Telekom operatörleri bir yandan fiber hatlar döşemeye devam ederken, araştırmacılar elektrik hatlarından internet, GB seviyesinde hızlar sağlamaya yönelik DSM[1] teknolojisi ve mevcut bakır hatlar üzerinden geniş bant teknolojileri üzerinden çalışmayı sürdürüyorlar. Nitekim Ericsson mart ayında, yarım kilometrelik bir mesafede yaptıkları “vektörize” VDSL2 denemesinde 500 Mbps’lik bir veri akışının sağlandığını açıkladılar.
İşin sırrı, bir seri hattı birbirine bağlayarak (ki bu denemede 6 bakır hattın aynı anda kullanıldığı belirtiliyor) kullanmakta yatıyor. Ayrıca karşılıklı konuşma iptali tekniğini vektörize ederek, kablo grubunun içindeki kablo çiftlerinden doğacak gürültü ve girişim azaltılıyor ve böylece VDSL2 performansı geliştiriliyor.
Girişimin azaltılması, daha uzun mesafede, daha hızlı VDSL2 ve daha az güç harcanması anlamına geliyor.
Vektörize VDSL2 mevcut teknolojileri bir arada kullanmayı gerektiriyor. Hatların birbirine bağlanması, ITU-T’nin çoklu çiftli DSL için ethernet bağlamasındaki G.998.2 (ya da G.bond) tavsiye özelliklerini kullanıyor. Ayrıca IEEE’nin “Ethernet in the First Mile – EFM) standardı (802.3ah) da kullanılıyor.
Vektörleme teknolojisi sadece karşılıklı konuşmaları iptal teknolojisi anlamına gelmiyor. Dinamik Spektrum Yönetimi (yazılım bazlı radyo ile aynı prensibe dayanıyor) ASSIA (Adaptive Spectrum and Signal Alignment) gibi özel oyuncuların sürüklediği çözüme benzer bir uygulama. ITU-T de vektörleme standardı üzerinde çalışıyor. Ericsson G.vector standardının bu yıl sonuna kadar tamamlanmasını bekliyor.
500 Megabit heyacan verici ama maliyetleri konusu henüz açık değil. Tabi bir de 6’lı bakır hat bulmak gerekiyor. Ama Amerikan, Japon ve Tayvan pazarlarındaki verilere bakıldığında, bu yıl ADSL abonelik talebinin % 20 düştüğü, buna karşılık VDSL2 talebinin % 40 arttığı belirtiliyor.
HD video ya da P2P uygulamaları nedeniyle bir kaç sene içinde erişimde 50 Mbps sınırının geçilmesi bekleniyor. FTTH (eve fiber) uygulamaları da artıyor. Ama yine de DSL sağlayıcılar ellerindeki bakırları mümkün olduğunca kullanmak arzusundalar.
Bu nedenle de, hatların bağlanması ve karşı konuşma engellemesi çok ilgi çekiyor. Nokia Siemens Networks de GPON çalışmasını bu nedenle durdurdu. FTTN/FTTC stratejisinin 100 Mbps akışa sahip VDSL2 için bakır devreleri kısalttığını belirtiyor.
Türkiye’de Durum
Geçen yaz Türk Telekom 16 ve 32 Mbps hızlarda VDSL2 vermeye başlayacağını açıkladı ama 1 yıla yakın bir süre geçmesine karşın, ortada herhangi VDSL2 ile hizmet alan abone göremiyoruz.
Türk Telekom yetkilileri 1000 civarında abonenin halen alabildiğini belirtiyorlar, buna karşılık ISS’ler henüz santralların uygun olmadığı, ve istedikleri yerlerden veremedikleri gibi nedenler ileri sürüyorlar.
VDSL2 Nedir?
VDSL2 (Very High Speed Digital Subscriber Line 2) DSL olarak bilinen ve telefon hizmeti için yıllar boyu döşenmiş olan mevcut bakır kablo altyapısı üzerinden verilebilen bir geniş bant erişim teknolojisinin en gelişmişidir.
Merkezi santrallardan, ankastreye kadar ya da doğrudan müşterinin binasına kadar fiber çekilerek kurulur. VDSL2, International Telecommunications Union bünyesinde ITU G.993.2 standardı olarak belirlenmiştir.
VDSL2’nin sağlayacağı hız, santrala olan mesafeyle ters orantılıdır. Ankastre kutudan 1.6 km’den uzak binalarda performansı ADSL2+ ile aynıdır.
[1] Gigabit DSL (DSM) de Geliyor
Kaynak : 