya sayısı 22.815 olarak veriliyor. Bu herbir rakam önceki rapora göre hep artış gösteriyor[1].
Vine üzerindeki rakamlar ise 6.469 hesap için 5.777 talep yapılmış. % 68’i yerine getirilmiş. 13.840 medya kaldırılmış.
Periscope üzerinde 6.958 hesapla ilgili 10.188 talep yapılmış. % 80’i yerine getirilmiş. 9.252 medya kaldırılmış.
Ticari Marka ihlal başvurularının % 33 arttığı raporlanmış. Dünya çapında 749 hesap için 8.588 başvuruda bulunulmuş.
e-Mail Güvenliği
Twitter kullanıcılara gönderilen e-postaların güvenliği açısından kullandıkları StartTLS uygulamasını destekleyen e-posta sunucularını raporluyor. Buna da bir göz atmanızda yarar olabilir. (Bkz : e-Mail Güvenliği)
Twitter bir süre önce bazı kullanıcı hesaplarının devlet destekli hackerlar tarafından hacklenmiş olabileceği duyurusu yapmıştı (Bkz : Twitter, Bazı Hesapların IP Bilgilerinin Bir Hükümet Tarafından Hacklenmiş Olabileceği Uyarısı Yaptı).
Şeffaflık Raporu, Sosyal Medya Şirketlerinin Kendilerini Savunduğu Raporlar
Günümüzde sosyal medya araçları, “ifade özgürlüğününün” en fazla kullanıldığı alanlar halinde. Bu alanlarda, insanlar siyasi ya da sanatsal ya da işle ilgili pek çok paylaşımda bulunuyorlar. İran, Rusya, Kuzey Kore ve son 2 yıldır artan oranda Türkiye gibi baskıcı ülkelerde, bu paylaşımların yayınlanmasının engellenmesi ya da kimin yayınlandığının bilgilerinin verilmesi gibi taleplerle karşılaşıyorlar. Yayınlanan şeffaflık raporları işte bu konularda bilgi veriyor ve bir anlamda “valla billa vermiyoruz” demek oluyor.
Gezi Parkı sonrasında Twitter, Türkiye’de siyasal açıdan daha önemli hale geldi. İnsanlar Twitter’ı eleştirileri ve görüşleri için bir ortam olarak değerlendiriyor. Ama yanısıra siyasal trol’lerin ve Fuat Avni gibi hedefli yayınları da çok rastlandığı bir ortam. Özellikle AKP ile Gülen Cemaatinin Twitter üzerinde yoğun savaştıkları görülüyor.
Ancak Twitter’ın ülkemize yaklaşımı 2 yüzlü ve hükümetle paralel olarak yorumlanıyor. Yaman Akdeniz ile Kerem Altıparmak da bu konuda bir ihtar çekmişlerdi[2].
[1] 2015 İlk Yarısında, Türkiye Twitter Taleplerinde Açık Ara Dünya Birincisi
[2] Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak, Twitter’a İhtar Çekti

Kaynak : 