Uluslararası Yatırımcılar Derneği’nin (YASED) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 13 Şubat 2025 tarihinde paylaştığı Ödemeler Dengesi İstatistiklerinden derleyerek hazırladığı Rakamlarla Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Bültenine göre, 2024 yılında Türkiye’ye 11,3 milyar dolarlık Uluslararası Doğrudan Yatırım (UDY) girişi gerçekleşti.
13 Şubat 2025 tarihinde paylaşılan güncel resmi verilere göre, 2024 yılının aralık ayında, Türkiye’ye, 1.972 milyon dolar değerinde UDY girişi gerçekleşti. Güncel bu istatistikle beraber, yıl boyunca Türkiye’ye gelen toplam UDY miktarı, 11,3 milyar dolar olarak kaydedildi. 2024 yılında 2023 yılına göre yüzde 5,6 oranında artış kaydedilirken 2002 yılından itibaren Türkiye’ye gelen UDY girişlerinin toplam değeri ise 274 milyar doları aştı.
Aralık ayında gerçekleşen toplam UDY girişi 1.972 milyon dolar olarak hesaplanırken bu yatırımların 1.221 milyon doları yatırım sermayesi şeklindeydi. Aralık ayındaki toplam UDY’nin 499 milyon doları borçlanma araçları, 255 milyon doları yabancı uyruklulara gayrimenkul satışı yoluyla kaydedildi. Aynı ay içerisinde yatırım tasfiyelerinin 3 milyon dolar değerinde aşağı yönlü etkisiyle, aralık ayındaki toplam UDY girişi, 1.972 milyon dolar oldu.
2024 Yılında En Fazla Yatırım ‘’Toptan ve Perakende Ticaret’’ ile ‘’Bilgisayarların Elektrik-Elektronik ve Optik Ürünlerin İmalatı’’ Sektörlerinde Gerçekleşti
2024 yılında gerçekleşen 6.691 milyon dolar değerindeki yatırım sermayesi girişleri içerisinde, 1692 milyon dolarlık yatırım girişi ile ‘Toptan ve Perakende Ticaret’ yüzde 25 oranında bir pay aldı. ‘Bilgisayarların Elektrik-Elektronik ve Optik Ürünlerin İmalatı’ sektörü ise 2024 yılında gerçekleşen yatırım sermayesi girişlerinden yüzde 10 düzeyinde bir pay aldı. En fazla yatırımın gerçekleştiği diğer bir sektör ise yüzde 9 düzeyinde bir pay ile ‘Kimyasalların Kimyasal Ürün. ve Temel Eczacılık Ürün. ile Malzemelerinin İmalatı’ oldu.
Aralık 2024 dönemine göz attığımızda ise öne çıkan sektörler ve yatırım sermayesi girişleri içindeki payları sırasıyla, ‘Toptan ve Perakende Ticaret’ (%46), ‘Gıda İçecek ve Tütün Ürünleri İmalatı’ (%11), ‘Bilgisayarların Elektrik-Elektronik ve Optik Ürünlerin İmalatı’ (%7), ‘Kimyasalların Kimyasal Ürün. ve Temel Eczacılık Ürün. ile Malzemelerinin İmalatı’ (%6) ve ‘Mesleki Bilimsel ve Teknik Faaliyetler’ (%5)’ sektörleri olmuştur.
2024 Yılında Ülkemize En Fazla ‘Hollanda’, ‘Almanya’, ‘Amerika Birleşik Devletleri’, ‘İrlanda’ Ve ‘Azerbaycan’dan Yatırım Geldi
2005’ten 2023’e kadar ülkemize gelen yatırımların %58’sinin kaynağı olan ‘AB27’ ülkeleri, 2024 yılında da yüzde 55 düzeyinde bir paya sahip oldu. Yüzde 14’lük oranla 2005-2023 döneminde ülkemize gelen yatırım sermayesi girişlerinde ikinci en büyük yatırım kaynağı olan ‘AB27 üyesi olmayan Avrupa Ülkeleri’ ise 2024 yılında da ülkemize gelen yatırımların yüzde 15’inin menşei oldu.
Aylık verilere göz attığımızda, Aralık 2024 döneminde Türkiye’ye gelen yatırım sermayesi türündeki UDY akışları içinde başlıca yatırım kaynağı olan ülkeler, ‘Hollanda’ (%41), ‘Birleşik Arap Emirlikleri’ (%15), ‘İrlanda’ (%8), ‘Amerika Birleşik Devletleri’ (%7) ve ‘Almanya’ (%5) oldu.
Kanal Ekonomilerinin Etkisi Dışarıda Bırakıldığında 2024 Yılında Küresel UDY’de Düşüş Görüldü
UNCTAD tarafından 20 Ocak 2025 günü yayımlanan “Küresel Yatırım Trendleri Bülteni No. 48” verileri incelendiğinde küresel uluslararası doğrudan yatırım (UDY) tutarının 2024 yılında tahmini olarak 1,4 trilyon ABD dolarına ulaşarak bir önceki yıla göre yüzde 11’lik bir artış gösterdiği ancak yatırımların nihai destinasyonuna ulaşmasına aracılık eden Avrupa’daki kanal ekonomileri (conduit economies) hariç tutulduğunda, toplam küresel UDY yaklaşık yüzde 8 oranında azaldığı görülmekte.
UNCTAD bülteninde özellikle altyapıya yönelik yatırımlar kapsamında gerçekleşen uluslararası proje finansmanı türündeki UDY projelerinde sayı ve değer bakımında azalış trendine dikkat çekilirken gelişmekte olan ülkelerde Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının (SKA’lar) hayata geçirilebilmesi açısından önemli olan yatırımlardaki azalışa da vurgu yapılmakta. Öte yandan 2024 yılında gerçekleşen sabit sermaye türündeki UDY akışları içerisinde, özellikle yapay zekâ teknolojilerinin yükselişi ile yarı-iletkenler, veri merkezi ve veri işleme sektörlerinde gelişmiş ülkelerde gerçekleşen mega projelerin öne çıktığı belirtilmekte.
Kaynak : 