Türkiye’yi teknoloji ithal eden bir ülkeden, teknoloji ihraç eden bir ülke konumuna getirmeyi misyon edinen Otonom, kuruluşundan üç yıl sonra sektöründe pazar lideri olmayı başarmış. Hem de bunu krizlere rağmen yapmış. 3 kişi ile çıktığı yolculuğuna bugün 100’ü aşkın personel ile devam eden şirketin kuruluşu ve başarı öyküsü hakkında Genel Müdür Ersin Taşkın ile görüştük..
turk-internet.com: Otonom ne zaman ve nasıl kuruldu?
Ersin Taşkın : Otonom’un kuruluş hikayesi 97-98 yılına kadar uzanıyor. Bizler sektörde yazılımcılık yapmış insanlarız. Projelerimizde yabancı teknolojilerle ilgili destek konusunda zaman zaman sıkıntılar yaşıyorduk. Bir süre sonra biz Türkler neden bu teknolojileri geliştirmiyoruz dedik.
Araştırmalarımız sonucunda Türkiye’nin teknolojik yazılım konusunda rekabetçi olduğunu gördük. Daha sonra böyle bir şirket Türkiye’de kurulabilir mi? diye araştırdık. Bu araştırmamız 2 yıl kadar sürdü. Sonunda Otonom teknoloji şirketi modeli adını verdiğimiz bir model geliştirdik.
Bu model uluslararası pazara teknolojik yazılımlar üreten, geliştiren, satan, pazarlayan, büyüyen, borsaya açılan bir şirketi modelliyor. Nasıl eleman seçer, yazılım geliştirme, satış pazarlama metedolojileri nelerdir, üniversiteler ve teknoparklarla nasıl işbirliği yapar?
Hepsi modelin içinde yanıtlara sahip. Model kağıt üzerinde çalışıyordu. Otonom’u 21 Şubat 2000’de İstanbul Teknik Üniversitesi Yazılım Geliştirme Merkezi’nde kurduk. Daha sonra sırasıyla İTÜ KOSGEB, TÜBİTAK MAM TEKSEB, Bilkent Üniveritesi Cyberpark Teknoloji Geliştirme Bölgesi, ve İTÜ ARI Teknokent’e doğru genişledik.
Yazılım sektörü çok fazla maliyet gerektirmiyor, temel maliyet kalemi genç insan, ülkemizde bu insan kaynağı var.
Otonom, Türkiye’yi teknoloji ithal eden bir ülkeden, teknoloji ihraç eden bir ülke konumuna getirmede öncü rol üstlenmeyi ve somut bir model önermeyi misyon edinen bir şirkettir.
turk-internet.com: Otonumun kuruluşunda gerekli finansmanı nasıl sağladınız?
Ersin Taşkın : Maalesef bu projeye finansman ayıracak bir kurum bulamadık. Yol ayrımına gelmiştik ya projeden vazgeçecektik ya da farklı yöntemler bulacaktık. İlk olarak İTÜ YGM’den ofis, laboratuvar ve donanım desteği aldık, sonra KOSGEB’den başlangıç için önemli bir finansman desteği gördük. Yazılım üretim planlarımızı değiştirerek erken satışa yönelik ürünler sunmaya başladık.
KOSGEB desteğini erken dönem satış gelirlerimizle birleştirince ilk yılı atlattık. Daha sonra zaten satış pazarlama faaliyetlerimize başladık ve pazar liderliğine kadar yükseldik. Derken TÜBİTAK TİDEB’den almaya başladığımız hibe destek te büyümümezi destekledi. Ancak başlangıç evresinde alınan finansal destekler tek başına yeterli değildi. En büyük maliyet yazılımcı maaşıdır.
Biz yeterli finansman koyamadık ama onun yerine doğru insanı koyduk. İlk ortaklar olarak bütün knowhow’ımızı aktardık. Misyonumuzu sahiplenen, bize gönül veren çok yetenekli arkadaşlarla düşük maaşlarla yola çıktık. Bu arkadaşlarımıza zaman içinde şirket hisselerinden vermekteyiz. Yani Otonom yazılımcılarınındır diyebiliriz. Bu arada İTÜ başta olmak üzere üniversitelerle işbirliğimizin de Ar-Ge yatırımlarımızda ciddi boyutlarda maliyet indirimi getirdiğini vurgulamalıyım.
Sonuç olarak neredeyse sıfır sermayeyle pazar liderliğine yükselen bir yazılım şirketine giden yol Otonom Teknoloji Şirketi Modeli’nde anlatılıyor. Misyonumuz gereği bu modeli öğrettiğimiz bir danışmanlık hizmetimiz var. Bu modelin genç girişimcilere örnek olmasını amaçlıyoruz. Bu modelin danışmanlık hizmetinin KOSGEB desteği kapsamına alınması için çaba harcıyoruz. Böylece modelimizin yaygınlaşmasını da KOSGEB kanalıyla finanse edebileceğiz. Bu konuda İTÜ KOSGEB ile görüşmelerimiz sürüyor.
turk-internet.com: Hizmetlerinizden bahseder misiniz?
Ersin Taşkın : Oyun, video, doküman yönetimi, savunma sanayii ve güvenlik gibi sektörler arasından bir seçim yaptık. Doküman yönetimini seçtik. Doküman yönetiminde teknoloji geliştiriyoruz. Geliştirdiğimiz teknolojiler arasında yapay sinir ağlarına dayalı yazılımlar da var. Doküman Yönetimi, e-arşiv, görüntü işleme, İş Akış Yönetimi, Yüksek Hacimli Belge Tarama, Form İşleme (OCR,ICR, OMR, Barkod), COLD ürünlerimizden oluşan doküman teknolojileri pakedimiz sektörde dünyanın en geniş ürün yelpazesine sahip.
Bu sektörde tek yerli teknolojiyiz. Biz sektöre girdiğimizde Türkiye’de yabancı ürünler cirit atıyordu. Otonom’un başarısından sonra yerli ürünlere bir yönelim oldu. Bu da bir rant oluşturdu. Piyasaya yeni yerli firmalar girmekte. Fakat bu firmalrın ürünleri yine de büyük ölçüde yabancı teknolojiye dayanmakta. Bizim gibi üniversitelerimizle işbirliği yaparak toolkit geliştiren firma yok.
turk-internet.com: Doküman Yönetimi nedir? Niçin bu kadar önemlidir?
Ersin Taşkın : Doküman Yönetimi bir kurumun çalışanlarının ister kağıt ister elektronik, aradıkları dokümanları kolaylıkla bulabilmesini, yetkileri çerçevesinde erişebilmesini, paylaşabilmesini, iş süreçlerine sokabilmesini, kısacası evrakların yönetilmesini sağlayan bir teknolojidir.
Bilgisayar çağından önce işler kağıt ortamların verimsizliğinde yürüyordu. Daha sonra bilgisayardan verilere ulaşabildik. Ancak yine de kağıt belgelerdeki bilgiler için bilgisayarımızın başından kalkmamız gerekiyordu. Elektronik dokümanlardaki bilgiler içinse dokümanı oluşturan kişi veya departmanla temasa geçmemiz gerekiyordu. Her halükarda veritabanındaki bilgiye bilgisayardan ulaşırken belge tabanındaki bilgi için bilgisayarımızdan tam yararlanamıyorduk.
Doküman yönetim sistemleri sayesinde artık bilgi ister veritabanında olsun ister evrakta olsun, bilgisayarımızdan kalkmadan anında ulaşabileceğimiz bir mesafededir. Ayrıca çok önemli kağıt teknolojileri var. Kredi kartı formları, anket formları, kamuda yaygın olan beyannamelerin, başvuruların ve kağıt evrakların işlenmesi gibi konular da bizim alanımıza giriyor.
Bir büyük kamu doküman yönetim sistemi projemizde TÜBİTAK sayısal imza teknolojisini kullanıyoruz. Sayısal imza yasası çıktığında bu yapıyı isteyen özel sektör ve kamu kuruluşlarına hızla uygulayabileceğiz. Bu durumda bir kuruluş için kağıtsız ofise geçmek artık hem teknolojik hem de yasal açıdan kolay olacak.
turk-internet.com: Türkiye’de ve dünyada doküman yönetiminde durum nedir?
Ersin Taşkın : Dünyada doküman yönetim sistemi çözümleri uzun süredir uygulanmaktadır. Türkiye gibi ülkeler yeni yeni gelişen pazarlardır. E-devlet gibi patlama noktasında. Çünkü kamu kurumları dokümana bağlı çalışan kurumlardır. 2004’te bu patlamanın daha da büyüyeceği kesindir. Yine çevremizdeki ülkelere baktığımızda doküman yönetimi bakımından bakir olduklarını görüyoruz. Önümüzdeki dönemde çevredeki ülkerleri de değerlendirmeyi planlıyoruz.
turk-internet.com: Sizin Doküman Yönetim Sistemi’nizde neler var?
Ersin Taşkın :
otoDoc : Doküman Yönetim Sistemi
otoArchive : Arşiv Sistemi
otoFlow : İş Akış Yönetim Sistemi
otoImaging: Görüntü İşleme Sistemi
otoCapture: Yüksek Hacimli Belge Tarama Sistemi
otoCold : Cold sistemi
fromForm : Form İşleme Sistemi
Bunların hepsini içeren otoDMS dünyanın en geniş ürün paketidir.
Bu ürünler yüksek kapasitelidir. Türkiye’de 30 projede denenmiştir. Birçok yerli firmaya ilham kaynağı olmuştur. Tamamen yerli teknolojiye dayanır.
turk-internet.com: Gerçekleşen projelerinize örnekler verebilir misiniz?
Ersin Taşkın : Referanslara bakacak olursak Hava Kuvvetleri, Pamukbank, Dışbank, Family Finans, Finans Leasing, Başak Hayat Sigorta, Ereğli Demirçelik, Ford Otosan gibi kurum ve kuruluşlar var. Bunun dışında İTO bizim için çok önemli. 9 milyon sayfadan fazla evraklarını işledik. Ticaret sicil gazetelerini elektronik ortama aktardık.
Shell Club Smart Kart projesinde 1,5 milyon formun verilerini form işleme sistemimizde girdik. Shell projesi kazandığımız uluslararası bir ihaleydi. Shell bu projeyi aslında 10’dan fazla ülkede yürütüyordu. Bizim projemiz Shell tarafından bu ülkeler arasında “best practice” seçildi. Bu Otonom’un kazandığı ilk uluslararası başarıydı.
Bunun dışında İETT Toplu Taşıma Seyahat Kartları Projesi’ni gerçekleştiriyoruz. Form işleme, kart yönetim sistemi ve kişiselleştirme yöntemleriyle.
Denizbank’ın tüm doküman yönetim sistemi bizim ürünümüz tarafından gerçekleştiriliyor. otoDMS Türkiye’de Hava Kuvvetleri, Denizbank, Pamukbank gibi binlerce client üzerinde denenmiş ve teknolojisi ispatlanmış bir yerli üründür.
turk-internet.com: Otonom 3 yılda nasıl bir değişim yaşadı. Bugün kaç müşterisi var?
Ersin Taşkın : Üç yılda 3 kişiden 100 kişilik çekirdek kadroya ulaştık. Bu sayı zaman zaman projelerde 200’e yaklaşıyor. 4 ilde 6 ofisimiz var. Almanya ofisimizi bu yıl başında açacağız, çalışmalar hızla sürüyor. Almanya’ya ilk ihracatımızı bu yıl sonuna kadar gerçekleştirmiş olacağız.
Bilişim 500 2003’te iş uygulamaları yazılımında 10. sırada yer aldık. İlk 10’da Microsoft, IBM, Oracle gibi dünya devleri ve Autocad, Adobe gibi yazılımların Türkiye distribütörleri var. 2002 yılı verilerine göre ilk 10’da yerli yazılıma dayalı gelir anlamında bir Logo var, bir de biz varız. Doküman yönetiminde ise listedeki tek firmayız ve pazar lideriyiz.
Sıfırdan pazar liderliğine ulaşmak, ihracata başlamak, krizlere rağmen büyümek, bu çok ilgi çekici bir başarıdır. Hedefimiz bu modeli yaygınlaştırmak. İlk etapta danışmanlık hizmeti ile daha sonra bir kitap veya program olarak yaygınlaştırmayı düşünüyoruz.
Bugün 30’u aşkın bir kurumsal müşteri sayısına sahibiz. Toplamda 50.000 kullanıcılı yazılım lisansı sattık. Henüz kobilere hitap eden projeler yapmıyoruz.
turk-internet.com: Bundan sonraki hedefleriniz nelerdir?
Ersin Taşkın : İhracat, ihracat, ihracat…
Hedefimiz Otonom’un uluslararası bir yazılım şirketi olması. Şu aşamadaki hedefimiz yurtdışına adım atmak. Buna da Almanya’yla başlıyoruz. Almanya’dan tüm Avrupa’ya satış yapmayı planlıyoruz. Orta vadeli diğer hedefimiz de Türki Cumhuriyetler ve Ortadoğu.
Almanya’da düzenlenecek olan Cebit Hannover Bilişim Fuarı’nda stand açacağız.
Bütün dünyanın e-devlete geçtiği günümüzde e-güvenlik giderek daha da önemli oluyor. “Rus bilgisayar korsanları Amerikan bankalarından X milyon Dolar kaçırdı, A ülkesinin bilgisayar korsanları B ülkesinin askeri sırlarını internetten yayınladı” şeklindeki haberlere giderek artan sıklıkta rastlıyoruz. Bir Amerikan F-16’sı ile Amerika’ya savaş açamazsınız, Tüm devletlerin e-devlete geçtiği yakın gelecekte teknolojik bağımlılık, ekonomik ve siyasi bağımlılıktan daha derin bir bağımlılık olacak.
Dolayısıyla, Türkiye teknoloji geliştiren bir ülke olmalıdır. Teknolojinin özü yazılımdır. Yazılımın da temel girdisi genç insandır. Bu da Türkiye’de çok. Öncelikli hedefimiz yazılım ithalatını azaltmaktır.
Sonra ise yazılım ihracatına geçmek istiyorsak kamu kurumlarının bilgi işlem şubeleri, ile TÜBİTAK’a bir mesajımız var. Yazılımlar yerli şirketler tarafından geliştirilmelidir. Bir kamu kuruluşu veya TÜBİTAK ticari bir şirket gibi yazılım ürünü pazarlayamaz, ihracat yapamaz. Bu kurumlar yapıları çerçevesinde yerli teknoloji geliştiren şirketleri desteklemelidirler. TÜBİTAK teknoloji geliştirmeye liderlik etmeli ve güvenliği yüksek konularda teknoloji geliştirmelidir. Kamu kurumları ise ürün geliştirmek yerine çözüm geliştirmelidir.
Kaynak : 