Bu partilerde* dedikodu vardı ama farklı bir konuda. Yani “gerçek dünyanın”, “ağızdan ağıza” denen yöntemiyle “Firefox’un yeni özellikleri ve ek uygulamalar” tanıtıldı ve yayıldı. Mozilla Vakfı tarafından geliştirilen Firefox programı, bağımsız geliştiricilerin yarattığı bu ek küçük-akıllı uygulamalarla zenginleştirildi.
Şimdilik ek uygulamalar, bunları yükleyen ve kullanan kişiler tarafından (bir nevi dedikodularla) tanıtılacak. Kanada Ulusal Araştırma Konseyi’nde çalışan Firefox kullanıcısı Stephen Downes’a göre eklenen özellikler FireFox kullanıcılarının kullanımı ile gelişecek; “Bu uygulamaları kurmak çok kolay. Bir düğmeye basıyorsun ve kullanmaya başlıyorsun. Gerçekten çok hoş. İnsanlar bunu bir kez görünce kopamaz ama bir müddet sadece erken benimseyenlerce kullanılacak diye düşünüyorum. Çok kullanılmaya başlanmasını, 1 ya da 2 yıldan önce hissedemeyeceğiz gibi geliyor” diyor.
Sayıları gittikçe artan yeni Firefox kullanıcıların büyük çoğunluğu şimdilik temel özellikleri kullanıyorlar. Mozilla Vakfı yöneticileri geçtiğimiz pazartesi günü ilk 2 hafta sonunda tarayıcının yükleme sayısının 5.6 milyona ulaştığı açıklamasında bulundular.
Mozilla’nın ek fonksiyonlar sayfasında, şu anda çeşitli fonksiyonlar sağlayan 132 uygulama var. Bunların bir kısmı “olursa iyi olur” cinsi özellikler, bir kısmı ise “mutlaka olmalı” türü özellikler.
“Olursa iyi olur” türü özellikler arasında Watchcow.net’in Amazon’un Besleme Enjektörü (Amazon Feed Injector)’ü var. Bu Firefox’un canlı favori sayfalar özelliği kullanılarak, Amazon ürünleri ve istek listesi sayfalarından RSS besleme sağlayan bir uygulama. Bunun dışında Weather.com (hava tahmin) sayfalarından bilgi sunan ve sayfanın sağ alt köşesinde yer alan WeatherFox uygulaması bu türe giriyor. WeatherFox’a posta kodu girilerek, yerel ayarlamalar yapılabiliyor.
“Mutlaka Olmalı” kategorisinde Güvenli şifre üreteci (SecurePassword Generator) ve SpoofStick (hileli sayfaları tespit ediyor) gibi uygulamalar var.
Vancouver Mozileum’daki partide 20 kişi çok yeni bir uygulama olan Wikalong üzerinde tartıştılar. Alışageldiğimiz Wiki’nin aksine, yani kullanıcılara kollektif “serbest edit etme” hakkı verilmiş sayfalarda web sayfasına ekleme yapmak ya da edit etmek özelliğinin aksine, Wikalong daha çok önceki ziyaretçilerin yorumlarının toplanması anlamına geliyor.
Wikalong uygulaması ile ziyaretçiler, önceki açıklamaları görebiliyor ve kendilerininkini de ekleyebiliyor. Mesela bir gazete haberine yorum yazmak ya da bir şirketin web sayfasına bir iş aktivitesiyle ilgili düşüncelerini yazmak gibi. Örneğin Microsoft.com sayfasına Wikalong girişi yapılması durumunda Linux, BSD, Java ve tabi ki Mozilla linkleri sayfaya eklenebilecek.
Wikalong’un bazılarını daha çok endişelendirecek başka bir boyutu ise, kullanıcıların, girişi kilitli sitelere kullanıcı adı ve şifre bilgisi ekleyebilmeleri olacak. Yapılan bir Wikalong açıklamasında NYtimes.com Online için login bilgileri veriliyordu.
Başka bir Firefox uygulaması BugMeNot ismini taşıyor. Çok daha popüler ve başarılı olan bu uygulama kilitli sitelerin açılması şeklinde. Sitenin ana sayfasında 38,268 sitenin artık “özgürleştirildiği” ilan edildi.
Wikalong, 1999’da yayınlanan başka bir servisle benzerlikler taşıyor. Third Voice, Netscape ve Internet Explorer (IE) için hazırlanmış ve kullanıcılara web sitesi içeriği konusunda yorum yapma hakkı veren bir uygulamaydı. Geliştirici şirket 2001’de kendini yoketti. Gruplarda da “3.ses Hayır” (Say No to Third Voice) kampanyası yapıldı. Medyaya göre şirketin kapanma nedeni korsanlık – güvenlik ve siber gizlilik ilkelerine aykırılıktı.
Wikalong’un yazarı, John Cappiello’dan görüşlerini almak istedik ama kendisine ulaşamadık.
Firefox’u yüklemek için http://www.mozilla.org/products/firefox/ adresini tıklayınız.
* turk-internet.com Notu :Türkiye partileri 19 kasımda Ankara Sakarya Shadow ve 20kasım İstanbul, Taksim Orta Kahve olarak planlandı. Ankara partisinin yapıldığı bilgisini alıyoruz. Partiler hakkinda bilgi için http://www.openforce.at/mozparty2 ve http://www.turkmozilla.org/ sayfasına bakabilirsiniz.
İlk versiyonu resmi duyurusu 9 kasımda yapılan Firefox, Wall Street Journal, ABD’nin bilgisayar güvenliği kuruluşu CERT gibi pek çok yer tarafından öneriliyor. Firefox’un web tarayıcıları arasında yarışı tekrar başlatacağı düşünülüyor. Bu kapsamda IE’un ilk defa % 90’nın altına düştüğü de ekleniyor. Firefox daha güvenli, daha hızlı başta olmak üzere TAB kullanma, dinamik bookmark, reklamları daha iyi engelleme, güvenli weblerin adreslerini sarı renkte gösterme gibi pek çok yenilik nedeniyle öneriliyor.
Mozilla Vakfı, Netscape’in programların kaynak kodlerını bağışlaması ile 1998’de kuruldu. Mozilla Suite, Firefox, Thunderbird ve başka bir kaç programı üretiyor. Mozilla Vakfında çalışan profesyoneller ve tüm dünyaya yayılmış gönüllü programcıların ve kullanıcıların ortak geliştirdiği bu ürünler, yazılım dünyasına bir heyacan getirdi.
Mozilla web tarayıcısı, e-posta okuma programı, IRC istemcisi, ve HTML editörü özelliklerini kapsıyor. Firefox ise, sadece web tarayıcısı olarak geliştiriliyor. E-posta okumak ve yazmak için ise Thunderbird geliştirilmekte. Bu programlar, Windows, MacOS ve Linux için geliştirilmiş durumda.
Kaynak : 