Bir önceki bölümde fiber yatırımlara izin verilmediği ve üstüne (zamanında açılmayan YAPA vs nedeniyle) ADSL abonelerinin %90+’sına sahip, dolayısıyla internet alanında zaten “tekel” durumunda olan, Türk Telekom’a fiber konusunda muafiyet verildiğini konuştuk. Söyleşiye kaldığımız yerden devam ediyoruz;
turk-internet.com : Peki Yusuf Bey, fiber yatırımlarının geciktirilmesi, kullanıcı açısından ne anlama geliyor?
Yusuf Ata Arıak : Kullanıcı… önce fiberin üzerinden hizmet verecek olanlar, sonra fibere bağlanıp hızlı internet ile iş güç yapacak olan insanlar, belli bölgeler dışında tek bir firmaya tabii olur. Şu anda Türkiye’deki durum da bu. Biliyorsunuz Türkiye’deki fiber şebekelerinin yüzde 80’i Türk Telekom’a aittir, yüzde 20’si alternatif işlemecilere aittir. Alternatif işletmeciler de çok büyük ölçüde büyük şehirlerin belli sınırlarında bu imkânı sağlayabiliyorlar. Bunun dışında istedikleri kadar henüz ulaşabilmiş değiller tüketicilere.
turk-internet.com : Fiber yatırım yapan firmalardan bize birkaç tane sayabilir misiniz? Kimler var?
Yusuf Ata Arıak : Bu gruptaki firmalar, ne zamandır bekliyor, ellerinden geldiğince yatırım yapıyorlar da. Kısmen Superonline var, Turkcell tarafı çok arzulu. Aynı şekilde Vodafone.Net var, o taraf da arzulu. Gene bizim üyelerimizden Türk.net var. Bizim üyelerimizden Grid var.
Aslında bu alan açılmış olsa, büyük bir ihtimal ile yabancı yatırımcılar da bu alana gelebilir. O da çok dikkat çekici. Bu alan dünyanın birçok yerinde alt yapıya yatırım yapan, sadece alt yapıyı işleten, fiber şebekeyi işleten kuruluşlar da var. Onlar da hiç buraya gelmiyorlar çünkü hiç öyle bir atmosfer yok yani bu yatırımı yapmak isteyenlerin önünü açan bir atmosfer yok.
turk-internet.com : Bu Yatırımları yapmamak, bizi bir şeylerden geç bırakıyor mu?
Yusuf Ata Arıak : Gelişmiş olup da fiber yatırımlarını her tarafa yaygın, ucuz, rekabet altında yerleştirmemiş başka bir ülke yok. Yani dolayısıyla, bu olmazsa gelişmiş olmayız, bu olursa gelişmemize çok faydalı olabilir.
turk-internet.com : Biz 10. ekonomi olmaya çalışıyoruz. Bunun açısından gerekiyor mu bu?
Yusuf Ata Arıak : 10. ekonomi olmaya hakikaten niyetimiz olduğunu gösteren hiçbir işaret bu alanda yok. Belki başka alanlarda vardır. Ama bu alanda 10. ekonomi olmamızı teşvik eden bir durum yok. Dolayısıyla burada biz zaman kaybediyoruz.
turk-internet.com : ADSL’de durum nedir? Ve de kablo internet diye bir şey var aslında; birkaç sene önce TÜRKSAT’a geçti, firmaların elinden alınıp. Oradaki durum konusunda biraz bilgi alabilir miyiz?
Yusuf Ata Arıak : ADSL tarafında sayı artmıyor. Yani ADSL 6-7 milyon aralığında kaldı. Beklenen 12 milyon civarındaydı; olmadı, oraya kadar çıkmadı. Sonra fiber internet.
Fiber internet de biraz önce bahsettiğim gibi, 1,5 milyon mertebelerinde. Yani tüketicilerin veya kullanıcıların yüzde 15’ine fiilen fiber internet verilir durumunda.
Baştan beri, Türkiye’de bu geniş bandın başına gelmedik kalmadı! 2000 yılında Türkiye’nin kablo televizyon şebekesi aynı zamanda geniş band verebilir özelliklere sahip iken o yatırımları yapanlar, o işletmeleri yapanlar 6 sene sonra yaptıkları yatırımların ellerinden alındığını hayret ile gördüler. Türk Telekom özelleştirilirken kablo firmaları devletleştirildi, fiilen devletleştirildi.
Ve dolayısıyla 2000 yılından o devletleştirme işinin olduğu zamana kadar da geniş band internet vermeleri engellendi.
turk-internet.com : Kablonun devletleştirilmesinin belli bir nedeni var mı?
Yusuf Ata Arıak : Bunun nedeni açık. Önce kablo şebekesi de dahil olmak üzere Türk Telekom özelleştirilmek istendi; sonra Rekabet Kurulu, ‘hayır öyle yapmayın! Çünkü bu bir alternatif genişbant şebekesidir; o ikisi aynı anda Türk Telekom’da olmamalıdır; bir rekabet usulü olmalıdır’ dendi. Bu Rekabet Kurulu kararına uymak için kablo dışarı çıkartıldı, ama dışarıda büyümesine, gelişmesine uygun iklim kurulmadı.
turk-internet.com : Yani, Türk Telekom’a rakip çıksın mı istenmedi?
Yusuf Ata Arıak :
Şimdi de gerçekten fiber alanına girip yatırım yapmak isteyen birçok firma var. Bunlar 2 türlü yatırım yapabiliyor. Bir, başta Türk Telekom olmak üzere, alt yapı kurmuş, yer altında boruları olan firmalardan o boruları kiralayarak, kendi fiberini çekiyorlar. Bir de kendileri kendi borularını bir yerleri kazıp döşeyebilir, içinden de kablolarını geçirebilirler. İkisine de talip olanlar var. (Ancak) 2 yol da çalışmıyor şu anda!
Söyleşinin son bölümünü ve videosunu yarın izleyebilirsiniz.
Kaynak : 