2017 QS Dünya Üniversite sıralamasına göre ilk 3 sırayı (1) MIT – Massachusetts Institute of Technology, Stanford Üniversitesi ve Harvard Üniversitesi almışlar. Hala birçok alanda iş başvurusunda mezun olduğunuz üniversite, aldığınız notlar önemli olsa da yavaş yavaş zamanın ruhunu dinleyen, dönüşümü kucaklayan bazı firmalar iş başvuru koşullarını değiştiriyorlar. İngiltere’de önemli işe alım yapan firmalardan Ernst&Young “eğitim alınan kurum” bilgisini kapatma kararı almış. (2) Amerika’nın önde gelen yayıncılık kurumlarından Penguin işe alımlarda üniversite mezuniyeti koşulunu kaldırmış. (3)
Teknolojinin getirdiği olanaklar ve yeniliklerle iş modelleri, meslekler, yetkinlikler değişiyor ve değişimin ivmesi de giderek artıyor. Bu dönüşümün sonucunda birçok meslek yok olup, geleneksel yetkinlikler anlamsız kalırken yeni fırsatlar da doğuyor.
Geleneksel eğitim sistemleri bu dönüşüme ne kadar ayak uydurabiliyorlar?
Teknolojik gelişimlerin sağladığı internet, web, arama motorları, ücretsiz çevrimiçi (online) eğitimler, çevrimiçi kütüphaneler, dijital kitaplar, dergiler, mobil ortamlar ve esasen endüstri 4.0 ile gelen yapay zeka (Artificial Intelligence), Artırılmış/Sanal Gerçeklik (VR/AR –Virtual/Augmented Reality), Şeylerin İnterneti (IoT – Internet of Things) gibi teknolojiler sayesinde her konuda bilgiye her yerden her zaman ulaşabiliyorken, her şey dijital bir dönüşüm içindeyken eğitim metotlarında da dönüşüm kaçınılmaz oluyor.
Teknolojinin yarattığı dönüşüm, önceki kuşakları değişime zorlarken 1995 yılı sonrası doğan Z-kuşağı ve sonrasında doğan nesiller internetsiz ve mobilitenin olmadığı bir dünyayı tanımıyorlar. Bu nesilleri eğitirken hala aynı yöntemlerle eğitim yapıp, bir sınıfta bir veya birden fazla eğitmenle, farklı öğrenme kapasitesindeki ve eğilimindeki çocuklara aynı içeriği öğretmeye çalışmak ve onları değerlendirmek yeterli mi?
Eğitimde dijital dönüşüme ayak uydurabilmek üzere birçok çalışma yapılıyor ve bu ilginç deneysel örneklerden bazı önemli sonuçları gözlemlemek mümkün oldu:
Yapay zekâ dersinde yapay zekâ kullanımı – Jill Watson
2014 yılında Georgia Tech Üniversitesi’nde (4) çevrimiçi (online) olarak yapay zeka dersi verilmeye başlanmış. Her dönem bu dersi 350 öğrenci alıyormuş. Çevrimiçi bu dersin tartışma platformu son derece aktif olarak kullanılıyormuş ve asistanlara sorular soruyorlarmış ve bu sorular 2015 yılında 10.000’i bulmuş. Soruların genellikle birbirini tekrar ettiğini, eğitmenlerin çok fazla zamanını aldığını ve zorladığını görmüşler. Bu problemi çözmek için IBM’in Watson teknolojisini kullanarak Jill Watson adını verdikleri ilk yapay zekâ eğitmenini devreye almışlar. 9 asistanın görev aldığı bu sınıfa Jill Watson 10. Asistan olarak katılmış. Öğrenciler Jill Watson’ın gerçek bir asistan olduğunu bilmiyorlarmış. Makine öğrenmesi (Machine Learning) yöntemleriyle giderek gelişen Jill Watson sonunda %97 başarıyla soruları cevaplamış ve asistanların önemli yükünü üstlenmiş.
Yapay zekâ asistanı ile sağlanan avantajlar:
- Yapay zekâ 7×24 aynı kalitede soruları cevaplar
- Sürekli öğrenir ve gelişir
- Eğitmenleri monoton ve sıkıcı iş yükünden kurtarıp daha yaratıcı işlerle uğraşmalarına imkân sağlar.
Üniversite sınavına giren yapay zekâ uygulaması – Todai
Japonya’da Üniversite sınavını geçebilmek için 2 aşamalı bir süreci geçmek gerekiyor. 1. aşamada çoktan seçmeli sorular soruluyor.2 aşamaya geçebilmek için 1. aşamada 7 konuda sorulan soruların %85’ini başarmak gerekiyor. 2. aşamada ise 600 kelimelik bir kompozisyon yazılması isteniyor.
2016 yılında Todai (5) adındaki yapay zekâ kullanan robot, ilk bölümdeki soruları kolaylıkla yapabildiği gibi 2. aşamada da Wikipedia’dan ve ders notlarından derleyerek birçok öğrenciden çok daha iyi bir kompozisyon yazmayı başarmış. Todai, 2016 yılında 500 bin kişinin girdiği bu sınavı ilk %12 diliminde başarmış.
Yapay zeka ile eğitimde dönüşüm bir fırsat olacak
Yapay zekâ eğitimi dönüştürürken:
- Kolaylaştırıyor
- Hızlandırıyor
- Daha keyifli hale getiriyor
- Eğitmenlerin yükünü hafifletiyor yaratıcılığa zaman kazandırıyor
- Monotonluktan kurtarıyor
- Kişiselleşmeye olanak sağlıyor
Son 6 yılda yaklaşık 800 üniversite 8000’e yakın açık çevrimiçi ders açmış. Kitlesel Çevrimiçi Açık dersler (MOOC- Massive Open Online Courses) adı verilen bu derslere her zaman her yerden erişilebiliyor. (6) Dünyanın en önemli üniversitelerinin yüzlerce dersine sınırsız ulaşabilmenin yanı sıra Youtube videoları, Udacity, Cousera, Edx gibi platformlar üzerinden de bilgi edinmek, eğitim almak mümkün.
Eğitimde insanı robottan farklılaştıran en önemli konunun “bilgi” değil “anlam” olduğunu görerek yeni bir eğitim anlayışı üzerinde çalışmalıyız. Artık bilgiye erişmek değil doğru ve yerinde bilgiye ulaşmak ve onu kullanıp anlamlandırabilmek üzerine eğitim sistemlerimizi yapılandırmalarıyız. Teknolojinin getirdiği yenilikleri bir tehdit olarak görmek yerine başta eğitim olmak üzere her alanda hayatımızı zenginleştirecek, iyileştirecek değer katacak araçlar olarak görmeli ve azami faydayı elde etmek üzere fırsata dönüştürmeliyiz.
[2] Do employers actually care which university you went to?
[3] Penguin ditches degree requirement for job applicants
[4] Meet Jill Watson: Georgia Tech’s first AI teaching assistant
[5] Education meets AI revolution
[6] 200 universities just launched 600 free online courses. Here’s the full list
Kaynak : 