Basında ve internet mail listelerinde YouTube’da Atatürk’e hakaret edilen video görüntülerinin yer aldığı şeklindeki haberler üzerine Cumhuriyet Başsavcılığı Basın Savcısı Nurten Altınok, İl Emniyet Müdürlüğü Güvenlik Şube Müdürlüğü’ne talimat vererek, konuyla ilgili görüntüleri istedi ve gelen delil niteliğindeki bir CD’yi inceleyen Altınok, nöbetçi mahkemeden erişimin engellenmesini talep etti. Nöbetçi 1. Sulh Ceza Mahkemesi de Güvenlik Şube Müdürlüğü’nce gönderilen delil niteliğindeki bir CD’ye el koyma kararının onanması ve YouTube’a erişimin engellenmesi talebini kabul etti.
Geçtiğimiz günlerde muhtemelen mail listelerinde rastlamışssınızdır ;
http://www.youtube.com/ sitesinde büyük bir rezalet yaşanıyor.Ulu Önder’imiz adına koyulmuş bu video kemal gay turk adıyla yayında… Videonun kaldırılması için (Flag as Inappropriate) Linkine Basınız ve oradan (Hate Speech) seçiniz.
Ve en önemlisi bu maili arkadaşlarınıza da forward ediniz.
Önlem alınması için yetkili mercilerin uyarılması isteği ile …
ve benzeri mailler dolaştı. Yanısıra YouTube’a başvuran binli sayıda insan olduğu da konuşuluyor. İşte bu gelişmeler sonrası harekete geçen adli mercilerin mahkemeye başvurusu sonucu çıkan kararda “Atatürk’ün fotoğrafı ve Türk Bayrağı üzerine İngilizce küfür içeren yazılar yazılarak aşağılandığı anlaşıldığından talebin kabul edildiği” belirtildi.
Mahkeme kararının Türk Telekom’a iletilmesi üzerine, şirket karara uyarak YouTube’a ait IP’lere erişimi engelledi. Türkiye’den bağlananlar sayfada Türkçe ve İngilizce olarak:
Bu siteye erişim mahkeme kararıyla engellenmiştir !…
www.youtube.com sitesine erişim İstanbul 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2007/384 sayı ve 06.03.2007 tarihli kararı gereği engellenmiştir.
Access to www.youtube.com site has been suspended in accordance with decision no: 2007/384 dated 06.03.2007 of Istanbul First Criminal Peace Court.
ifadesi yer alan bir sayfa ile karşılaşmaya başladılar.
Olay Türkiye’den eklenen Video ile Başladı
Olay 5 Ocak’ta Türkiye’den eklenen 3 dakika 48 saniyelik bir videoda Yunanistan ve Yunan halkına hakaret içeren görüntülerle başladı. Eski Yunanlılardan kalma, homoseksüelliği çağrıştıran tarihi eserlerle bazıları ellerinde Yunanistan bayrağı taşıyan Rum homoseksüellerin görüntülerinin yer aldığı video görüntüsü Yunanistan’da tepki çekti.
Arkasından ‘Stavraetos’ takma adıyla bir kişi 3 Mart’ta Atatürk’ü ve Türkleri aşağılayan görüntüleri YouTube’e ekledi. Görüntülerde, anamisyon yoluyla yüzüne ruj ve allık sürülen Atatürk’ün resmi vardı. Bu 33 saniyelik İngilizce videoda, ‘Merhaba ben Kemal’ diye söze başlanan görüntülerde hakaretler yer aldı.
Pek çok kişinin konuyu protesto ederek YouTube’a başvuruda bulunduğu bildiriliyor.
Ahi : YouTube Olayını Sansür Olarak Nitelemek Mümkün Değil
Konuyu Avukat Gökhan Ahi’ye sorduk.
Mevcut yasal düzenlemelerimizde site erişimin engellenmesi konusunda bir hüküm yok. Bu tür engelleme kararlarını tamamen “de facto” olarak değerlendiriyorum. Meclise gelen iki ayrı tasarıda bu konudaki boşluk doldurulmaya çalışılıyor ve engelleme üzerine hukuki düzenlemeler yapılıyor. Tasarılarda genel olarak sansür havasının ağır bastığını söylemek mümkün. Çünkü her iki tasarıda muğlak ve her tarafa çekilebilir hükümler var.
Somut olayda, yani Youtube.com sitesine erişimin engellenmesi kararını sansür olarak nitelemek mümkün değil. Zira, verilen bu karar daha öncekilere hiç benzemiyor. Bu kararda, “youtube.com isimli siteden, ilgili site işleticisi tarafından sözkonusu hukuka aykırı içeriğin kaldırılması halinde, yeniden erişimin sağlanmasına” denerek şartlı bir engelleme sözkonusu olmuştur. Yani youtube, ilgili içeriği kaldırdığı an tekrar erişime açılmış olacak.
Atatürk ve Türkiye hakkında çok ağır hakaretler içeren videoları tek tek engellemenin teknik olarak mümkün olmadığını herkes biliyor. Bu videoların uyarı yoluyla kaldırılmasının istenmesi daha iyi olurdu. Ancak, bunun pratikteki zorluğunu da göz ardı etmemek gerek. Savcılık makamının önce Adalet Bakanlığı’na yazması, Bakanlığın da Amerikan Adalet Bakanlığı ile yazışması ve o kurumun da Youtube ile yazışması gerekiyordu. Bu da oldukça ağır işleyen bir süreç.
Esas sorun, youtube sitesi yöneticilerin bu tür ve binlerce sayıda olan içerikleri nasıl ayıklayacağı.. Ayıklasa bile, ertesi gün bu içerikler başlıkları değiştirilmiş şekilde yeniden yayında olacaktır. Yasaklamak ve engellemek kalıcı bir çözüm değil. Bu tür içeriklerle en iyi mücadele yöntemi, sivil kuruluşların devreye girip gerekli uyarı mekanizmalarını oluşturmasıdır. Zira, youtube kendisine bildirilen yasa dışı içeriği yayından kaldırmak için çok fazla nazlanmıyor.
Tek URL Engelleme Yapılamaz mı?
Bu arada ISS sektörünün olaya bakışını ve ilginç bir öneriyi de bir uzman şöyle özetledi:
Youtube sitesinde Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suç teskil edebilecek ve bir mahkeme tarafından erişimi engellenecek içerikler bulunması mümkün. Buna karşın konuyla ilgili olması açısından “Atatürk” ile ilintili içeriği pozitif yüzlerce video da var. Eğer tüm sitenin erişimi engellenecek olursa bu içeriğe de engel olunmuş olacak. Yani bu kararla diğer taraftan Türk Vatandaşlarının (tabii yurt dışına çıkmayanlarının) yasal hatta içeriğe, bırakın yasalarla çelişmek pozitif yönde suç sayılan konuların karşısında olan içeriğe erişmeleri engellenmiş oluyor.Bu da vatandaşların yasal haklarının elinden alınması demek. Kolaylıkla STK’lar ve diğer kuruluşlar olarak böyle bir engelin konamayacağına dair başvuruda bulunabiliriz. Diğer taraftan içeriğin engellenmesi konusuna dönersek burada ilgili videolar tek tek url’lere sahip oldukları için engellemenin bu url’ler üzerinden yapılması mümkündür.
Adli Merciler Yabancı Siteleri Kapatma Konusunda Dikkatli
Son 6-7 aydır, özellikle bilişim polisi bölümü kurulması ve adli yetkililerinin uzmanlıklarının artışı sonrasında, içerikle ilgili şikayetler ele alınmaya başlandı. Bu şikayetler örneğin “kız kardeşinin ya da kendisinin resminin yerleştirildiği ve yanına da telefon numarasının verildiği” benzeri olaylar ya da hakaret içeren ifadelerin yer aldığı içerikler veya çocuk pornosu gibi yayınlar için yapılabiliyor.
Geçen yılın hemen başında benzer bir olay Ekşi Sözlük için meydana gelmiş. 5 ay süre ile erişim engelleme devam etmiş. Ancak turk-internet.com’un Türk Telekom’a bu konuda haber yapmak amaçlı soru sorması sonrası hem sitenin Avukatına hem de turk-internet.com’a bilgi verilmiş. Avukat Başak Purut da bu bilgiyi kullanarak, ilgili içerikle ilgili düznelemenin yapılmasını sağlamış ve site yeniden erişime açılmıştı. (Bkz : Ekşi Sözlük Kapatma Olayı)
Kapatmalarla ilgili olarak adli mercilerin nasıl davrandığını sorduğumuz bir yetkili şunları söyledi :
Tabi ki, Türkiye’nin yurtdışındaki imajını düşünmek zorundayız. Nitekim hareket ederken de önce siteye ulaşmaya çalışıyoruz. Ama diğer tarafta hakkı yenen bir vatandaş olabiliyor. Mesela en son bir olayda ICQ üzerinde bir bayanın resmi ve telefonu kendi bilgisi dışında yerleştirilmişti. Şimdi bu hassasiyeti bildirmek üzere portali arıyorsunuz ve size geri dönmüyorlar. Ne yapacaksınız?
Öncelikle mutlaka ulaşmaya çalışıyoruz. Her türlü yolu deniyoruz ama sonuç olumsuz olursa, başka şansınız kalmıyor. Aksi takdirde “sansürcü” denecek diye “hukuksuzluğa prim veren” hale dönüşmek mümkün.
Polis ve Adli yetkililer “kişisel” ya da “kamusal” hassasiyet içeren şikayetleri dikkatle değerlendirdiklerini ve öncelikle ilgili içeriğin kaldırılması yönünde çaba sarfettiklerini biz de biliyoruz. Bu çabalardan 2 tanesinde (1 tanesi Google, diğeri ICQ) ilgili (kişisel hakaret içeren) içeriğin kaldırılması yönünde geri dönüş yapmamış portalleri arayarak temas ettiğimiz ve sorunun çözülmesi yönünde yardımcı olduğumuz için adli mercilerin amaçlarının öncelikli kapatmaya yönelik olmadığını söyleyebiliriz.
Özetle adli yetkililer kapatmanın Türkiye imajına zarar getirebileceği zaman daha dikkatli davranıp, çözüme yönelik çaba sarfediyorlar. Ancak olayın öte tarafında da hakkının korunması için şikayette bulunan bir vatandaş olabiliyor. Bu arada ilgili portal olayın içeriğini (hakarate uğrayan vatandaş) farkedemeyebiliyor ve cevap vermiyor. Nitekim yukarıdaki 2 olayda da benzer bir durum vardı ve Google ve ICQ 1 ay kadar cevap vermemiş durumdaydı.
Bu son olayda da, şikayette bulunan kişiler ve Türkiye’nin bir büyüğüne karşı hakaret söz konusu. Adli Mercilerin de hareket tarzı bunun engellenmesi şeklinde. Ancak YouTube bunun cevabını verecek mi merak ediyoruz.
Konuyla ilgili olarak görüştüğümüz Savcı Nurten Altınok, belirtilen videonun suç içerdiği için mahkemeye gittiklerini ama bu videonun kaldırılması durumunda olayın çözüleceğini söyledi. Google Türkiye Genel Müdürü Erem Karabay ise satınalmaya rağmen, YouTube ile Google Yönetimlerinin farklı olması nedeniyle olayın kendileriyle bir ilişkisi olmadığını belirtti.
YouTube 1 Ay Önce de Brezilya Mahkemesince Engellenmişti
YouTube 1 ay önce de Brezilya mahkemesi tarafından engellenmişti. Daniela’nın fendi YouTube’u kapattırdı! başlıklı haberde de göreceğiniz gibi Real Madrid’in yıldız futbolcusu Ronaldo’nun eski sevgilisi, ünlü Brezilyalı manken Daniela Cicarelli’nin kendi isteği dışında yayınlanan 5 dakikalık bir video’ya karşı başvurusu üzerine Brezilya mahkemesi erişimi engelleme kararı vermişti. Mahkeme kararıyla bu görüntü silininceye kadar Youtube Brezilya’da izlenmemişti.
8 mart 2007 saat 11:00 itibariyle Güncelleme : YouTube sorunu çözüldü. Bugün içinde açılma bekleniyor
Kaynak : 