Yabancıların Doğrudan ya da Portföy Yatırımlarından Dışarıya Transferleri 10 Yılda 65,1 Milyar $

“Ekonomist Olmayan ve Borsa’dan Anlamayanlar için Çin Borsası, Yunan Krizi, FED Faizleri ve Türkiye Özeti…” başlıklı yazımızda, Türkiye’nin 2001 dot.com krizinden bu yana “sıcak para” ile ekonomisini döndürdüğünü anlatmıştık. Bu döndürmenin bir maliyeti olduğunu da belirtmiştik.

Dünya Gazetesinde yer alan bir habere göre, yabancıların Türkiye’deki doğrudan ve portföy yatırımlarından elde ederek ülkelerine aktardıkları kârlar dolayısıyla, yurtdışına toplam kaynak transferi 2005 – 2015 (Haziran sonu) arasında 65,1 milyar $’a ulaştı.

Ülkemizdeki sıcak paranın çıkışını hızlandıracağı belirtilen, ABD Merkez Bankası FED’in faiz artırım kararını ne zaman uygulayacağına yönelik beklenti devam ediyor. Bu çıkışın durumunu anlamaya yönelik olarak daha önce Dünya gazetesinde yayınlanan bazı rakamları okuyucularımız için sunuyoruz.

Portföy yatırımlarından sağlanan gelir daha fazla

2005 yılından bu yana yabancıların hisse senedi, devlet iç borçlanma senedi gibi araçlara dayalı portföy yatırımlarından elde ederek, yurtdışına aktardıkları kaynak tutarı, toplam içinde % 57 yani 37,4 milyar $’a ulaştı. Bu son 10 yıl içinde ekonomimizi rahatlatmak üzere ülkeye girmesine izin verilen ya da yüksek faiz verilerek desteklenen “sıcak para”ya karşı ülkenin ödediği diyet. Aynı dönemde doğrudan yatırımlardan elde edilerek yurtdışına (temettü vs şeklinde) aktarılan kaynak tutarı ise 27,7 milyar $ oldu.

Dünya Gazetesinin Merkez Bankası ödemeler dengesi verilerinden yararlanarak yaptığı hesaplamalara göre, bu yıl ocak-haziran döneminde doğrudan yatırım kaynaklı transfer 2,6 milyar $, portföy yatırımı kaynaklı transfer 2,3 milyar $ seviyesinde gerçekleşti. Toplam kaynak transferi ise % 7.5 oranında artarak 4,6 milyar $’dan, 4,99 milyar $’a yükseldi.

2015 İlk Yarıda, doğrudan yatırım kar transferi, portföy kar transferini geçti

2015 yılında daha önceki yıllardan farklı olarak, yılın ilk yarısında “sıcak para” kaynaklı kar transferi, doğrudan yatırımlardan elde edilen kaynak transferinin altında kaldı. Yılın ilk yarısında 2,3 milyar $’lık porföy kaynaklı kar transferi yapılırken, doğrudan yatırımlar kaynaklı transfer tutarı 2,6 milyar $ oldu.

Doğrudan yatırım girişi azaldı

Öte yandan 2015 yılı Ocak-Haziran döneminde fiili doğrudan yatırım girişi geçen yılın aynı dönemine göre % 15 azalarak 1,86 milyar $’a geriledi.

Aşağıda bu çıkışları tablo olarak görebilirsiniz

[1] Yabancılardan 10.5 yılda 65 milyar dolar transfer