Bu yazı dizisinin önceki bölümlerini VoIP Hakkında Yasalara Teknik Bakış – 1 başlığı altında bulabilirsiniz.
3. İLGİLİ KANUN MADDELERİ Ve KAPSAM
- Klasik telefon hizmetleri PSTN altyapısı üzerinde çalışmaktadır. VoIP bir internet hizmetidir ve PSDN altyapısı üzerine kuruludur. PSDN omurgası üzerinde TCP/IP protokolü olmadan, bir başka ifade ile IP adresi olmadan VoIP hizmeti verilemeyeceği açıktır. VoIP için internet/intranet olması gerekmektedir. Internet/Intranet ise telefon şebekelerinden oluşmuş bir yapı değildir[1].
- Telefon hizmeti devre anahtarlamalıdır. Fiziksel devre anahtarlamalı yapılarda adanmış hatlar üzerinden senkron görüşmeler yapılmaktadır. VoIP paket anahtarlamalı teknolojiler ile sağlanabilir. Paket anahtarlamalı altyapılarda mantıksal hatlar mevcuttur ve bunlar fiziksel senkronizasyon ile değil asenkron iletişim ile sağlanırlar.
- VoIP, internet/intranet üzerinde TCP/IP protokolü kullanarak yapılır. Servis kalitesi TCP/IP protokolünün sağladığı imkanlar kadardır. Bu protokol, iki uç birim arasında gidecek bilgiyi en az 64 byte – en ço k1500 byte’lık paketler halinde iletir. Bu ise kesinlik arz etmez. Bağlantı boyunca bu veri miktarı değişkenlik arz eder. Sabit bir kaliteden bahsetmek mümkün değildir. Telefon görüşmeleri gerçek fiziksel devre üzerinde yapılır. Ve ses kalitesi yaklaşık 3Khz. Analog sinyal üzerinde yapılır ve sabittir.
- VoIP hizmeti, internet servisidir. Internet servisini veren kurumlar tarafından rahatlıkla denetlenebilir, yönlendirilebilir, filitrelenebilir, internet trafiğinde öncelik sırası değiştirilebilir. Telefon hizmetlerinde ise ses iletimi telefon şebekeleri sayesinde yapılabilir ve görüşmenin yavaşlatılması, geri plana atılabilmesi, kesintilere yada filitrelemeye/kısıtlamalara tabi tutulması gibi kavramlar yoktur[2].
- Yasa çok açık biçimde bizlere VoIP hizmetinin Katma Değerli Komünikasyon hizmeti olduğunu ve rekabete açık bulunduğunu belirtmektedir. Yaptığımız incelemede karşımıza çıkan ilgili kanun maddesini aşağıya alıntı olarak geçiyoruz. İlgili kanun maddesinde “her türlü mesaj formunda değişiklik/yeniden yapılandırma” kavramları ile sesin internet üzerinden analog formundan dijital forma dönüştürülüp “paket” olarak gidişi netleştirilmiştir. Böylece VoIP, ister bilgisayarınızdan mikrofon vasıtasıyla, ister bilgisayara taktığınız IP Telefon cihazı ile isterseniz, Klasik Telefonunuzu bilgisayar sistemine takarak yapacağınız herhangi bir mekanizma ile “ses” bilgisini “paket” bilgisine dönüştürüyorsanız bu Katma Değerli Hizmet kapsamına girer ve rekabete kanun ile açıktır.
İlgili Kanun Maddesi:
VoIP internet/intranet hizmeti olması açısından; 4502 sayılı yasanın, 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu’nun 3.maddesinde belirtildiği üzere telekomünikasyon şebekeleri üzerinden ses iletimini ihtiva eden telefon hizmetleri ve altyapı dışındaki tüm hizmetler ve özellikler “Aboneler arasında iletilen ses ve veri dahil her türlü mesajın formu, muhtevası, kodu, protokolü veya benzer hususları üzerinden bilgisayar işlemleri ile veya başka suretle işlem yapıp, aboneye veya kullanıcıya ilave, farklı veya yeniden yapılandırılmış bir mesaj ileten veya yüklenmiş, kaydedilmiş mesaj ve veriler ile aboneler arası interaktiviteyi sağlayan telekomünikasyon hizmetleri” diye tanımalanan “Katma Değerli Telekomünikasyon Hizmetleri” tekel kapsamı dışında tutularak rekabete açılmıştır.İlgili kanunun (406. Telgraf ve Telekom Kanunu) açıklamalarında telekomünikasyon tanımı yapılmış ve bu tanım içerisinde 3 hizmet grubundan söz edilmiştir. Bu hizmet gruplarının açıklamaları göz önüne alındığı zaman VoIP’nin kesinlikle Katma Değerli Telekomünikasyon hizmetleri arasında olduğu, Klasik Telefon-Telefon görüşmesinin PSTN üzerinden yapıldığı dikkate alınırsa, PSTN-PSTN görüşmenin Tekel kapsamına girdiği anlaşılmaktadır.
-
– İlgili Madde Tanımları
- Katma değerli telekomünikason hizmetleri, ek 18.madde kapsamında sayılan hizmetler ve 2.maddenin (c) fıkrasında belirtilen tekel süresinin sonundan itibaren olmak üzere tekel kapsamındaki telekomünikasyon hizmetleri de dahil tüm telekomünikasyon hizmetleri, ilgili hizmetin türüne göre ancak bir görev sözleşmesi, imtiyaz sözleşmesi, telekomünikasyon ruhsatı veya genel izin kapsamında yürütülebilir.
- Ek 18.madde kapsamında sayılan hizmetler, ancak bir imtiyaz sözleşmesi veya telekomünikasyon ruhsatı ile yürütülebilir.
Yukarıda bahsi geçen 406 sayılı kanunun 3.maddesinde 3 ayrıtanım yapılmıştır. Bu tanımlarda yer alan hizmetler;
1. Katma Değerli Telekomünikasyon hizmetleri
2. Ek 18.madde kapsamında sayılan hizmetler
3. Tekel kapsamındaki telekomünikasyon hizmetleri
Telekominikasyon: Her türlü işaret, sembol, ses ve görüntünün ve elektrik sinyallerine dönüştürülebilen her türlü verinin kablo, telsiz, optik, elektrik, manyetik, elektro manyetik, elektro kimyasal, elektro mekanik ve diğer iletim sistemleri vasıtasıyla iletilmesi, gönderilmesi ve alınmasını;
Madde-3(Değişik 4502):İlgili yasa incelendiğinde, internet hizmetinin verilmesi hususunda izin belgesine sahip olan tüm kurumlar (ISS- İnternet Servis Sağlayıcı ve muadili kurumlar), izin belgeleri doğrultusunda internet servislerini rahatlıkla yerine getirebilirler. Bu anlamda VoIP’de –adından da açıkça görüldüğü gibi Voice over Internet Protocol- bir internet hizmetidir. Bu hizmetin verilmesini sağlayan kurum VoIP hizmetinide rahatlıkla Video Konferans, E-mail, Web gibi verebilir.
İlgili yasa maddesinde Katma Değerli Telekomünikasyon tanımı şöyle yapılmıştır;
- İnteraktif Hizmetler: Telekomünikasyon hizmetini veren ile hizmeti alan arasında karşılıklı iletişimi sağlayan hizmetlerin tümünü
- İnternet Sistemi: Bilgisayar, bilgisayara bağlanabilen yazıcı gibi alıcılar ve uygun diğer terminal cihazlar kullanılmak suretiyle veri sunma, veri tabanlarına erişim, elektronik mektup gönderme ve alma, konferans, elektronik ticaret ve benzeri her tür interaktif hizmetlerin sunulmasını ve bu hizmetlerin alınmasını, anılan hizmetlere ait bilgilerin depolanmasını ve gerektiğinde kullanıcısına sunulmasını sağlayan; kablolu veya kablosuz, uydu uzay kesimi, GSM veya GMPCS altyapısı ve sabit şebeke altyapısı gibi tüm altyapı sistemlerini iletim ortamı olarak kullanabilen ekipman ve tesislerin tamamını,
- İnternet Servisi: İnternet sistemi vasıtasıyla kullanıcılara verilen telekomünikasyon hizmetini,
- İnternet Servis Sağlayıcı(“ISP”Internet Service Provider): Son kullanıcılara, kurumlara ve diğer ISS’lere internet erişimi, Mail, Web sayfası hizmetleri ve Sanal Hosting (ev sahipliği) gibi ilgili servisleri sağlayan sermaye şirketini
belirtecek şekilde ayrıntılı tanımları yapmıştır.
Internet altyapısına bağlanmak için mutlaka “Router” denilen cihaz kullanılır. Ve İnternet altyapısında gezebilmek, iletişim kurabilmek için IP adresine mutlak gereksinim vardır. PSTN altyapısında Router cihazları yoktur. Telefon Şebekeleri vardır. Router’lar aracılığı ile “Bilgisayar Ağları” birbirlerine bağlanmaktadır. Router, Telgraf ve Telefon cihazı değildir. Internet’e çıkmak “Router” üzerinden gerçekleşir. Çünkü Ön Bilgi bölümünde aktardığımız bilgide de belirttiğimiz gibi “İnternet, bilgisayar ağlarının router cihazları ile birbirlerine bağlanmak suretiyle teşekkülünden oluşan Büyük Bilgisayar Ağıdır”. ISS’ler internet hizmeti verdiğine göre, zaten kendi altyapılarında bu cihazları kullandıkları için rahatlıkla diğer internet hizmetleri ile beraber VoIP hizmeti verebilirler.
Bilgisayar Ağı omurgasına bağlantı yapan cihazlar Bilgisayar Ağı elemanları arasında yer alırlar. Uç cihazlar olarak da bilinen bu elamanlar birer terminaldir.
- Terminal cihazlar, IP adresleri vasıtasıyla bilgilerini Router’a gönderirler.
- Terminal cihazlardan gelen bilgiler Router üzerinde tekrar bir form değişikliğine tabi tutularak internet üzerine gönderilirler.
- Bilgisayar Ağı omurgasına bağlanan terminaller, Telefon Şebekesi/Telekomünikasyon cihazları değillerdir.
Bu konu ile ilgili yasa maddesinin açılımları aşağıda vurgulanmıştır ilgili yasa maddesinde Telekomünikasyon tesisi/şebekesi ve Terminal Cihazı tanımı şöyle yapılmıştır;
- Telemonünikasyon Tesisi: Telekomünikasyon şebekesini oluşturan ve kendi içinde bütünlük arz eden bölümlerin herbiri.
- Şebeke: Bir veya daha fazla nokta arasında telekomünikasyonu sağlamak için noktalar arası bağlantıyı teşkil eden anahtarlama ekipmanları ve hatlar da dahil olmak üzere her türlü iletim sistemleri ağı
- Terminal Cihazı: Telekomünikasyon şebekesinin veya diğer telekomünikasyon sistemlerinin uç noktasına doğrudan ya da dolaylı olarak bağlanılabilen ve ses ve/veya veri gönderme, işleme ya da alma işlevlerine sahip olan, şebekeye bağlanabilirliği Kurum tarafından onaylanmış cihazlar.
Yazının sonuç bölümünü VoIP Hakkında Yasalara Teknik Bakış – 3 başlığı altında okuyabilirsiniz.

Kaynak : 