Yurtdışı hatlarının geçen pazara kadar % 17 kapasite ile çalışması (şimdi % 35 kapasiteye ulaştı) nedeniyle, yutrdışıyla iş yapan bazı firmalar zarar gördü. Bu firmalar turk-internet.com’a yazarak, bu zararları konusunda neler yapabileceklerini, ne tür hareket edebileceklerini danıştılar. Biz de bu soruları, Av.Ali Suat Güzeloğlu’na sorduk. Cevaplar şöyle;
turk-internet.com : Bildiğiniz gibi 10 gündür Türkiye’nin yurtdışı bağlantıları kesik. Bu konuda zarar gören bazı firmalar bize başvurarak, haklarını nasıl arayabileceklerini soruyorlar. Kendileri için bir hareket noktası olması açısından bir kaç soru sormak istiyoruz;
TT’nin dış hat bağlantısı bir deprem sonucu koptuğu için force major olarak kabul edilebilir mi?
Av.Ali Suat Güzeloğlu : Somut olay dikkate alındığında, açılması olası bir tazminat davasında, Türk Telekomun meydana gelen zararın doğumuna neden olan deprem felaketini zorunlu neden (mücbir sebep) olarak gösterip, kusursuzluğunu savunacağını öngörebilmek zor değil. Bu nedenle sorunuzun cevabı gerçekten de büyük önem taşıyor.
Şimdi tekrar sorunuza dönersek; burada dikkat edilmesi gereken en önemli konu bizatihi depremin mücbir sebep olarak kabul edilip edilmeyeceği, önlenmesinin mümkün olup olmayacağı değildir.
Elbetteki depremin önlenmesi mümkün değildir ve deprem ve benzeri felaketlerin tamamı mücbir sebeptir Ancak; Somut olayda asıl tartışılması gereken deprem değil, deprem veya benzeri bir felaketin verdiği zararın önceden alınacak tedbir ile bertaraf edilip edilmeyeceğinin olası olup olmadığıdır.
Bir başka deyişle, iletişimi sağlayan kablonun deprem haricinde bir sebeple bile olsa iş göremez hale gelmesi ihtimalinin öngörülüp öngörülemeyeceğidir. Kısaca bu fiber kablonun herhangi bir nedenle iş göremez hale gelme ihtimalinin bulunup bulunmadığı sorunuzun cevabıdır.
Bildiğim kadarıyla Singapur’dan yola çıkıp İngiltere’de sonlanan bu (kul yapısı) kablodan T.Telekomun sadece data iletişimi için yararlanmadığı, aynı zamanda ses iletişimi hizmeti de aldığıdır. Ülkenin yurtdışı ses trafiğinde bu olay nedeniyle herhangi bir problemi yaşamamış olmamızın sebebi ise, bu trafiğin alternatif yollarla taşınmasıdır. Yani T.Telekom ses trafiğinde basiretli bir tüccar gibi davranıp, olası tehlikeleri öngörüp, yedekli çalışarak aksamaya imkan tanımamıştır.
Oysa internet erişiminde aynı tehlike öngörülmüş olmasına rağmen, gerekli özen ve hassasiyet gösterilmemiştir. Bu açıklamalar sonrasında T.Telekomun “ben bu hattın kopabileceğini öngöremedim, tedbir almam da gereksiz bir davranıştır. Ses önemlidir ama data için tedbir almak gereksizdi” demesi mümkün müdür?
Özetle, kablonun kopmasını öngörüp ses trafiği için tedbir alan T.Telekomun aksayan data trafiği için depremi mücbir sebep olarak göstermesinin hiçbir haklı gerekçesi yoktur.
Kaldı ki; bu hattan hizmet alan pek çok ülkede hemen hiç aksama yaşanmamışken, bu deprem sadece bizim için mi mücbir sebep olacaktır?
turk-internet.com : Bu durumdan zarar gören firmalar var. Örneğin aracı firmalar ve yurtdışı yatırım yapan kullanıcılar. Bu durumda zarar nasıl tespit edilebilir?
Av.Ali Suat Güzeloğlu : Benim zarar görenler için önereceğim yol, mahkemelere başvurularak zararın tespiti işlemlerine başlanılması olacaktır. Bunun için bir an önce harekete geçilmesi yerinde olur.
Tespit işleminde konunun uzmanı bir bilirkişiden uğranılan zararla ilgili olarak alınacak rapor, daha sonra açılacak esas davada delil olarak kullanılacaktır. Bu işlem sırasında olayın uzmanı bilirkişiye firmanın ne tür bir faaliyet gösterdiğinin, internet erişiminin aksaması nedeniyle ne tür zararın oluştuğunun , hangi hizmetlerin alınamadığının ve bunların yol açtığı zararların somut olarak gösterilmesi gerekmektedir. Eğer firma bu aksaklıktan doğan zararların giderilmesi veya azaltılması için ekstradan harcama yapıyor ise bunların da faturalandırılarak dosyaya ibraz edilmesi faydalı olacaktır. Dikkat edilmesi gereken konu, sadece oluşan zararın değil kar mahrumiyetinin dahi talep edilebileceğidir.
Yani, aksamadan dolayı bir sözleşmenin imzalanmaması veya bir satım işleminin yapılamaması söz konusu ise, bu zarar dahi talep edilebilecektir.
turk-internet.com : Böyle bir davayı kazanma şansı nedir?
Av.Ali Suat Güzeloğlu : Davayı kazanabilmek için davalının kusuru ile birlikte oluşan zararınızın ya da olası kar kaybınızın ispatlanması gerekecektir. Bu konuda daha fazla ayrıntıya girmeyi gereksiz buluyorum.
İki satırla ve çok genel olarak kişisel görüşüm, T.Telekomun meydana gelen aksamada gerekli tedbirleri önceden almayarak ciddi bir hizmet kusuru işlediği yolundadır.
Benim okuyucularınıza son ve en önemli tavsiyem, konu ile ilgili yasal süreci başlatmadan önce bir hukukçunun yardımının istenmesinin doğru olacağı yolundadır. Maalesef hukukta her derde çare tip dilekçelerle başarıya ulaşmak çoğu zaman mümkün değildir. Unutulmamalı ki; her işletmenin özelliği farklıdır ve taraflar arasındaki sözleşmelerin dikkatli bir göz tarafından incelenmesi çok önemlidir.
Evet, cevaplar böyle. Sizin şirketinizin de sorunu varsa, bize iletin, cevap bulmaya çalışalım.
Kaynak : 